# قفندر (ق-ف-ن-د-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ف - ن - د - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الخماسي من القاف
جنفلق.
شفشلق:
الجَنْفَليق والشَّفْشَليق: المرأة العظيمة، قال:
فيا لهفي ويا أسفي جميعـاً		على ابن الجَنْفَلِيقِ الشَّفْشليق
قنفرش: القَنْفَرِشُ: العجوز.
والقَنْفرِش: الذكر، قال:
هل لك فيما قلت لي وقلت لش
فتدخلين اللذ معي باللذ معش
في وافر يدخل فيه القَنْفَرِشْ
لأن الكمرة يقال لها: القَنْفاء.
فلنقس: الفَلَنْقَسُ: الذي أمه عربية، وأبوه ليس بعربي، قال:
ثلاثة فأيهم يلتمس
العبد والهجين والفَلَنْقَس
فرزدق: الفَرَزْدَقُ: الرغيف، والفَرَزْدَقَة الواحدة، ويقال هو فتات الخبز.
قفندر: القَفَنْدَرُ: الضخم من الإبل، ويقال: هو الأبيض، ويقال: هو الضخم الرأس.
درتفق: ادْرنفق: أي: اقتحم قدما. وادْرَنْفَقَت الناقة، أي: تقدمت الإبل.
قنطرس: ناقة قَنْطَرِيسٌ: شديدة ضخمة.
تقلس: الأَنْقَلَيْسُ بنصب الألف، واللام، ومنهم من يكسرهما: سمكة على خِلْقةِ حية.
تم حرف القاف بحمد الله ومنه، وصلواته على محمد وآله.

##### Türkçe

Beşli (kök) **القاف**’tan

**جنفلق**.
**شفشلق**:
**الجَنْفَليق** ve **الشَّفْشَليق**: büyük (iri) kadın; dedi ki:
“Ahım ve esefim ikisi birden		**الجَنْفَلِيقِ** **الشَّفْشليق**’in oğluna”

**قنفرش**: **القَنْفَرِشُ**: kocakarı (yaşlı kadın).
Ve **القَنْفرِش**: erkek; dedi ki:
“Bana söylediğim ve **ش**’e söylediğim şeyde senin için var mı?
Böylece benimle olan **اللذ**’yi **معش** ile olan **اللذ**’ye sokarsın
**القَنْفَرِشْ**’in içine girdiği bir **وافر** içinde”
Çünkü **الكمرة**’ye **القَنْفاء** denilir.

**فلنقس**: **الفَلَنْقَسُ**: anası Arap, babası Arap olmayan kimse; dedi ki:
“Üçtür; hangisini ister?
Köle, melez ve **الفَلَنْقَس**”

**فرزدق**: **الفَرَزْدَقُ**: somun (ekmek); tekine **الفَرَزْدَقَة** (denir); ve denilir ki: o, ekmek kırıntısıdır.

**قفندر**: **القَفَنْدَرُ**: develerden iri olan; ve denilir ki: o, beyaz olandır; ve denilir ki: o, başı iri olandır.

**درتفق**: **ادْرنفق**: yani: ayakla önden daldı (girdi). Ve **ادْرَنْفَقَت** dişi deve; yani: develer(in) önüne geçti.

**قنطرس**: **قَنْطَرِيسٌ** dişi deve: çok şiddetli iri.

**تقلس**: **الأَنْقَلَيْسُ** (elif ve lâm’ın fethasıyla); onlardan kimi ikisini de kesreler: yılan yaratılışında bir balık.

**القاف** harfi Allah’a hamd ile ve O’ndan (yardım ile) tamamlandı; ve Muhammed’e ve âline salâtları (olsun).

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

القَفَنْدَرُ: القبيحُ المنظر.

##### Türkçe

**القَفَنْدَرُ**: görünüşü çirkin olan.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَفَنْدَرُ: القبيح المَنْظَر؛ قال الشاعر:
فما أَلُومُ البِيضَ أَلاَّ تَسْخَرا،
لمَّا رَأَيْنَ الشَّمَطَ القَفَنْدَرا
(* قوله« لما رأين إلخ» مثله في الصحاح. ونقل شارح القاموس عن الصاغاني أن الرواية:« إِذا رأت ذا الشيبة القفندرا» والرجز لابي النجم.) يريد أَن تسخر ولا زائدة. وفي التنزيل العزيز: ما منعك أَن لا تسجد؛ وقيل: القَفَنْدَرُ الصغير الرأْس، وقيل: الأَبيض. والقَفَنْدَرُ أَيضاً: الضَّخْمُ الرِّجْل، وقيل: القصير الحادر، وقيل: القَفَنْدَرُ الضخم من الإِبل وقيل الضخم الرأْس.

##### Türkçe

**القَفَنْدَرُ**: görünüşü çirkin olan; şair dedi ki:
“Beyazları, alay etmemelerine kınamam,
**القَفَنْدَرُ** ak saçlıyı gördüklerinde”
(* Onun “**لمَّا رَأَيْنَ** ilh.” sözü, **الصحاح**’ta da bunun gibidir. **القاموس** şârihi, **الصاغاني**’den, rivayetin: “**إِذا رأت ذا الشيبة القفندرا**” olduğunu nakletti; ve recez **ابي النجم**’indir.)
Alay etmeyi kasteder; **لا** ise زائدedir. Aziz tenzilde: “Seni, secde etmemen için ne alıkoydu?”;
ve denildi ki: **القَفَنْدَرُ** başı küçük olan; ve denildi ki: beyaz olan. Ve **القَفَنْدَرُ** ayrıca:
ayağı iri olan; ve denildi ki: kısa, alçak olan; ve denildi ki: **القَفَنْدَرُ** develerden iri olan; ve denildi ki: başı iri olan.
