# قفو — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%88/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%81%D9%88/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%88.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: قفو

ق ف و
قفوت أثره واقتفيته واستقفيته‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ عواسف الرمل يستقفي تواليها مستبشرٌ بفراق الحيّ غرّيد وقفّيته وقفّيته به وقفّيت به على أثره إذا أتبعته إياه وهو قفيّةُ آبائه وقفيّ أشياخه‏:‏ تلوهم‏.‏
وما لك تقفو صاحبك‏:‏ تقذفه‏.‏
وإياك والقفو‏.‏
وما هجا فلان ولا قفا‏.‏
وهذه قفيّة عظيمة وقذيفة بوزن الشتيمة‏.‏
وتقفّيت فلاناً بعصاي واستقفيته فضربته إذا جئته من خلفه‏.‏
وفي حديث عامرٍ وأربد‏:‏ فإذا وضعت يدي على منكبه فاستقفه بالسيف‏.‏
وقفّى الشّعر‏:‏ جعل له قوافي‏.‏
واقتفيته‏:‏ اخترته وهو صفوتي وقفوتي‏:‏ خيرتي وهذا قفوتي التي اقتفيت‏.‏
ويقال لمن لا يحسن الاختيار‏:‏ بئس القفوة قفوتك‏.‏
وأصفيته بكذا وأقفيته‏.‏
خصصته وآثرته‏.‏
قال‏:‏ ونقفي وليد الحيّ إن كان جائعاً ونحسبه إن كان ليس بجائع وهو حفيٌّ به قفيٌّ‏:‏ بار متلطفٌ‏.‏
ورفع قفاوةً لفلان‏:‏ طعاماً يقفّيه به تكرمةً له‏.‏
قال الكميت‏:‏ بات وليد الحيّ طيّان ساغباً وكاعبهم ذات القفاوة أسغب ومن المجاز‏:‏ لا أفعله قفا الدهر‏:‏ آخر الدهر‏.‏
وهو بقفا الأكمة والثنيّة‏.‏
وكنت قفا الجبل وقافيته وجئت من قافية الجبل‏.‏
وضرب قافية رأسه‏.‏
وردّ فلان على قفاه وردّ قفاً إذا هرم‏.‏
قال‏:‏ إن تلق ريب المنايا أو تردّ قفاً لا أبك منك على دين ولا حس

### Türkçe

ق ف و
**قفوت** onun izini ve **اقتفيته** ve **استقفيته**.
ذو الرمة dedi ki:
“**عواسف الرمل** onun ardı ardına gelişlerini **يستقفي**; obadan ayrılışa sevinçli, ötücü.”
Ve **وقفّيته** ve **وقفّيته به**; ve **وقفّيت به على أثره**: onu ona tâbi kıldığımda; ve o, babalarının **قفيّةُ**’sidir ve şeyhlerinin **قفيّ**’sidir: onların ardınca gelen(ler).
Ve senin için ne var ki arkadaşını **تقفو**: onu taşlarsın.
Ve sana **القفو**’dan sakın(derim).
Ve falan kimse ne hicvetti ne de **قفا**.
Ve bu, büyük bir **قفيّة**’dir ve **قذيفة**’dir; **الشتيمة** vezninde.
Ve **تَقَفَّيْتُ** falanı asamla ve **استقفيته**: onu dövdüm; onu arkasından geldiğimde.
Ve عامر ile أربد hadîsinde: “Öyleyse elimi omzuna koyduğumda, onu kılıçla **فاستقفه**.”
**وقفّى الشّعر**: ona kafiyeler yaptı.
Ve **اقتفيته**: onu seçtim; ve o benim seçkinimdir; ve **قفوتي**: benim seçkimdir; ve bu, seçtiğim bu benim **قفوتي**’mdir.
Ve iyi seçmeyi bilmeyen kimse için denir: “Ne kötü **القفوة**; senin **قفوتك**.”
Ve onu bununla **أصفيته** ve **أقفيته**.
Onu tahsis ettim ve onu tercih ettim.
Dedi ki:
“Ve obanın çocuğunu, aç ise, **نقفي**; ve aç değil ise onu (öyle) sayarız.”
Ve o, onunla **حفيٌّ**’dir, **قفيٌّ**’dir: iyilik eden, lütufkâr.
Ve falan kimse için bir **قفاوةً** kaldırdı: ona ikram olarak onunla onu **يقفّيه** bir yiyecek.
الكميت dedi ki:
“Obanın çocuğu geceyi aç, kıvrana kıvrana geçirdi; ve onların genç kızı, **ذات القفاوة** (olan), daha aç bıraktı.”
Ve mecazdan: “Onu yapmam, **قفا الدهر**”: zamanın sonu.
Ve o, tepeciğin ve geçidin **بقفا**’sındadır.
Ve ben dağın **قفا**’sıydım ve onu **قافيته**; ve dağın **قافية**’sinden geldim.
Ve onun başının **قافية**’sini vurdu.
Ve falan kimseyi ensesi üzerine geri çevirdi; ve yaşlandığında **قفاً** geri döndü.
Dedi ki:
“Eğer ölümlerin musibetine rastlarsan yahut **قفاً** geri dönersen; senden ne din için ne de pay için ağlarım.”
