# ققب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%82%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%82%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ققب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%82%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ققب

القيقب: السرج، قال الشاعر:
  يزل لبد القيقب المركاح                      عن متنه من زلق رشاح فجعل القيقب، السرج نفسه، كما يسمون النبل ضالا، والقوس شوحطا. و القيقب عند العرب:خشب،تتخذ، وقال أبو الهيثم: شجر، تعمل منه السروج ؛ وأنشد:
  لولا حزاماه، ولولا لببه                      لقحم الفارس لولا قيقبه والسرج حتى قد وهي مضببه وهي لدكين، كالقيقبان فيهما عن ابن دريد، وفي الأخير أشهر. قال ابن منظور: والقيقبان: شجر معروف. قال ابن دريد: وهو بالفارسية آزاد درخت.والقيقب: سير يدور على القربوسين كليهما. وقال ابن دريد: هو عند المولدين: سير يعترض وراء القربوس المؤخر. القيقب: الحديد الذي في وسطه فأس اللجام.
 قال الأزهري:وللجام حدائد قد يشتبك بعضها في بعض، منها العضادتان، والمسحل وهو تحت الذي فيه سير العنان، وعليه يسيل زبد فمه، ودمه، وفيه أيضا فأسه، وأطرافه الحدائد النائئة عند الذقن، وهما رأسا العضادتين، والعضادتان: ناحيتا اللجام.
 قال: والقيقب: الذي في وسط الفأس، وأنشد:
  إني من قومي في منصب                      كموضع الفأس من القيقب فجعل القيقب حديدة في فأس اللجام. والقيقاب: الخرزة تصقل بها الثياب، نقله أبو عمرو في ياقوته: القبقاب، وصحفه الأزهري فذكره في قيب، كما مرت الإشارة إليه.

### Türkçe

**القيقب**: eyer; şair dedi ki:
  **يزل لبد القيقب المركاح**                      **عن متنه من زلق رشاح**
Böylece **القيقب**’i, eyerin kendisi yaptı; tıpkı okları **ضالا** diye, yayı da **شوحطا** diye adlandırdıkları gibi. Ve **القيقب** Araplar katında: ağaçtır; ondan yapılır. Ebû’l-Heysem dedi ki: ağaçtır; ondan eyerler yapılır; ve şu beyit okundu:
  **لولا حزاماه، ولولا لببه**                      **لقحم الفارس لولا قيقبه**
Ve eyer; artık o, **مضببه** olduğu hâlde; ve o, iki **دكين** içindir; ikisinde de **كالقيقبان** vardır. İbn Düreyd’den; ve sonuncusu daha meşhurdur. İbn Manzûr dedi ki: **والقيقبان**: bilinen bir ağaçtır. İbn Düreyd dedi ki: o, Farsçada **آزاد درخت**’tir. Ve **القيقب**: iki **قربوس**un her ikisinin üzerinde dolaşan kayıştır. İbn Düreyd dedi ki: o, müvelledler katında: arka **القربوس المؤخر**un gerisinde enlemesine duran kayıştır. **القيقب**: ortasında gemin **فأس**’ı bulunan demirdir.

Ezherî dedi ki: Gem için demirler vardır; bazısı bazısına kenetlenebilir; onlardan **العضادتان** vardır; ve **المسحل** vardır; o, **سير العنان**ın bulunduğu şeyin altındadır; onun üzerinde ağzının köpüğü ve kanı akar; ve onda ayrıca onun **فأس**’ı vardır; ve uçları, çene yanında çıkıntı yapan demirlerdir; ve onlar, **العضادتين**in iki başıdır; ve **العضادتان**: gemin iki yanıdır.

Dedi ki: ve **القيقب**: **الفأس**ın ortasında olan şeydir; ve şu beyit okundu:
  **إني من قومي في منصب**                      **كموضع الفأس من القيقب**
Böylece **القيقب**’i gemin **فأس**’ında bir demir yaptı. Ve **القيقاب**: elbiselerin onunla parlatıldığı boncuktur; Ebû Amr onu **ياقوته**’unda **القبقاب** olarak nakletti; Ezherî onu tashif etti de onu **قيب** maddesinde zikretti; daha önce ona işaret geçtiği üzere.
