# قله — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%84%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قله](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قله

: ( القَلَهُ ) ، محرّكةً : أَهْمَلَهُ الجوْهرِيُّ .
وهو ( القَرَهُ في معانِيها ) ، لُغَةٌ فيه .
( وقَلَهَى ، كجَمَزَى أَو كسَكْرَى : ع قُرْبَ المَدينَةِ الشَّريفَةِ ) .
( وذَكَرَ أَبو عُبيدٍ البَكْريّ أنَّه قُرْبَ مكَّةَ .
وفي الرَّوْضِ : أنَّه مِن أرْضِ قَيْس وهناك اصْطَلَحَتْ عَبْسُ ومَنولَةُ وكان آخِرَ أَيّام حَرْبِ دَاحِسِ به .
( وقَلَهَيَّا ، محرّكةً مُشَدَّدَةَ الياءِ ، كمَرَحَيَّا وبَرَدَيَّا ) : ) مِن أَبْنِيَةِ سِيْبَوَيْه .
( و ) يقالُ : ( قِلِّهَى ، بكسْرِ القافِ والَّلامِ المُشَدَّدَة : حَفِيرَةٌ لسعْدِ بنِ أَبي وقَّاصٍ ، رضِي اللَّه تعالى عنه ) .
( واقْتَصَرَ السّهيلي في الرَّوْض على الضبْطِ الأوَّل وقالَ : مَوْضِعٌ بالحجازِ فيه اعْتَزَل سعْدُ حينَ قُتِلَ عُثْمان ، رضِيَ اللَّهُ تعالى عنهما ، وأَمَرَ أَن لا يُحدَّثَ بشيءٍ من أَخْبارِ الناسِ ، وأَنْ لا يَسْمَع منها شيئاً حتى يَصْطَلحُوا .
قُلْتُ : والعامَّةُ تقولُ كليه .
( وقَلْهاةُ : د بساحِلِ بَحْرِ عُمانَ ) .
( قالَ ابنُ بطوطة في رِحْلتِه : مَدينَةٌ في سَفْحِ جَبَلٍ أَهُلَها عَرَبٌ ، كَلامُهم ليسَ بالفَصِيحِ وأَكْثَرُهم خَوارِج ، ولا يمكنهم إظْهارُ مَذْهَبِهم لأنَّهم تَحْتَ طاعَةِ مَلِكِ هرمز وهو مِن أهْلِ السّنَّةِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
غَديرٌ قَلْهَى ، كسَكْرَى ، أَي مَمْلُوءٌ ؛ عن الأصْمعيّ ؛ ونَقَلَه أَبو

حَيَّان في شرْحِ التَّسْهيلِ .

### Türkçe

: (**القَلَهُ**), harekeli olarak: el-Cevherî onu ihmal etti.

Ve o, (**القَرَهُ**’nun mânalarında)dır; onda bir lugattır.

(**وقَلَهَى**), **جَمَزَى** gibi yahut **سَكْرَى** gibi: (Medîne-i Şerîfe’nin yakınında bir yer)dir.

(Ve Ebû Ubeyd el-Bekrî, onun Mekke’nin yakınında olduğunu zikretti.

Ve **الرَّوْض**’da: onun Kays toprağından olduğu; ve orada Abs ile Menûle’nin uzlaştığı ve Dâhis Harbi günlerinin sonunun onunla olduğu (zikredildi).

(**وقَلَهَيَّا**), harekeli olarak, **الياء**’ı şeddeli, **مَرَحَيَّا** ve **بَرَدَيَّا** gibi): Sîbeveyh’in binalarındandır.

(Ve) denilir: (**قِلِّهَى**), **القاف**’ın ve şeddeli **الَّلامِ**’ın kesresiyle: Sa‘d b. Ebî Vakkâs’a ait bir çukur; Allah Teâlâ ondan razı olsun.

(Ve Süheylî, **الرَّوْض**’da ilk ضبط ile yetindi ve dedi: Hicaz’da bir mevki‘; Sa‘d, Osman öldürüldüğünde orada ayrıldı; Allah Teâlâ ikisinden de razı olsun; ve insanların haberlerinden hiçbir şeyle kendisine konuşulmamasını ve onlar uzlaşıncaya kadar ondan hiçbir şey işitmemesini emretti.

Dedim: ve avam **كليه** der.

(**وقَلْهاةُ**: **د** Umân Denizi sahilinde).

(İbn Battûta, rıhletinde dedi: Bir dağın eteğinde bir şehir; ahalisi Arap’tır; konuşmaları fasih değildir; ve çoğu Hâricîlerdir; ve mezheplerini izhar etmeleri mümkün değildir; çünkü onlar Hürmüz melikinin itaati altındadır; o ise ehl-i sünnettendir.

Ve ona istidrâk olunanlardandır:

(**غَديرٌ قَلْهَى**), **سَكْرَى** gibi, yani dolu; el-Asma‘î’den; ve onu Ebû

Hayyân, **شَرْحِ التَّسْهيلِ**’de nakletti.)
