# قمحد (ق-م-ح-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%AD%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%85%D8%AD%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - م - ح - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%AD%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القمحدوة:
القَمَحْدُوَة: مُؤَخَّر القَذال، وهي: صَفْحَةُ ما بين الذُّؤابة وفأس القفا، ويُجمع: قماحيد وقَمَحْدُوات.

##### Türkçe

**القمحدوة**:
**القَمَحْدُوَة**: **القَذال**’ın arka tarafı; o, **الذُّؤابة** ile **فأس القفا** arasındaki yerin düz yüzeyidir; çoğulu: **قماحيد** ve **قَمَحْدُوات** olarak toplanır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%AD%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَمَحْدُوَةُ: الهَنَةُ الناشزة فوق القفا، وهي بين الذؤابة والقفا منحدرة عن الهامة إِذا استلقى الرجل أَصابت الأَرض من رأْسه، قال: والجمع قَماحِدُ؛ قال:
فإِنْ يُقْبِلُوا نَطْعُنْ ثُغُورَ نُحُورِهْم،
وإِنْ يُدْبِرُوا نَضْرِبْ أَعالي القَماحِدِ
والقَمَحْدُوَةُ أَيضاً: أَعْلى القَذالِ. قال سيبويه: صحت الواو في قَمَحْدُوَة لأَن الإِعراب لم يقع فيها وليست بِطَرَف، فيكون من باب عَرْقُوَة. أَبو زيد: القَمَحْدُوَةُ ما أَشرف على القفا من عظْم الرأْسِ والهامةُ فوقها، والقَذالُ دونَها مما يَلِي المَقَدَّ. الأَزهري: القَمَحْدُوَةُ مؤَخَّرُ القَذالِ وهي صفحة ما بين الذؤَابة وفَأْسِ القَفا، ويُجْمَعُ قَماحِيدَ وقَمَحْدُوات.

##### Türkçe

**القَمَحْدُوَةُ**: ensenin üstünde çıkıntı yapan şişliktir; o, **الذؤابة** ile **القفا** arasında, **الهامة**’den aşağı doğru eğimlidir; adam sırtüstü yattığı zaman başından yere değen (kısım)dır. Dedi ki:

Çoğulu **قَماحِدُ**’dur; dedi ki:

Eğer gelirlerse boyunlarının boğazlarına saplarız,
Eğer dönerlerse **القَماحِدِ**’in üst taraflarına vururuz

Ve **القَمَحْدُوَةُ** ayrıca: **القَذالِ**’in en üstüdür. Sîbeveyh dedi ki: **قَمَحْدُوَة**’de **الواو** sahih olmuştur; çünkü i‘rab onda vâki olmamıştır ve uçta değildir; böylece **عَرْقُوَة** bâbından olur. Ebû Zeyd: **القَمَحْدُوَةُ**, baş kemiğinden **القفا** üzerine yükselen şeydir; **الهامةُ** onun üstündedir, **القَذالُ** ise onun altındadır; **المَقَدَّ**’e bitişik olan (kısımdan)dır. el-Ezherî: **القَمَحْدُوَةُ**, **القَذالِ**’in arka tarafıdır; o, **الذؤَابة** ile **فَأْسِ القَفا** arasındaki yüzeydir; **قَماحِيدَ** ve **قَمَحْدُوات** diye çoğul yapılır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%AD%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القمحدوة: الهنة الناشزة فوق القفا، وهي بين الذؤابة والقفا منحدرة عن الهامة، إذا استلقى الرجل أصابت الأرض من رأسه. القمحدوة وقال أبو زيد: القمحدوة: ما أشرف على القفا من عظم الرأس، والهامة فوقها، والقذال دونها مما يلي المقذ. في التهذيب: القمحدوة: مؤخر القذال وهي صفحة ما بين الذؤابة وفاس القفا. قماحد، قال الشاعر:
  فإن يقبلوا نطعن ثغور نحورهموإن يدبروا نضرب أعالي القماحد ويجمع أيضا على قماحيد وقمحدوات وفي ذكر الجوهري إياها في قحد بناء على أن الميم زائدة نظر، أي والصواب ذكرها هنا، فإن الميم أصلية، وذهب أبو حيان إلى زيادتها، فليتأمل.
 ومما يستدرك عليه: القمحدة، كسبحلة، لغة في القمحدوة، على الصاغاني.

##### Türkçe

**القمحدوة**: ensenin üstünde çıkıntı yapan yumru; o, **الذؤابة** ile **القفا** arasındadır; **الهامة**’den aşağıya doğru inmiştir; adam sırtüstü yattığında, başından yere değen (kısım) olur. **القمحدوة**. Ebû Zeyd dedi ki: **القمحدوة**: baş kemiğinden ensenin üzerine yükselen şeydir; **الهامة** onun üstündedir; **القذال** ise onun altındadır, **المقذ** tarafına yakın olan (kısımdandır). **التهذيب**’de: **القمحدوة**: **القذال**’ın arkasıdır; o, **الذؤابة** ile ensenin **فاس**’ı arasındaki yüzeydir. **قماحد**; şair dedi ki:
  “Eğer yüz çevirip gelirlerse boyunlarının boğazlarına mızrak saplarız; eğer arkalarını dönüp giderlerse **القماحد**’ın üst taraflarına vururuz.”
Ve ayrıca **قماحيد** ve **قمحدوات** üzere de cem‘ olunur. Cevherî’nin onu **قحد**’da zikretmesinde, **الميم**’in زائد olduğu binaen bir نظر vardır; yani doğru olan, onu burada zikretmektir; çünkü **الميم** aslîdir. Ebû Hayyân onun ziyade olduğuna gitti; öyleyse düşünülsün.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **القمحدة**, **كسبحلة** gibi; Sâğânî’ye göre **القمحدوة** hakkında bir lugattır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%AD%D8%AF/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

القَمَحْدُوَةُ
القَمَحْدُوَةُ ذ What is behind the head; (S, in art. قحد; and Msb;) that is to say, (Msb,) the [occiput or] hinder part of the back of the head; (T, Msb, K;) i. e., the surface between the ذُؤَابَة [here app. meaning the hair that surrounds the round part of the head] and what is termed فَأْسُ القَفَا [or the small protuberance above the back of the neck]: (T:) also, the protuberance above the back of the neck, (L, K,) between the ذُؤَابَة [see above] and the back of the neck, sloping down from the هَامَة [or middle, or crown, or top, of the head]; it is the part of the head which touches the ground when a man lies on his back: (L:) also, the upper part of the back of the head: (L, K:) or that part of the bone of the head which projects over the back of the neck; the هامة being above it; and the قَذَال, below it, next the part of the back of the neck that is between the ears: (AZ, L:) pl. قَمَاحِدُ (S, L, K, &c.) and قَمَاحِيدُ and قَمَحْدُوَاتٌ. (L.) Accord. to J and AHei, the م is an augmentative letter; but others hold it to be a radical; and F says, that J's mentioning this word in art. قحد requires consideration. (TA.)

##### Türkçe

القَمَحْدُوَةُ
**القَمَحْدُوَةُ** **ذ** Başın arkasında olan şey; (S, **قحد** maddesinde; ve Msb;) yani, (Msb,) başın arka kısmının geri tarafı; (T, Msb, K;) yani **ذُؤَابَة** [burada görünüşe göre başın yuvarlak kısmını kuşatan saç anlamında] ile **فَأْسُ القَفَا** diye adlandırılan şey [yahut ensenin arkasının üstündeki küçük çıkıntı] arasındaki yüzey: (T:) ayrıca, ensenin arkasının üstündeki çıkıntı, (L, K,) **ذُؤَابَة** [yukarıya bak] ile ensenin arkası arasında, **هَامَة**’den [yahut başın ortası, yahut tepesi, yahut üstü] aşağıya doğru eğimli; kişi sırtüstü yattığında yerin temas ettiği baş kısmıdır: (L:) ayrıca, başın arka kısmının üst tarafı: (L, K:) yahut baş kemiğinin ensenin arkasının üzerine doğru çıkıntı yapan kısmı; **هامة** onun üstündedir; ve **قَذَال**, onun altındadır, kulaklar arasındaki ensenin arka kısmının yanındaki kısma bitişik: (AZ, L:) çoğulu **قَمَاحِدُ** (S, L, K, vb.) ve **قَمَاحِيدُ** ve **قَمَحْدُوَاتٌ**. (L.) J ve AHei’ye göre **م** artırma bir harftir; fakat başkaları onu kök harf sayar; ve F der ki, J’nin bu kelimeyi **قحد** maddesinde zikretmesi düşünmeyi gerektirir. (TA.)
