# قمعل (ق-م-ع-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%B9%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%85%D8%B9%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - م - ع - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%B9%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

قمعل:
القُمْعُلُ: القَدَحُ الضَّخْم بلغةِ هُذَيْل، قال:
كالقُمْعُل المُنْكَبِّ فوقَ الأتْلَبِ
الأتْلًب: التُّراب. يَنْعَتُ حافِرَ الفَرَس.

##### Türkçe

قمعل:
**القُمْعُلُ**: Hüzeyl lehçesinde büyük kadeh; dedi ki:
“**كالقُمْعُل المُنْكَبِّ فوقَ الأتْلَبِ**”
**الأتْلًب**: toprak. Atın tırnağını niteliyor.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%B9%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القُمْعُل والقُلْعُم: القدَح الضخم بلغة هذيل؛ وقال راجزهم ينعت حافر الفرس:
بَلَتْهُم الأَرضُ بَوأْبٍ حَوْأَبِ،
كالقُمْعُلِ المُنْكَبِّ فوقَ الأَثْأَبِ
وقال اللحياني: قدح قُمْعُل محدَّد الرأْس طويله. والقُمْعَل والقُمْعُل: البظْر؛ عنه أَيضاً.
والقِمْعال: سيِّد القوم؛ وقال ابن بري: القِمْعال رئيس الرُّعاة، وكذلك القُمادِية؛ عن ابن خالويه. ويقال: خرج مُقَمْعِلاً إِذا كان على الرَّعايا يأْمرهم وينهاهم. والقِمْعالة: أَعْظم الفَياشِل. وقَمْعَل النبتُ: خرجت بَراعيمُه؛ عن أَبي حنيفة، قال: وهي القَماعِيل. ويقال للرجل إِذا كان في رأْسه عُجَر: في رأْسه قَماعِيل، واحدها قُمْعول؛ قال الأَزهري: قال ذلك ابن دريد.
ابن الأَعرابي: القَعْمَلة الطَّرْجَهارة وهي القَمْعَلة.

##### Türkçe

**القُمْعُل** ve **القُلْعُم**: Hüzeyl dilinde iri kadeh; ve onların recez şairi, atın tırnağını niteleyerek dedi ki:
بَلَتْهُم الأَرضُ بَوأْبٍ حَوْأَبِ،
كالقُمْعُلِ المُنْكَبِّ فوقَ الأَثْأَبِ
Ve el-Lihyânî dedi ki: ucu sivri, uzunu olan **قُمْعُل** bir kadehtir. Ve **القُمْعَل**
ve **القُمْعُل**: klitoris; ondan da (rivayetle) yine.
Ve **القِمْعال**: kavmin efendisi; ve İbn Berrî dedi ki: **القِمْعال** çobanların reisi; ve yine
**القُمادِية**; İbn Hâlaveyh’ten. Ve denilir: **مُقَمْعِلاً** olarak çıktı; yani
tebaaya karşı olup onlara emreder ve onları yasaklardı. Ve **القِمْعالة**: feyaşillerin en büyüğü.
Ve **قَمْعَل** bitki: tomurcukları çıktı; Ebû Hanîfe’den; dedi ki: ve onlar **القَماعِيل**dir.
Ve denilir, başında yumrular olan adama: başında **قَماعِيل** vardır; onun teki
**قُمْعول**dur; el-Ezherî dedi ki: bunu İbn Düreyd söyledi.
İbnü’l-A‘râbî: **القَعْمَلة** **الطَّرْجَهارة**dır ve o **القَمْعَلة**dir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%B9%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القمعل، كقنفذ، أهمله الجوهري ، وقال الليث: هو القدح الضخم بلغة هذيل، وأنشد:
  يلتهم الأرض بوأب حـوأب
  كالقمعل المنكب فوق الأثلب

  ينعت حافر الفرس، وكذلك القلعم، كالقعمول بالضم أيضا. أو القمعل: قعب صغير، عن ابن دريد. وقال اللحياني: قدح قمعل: محدد الرأس طويله. قيل: هو المرجل الضيق العنق، عن ابن عباد. أيضا: طويئر قصير الرقبة والمنقار يأكل النمل، عن ابن عباد. أيضا: البظر، وتفتح عينه، كلاهما عن اللحياني. يقال: في رأسه قماعيل: أي عجر، الواحدة قمعول، نقله الأزهري عن ابن دريد، وربما قيل للواحد: قمعولة، كما في العباب. والقمعال، بالكسر: سيد القوم، عن الليث، والجمع قماعيل، وبه سمى المصنف كتابه فيمن تسمى بإسمعيل من الملائكة: تحفة القماعيل. قال ابن بري: القمعال: رئيس الرعاء، وكذلك القمادية، عن ابن خالويه. وقد قمعل وخرج مقمعلا: إذا كان على الرعايا يأمرهم وينهاهم. والقمعالة، بالكسر: أعظم الفياشل. قال أبو حنيفة: قمعل النبت: خرجت قماعيله؛ أي براعيمه. ومما يستدرك عليه: القمعلة الطرجهارة، عن ابن الأعرابي، وهي القعملة.

##### Türkçe

**القمعل**, **قنفذ** gibi; Cevherî onu ihmal etti. Leys dedi: O, Hüzeyl lügatinde iri **القدح**’tır. Ve şu beyti okudu:
  Yeri, **بوأب حـوأب** ile yutar
  **كالقمعل** omzu çıkık, **فوق الأثلب**

Atın tırnağını niteleyendir; **القلعم** da böyledir; **القعمول** gibi, (onda da) zamme ile. Yahut **القمعل**: küçük bir **قعب**; İbn Düreyd’den. Lihyânî dedi: **قدح قمعل**: başı sivri, uzunu. Denildi: O, boynu dar **المرجل**’dir; İbn Abbâd’dan. Yine: boynu ve gagası kısa, karınca yiyen küçük kuşçuk; İbn Abbâd’dan. Yine: **البظر**; ve onun **عين**’i fetha ile; ikisi de Lihyânî’den. Denir: Başında **قماعيل** var: yani **عجر**; teki **قمعول**; Ezherî onu İbn Düreyd’den nakletti. Bazen teke **قمعولة** denildi; **العباب**’da olduğu gibi. Ve **القمعال**, kesre ile: kavmin efendisi; Leys’ten. Çoğulu **قماعيل**’dir; ve bununla musannif, meleklerden İsmâîl adıyla adlandırılan kimseler hakkında kitabını adlandırdı: **تحفة القماعيل**. İbn Berrî dedi: **القمعال**: çobanların reisi; **القمادية** de böyledir; İbn Hâlaveyh’ten. Ve **قمعل** oldu ve **مقمعلا** olarak çıktı: raiyye üzerine olup onlara emredip onları yasakladığı zaman. Ve **القمعالة**, kesre ile: **الفياشل**’in en büyüğü. Ebû Hanîfe dedi: **قمعل النبت**: onun **قماعيل**’i çıktı; yani tomurcukları. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **القمعلة** **الطرجهارة**; İbnü’l-A‘râbî’den; ve o, **القعملة**’dir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%B9%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَمْعَلَ
قَمْعَلَ
a.  Budded ( plant ).

b.  Was head of.

قِمْعَاْل
قِمْعَاْل 49 ,
a.  Chief.

قُمْعُل
قُمْعُل 54 ,
a.  Cup.

b.  A certain bird.

##### Türkçe

**قَمْعَلَ**
**قَمْعَلَ**
a. Tomurcuklandı (bitki).

b. Baş oldu.

**قِمْعَاْل**
**قِمْعَاْل** 49 ,
a. Reis.

**قُمْعُل**
**قُمْعُل** 54 ,
a. Kupa.

b. Belli bir kuş.
