# قنت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%86%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قنت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قنت

القُنوتُ: الإِمساكُ عن الكلام، وقيل: الدعاءُ في الصلاة. والقُنُوتُ: الخُشُوعُ والإِقرارُ بالعُبودية، والقيامُ بالطاعة التي ليس معها مَعْصِيَةٌ؛ وقيل: القيامُ، وزعم ثعلبٌ أَنه الأَصل؛ وقيل: إِطالةُ القيام. وفي التنزيل العزيز: وقُوموا للهِ قانِتين. قال زيدُ بنُ أَرْقَم: كنا نتكلم في الصلاة حتى نزلتْ: وقوموا لله قانتين؛ فأُمِرْنا بالسُّكوتِ، ونُهِينا عن الكلام، فأَمْسَكنا عن الكلام؛ فالقُنوتُ ههنا: الإِمساك عن الكلام في الصلاة. ورُوِي عن النبي، صلى الله عليه وسلم، أَنه قَنَتَ شهراً في صلاةِ الصبح، بعد الركوع، يَدْعُو على رِعْلٍ وذَكْوانَ. وقال أَبو عبيد: أَصلُ القُنوت في أَشياء: فمنها القيام، وبهذا جاءَت الأَحاديثُ في قُنوت الصلاة، لأَِنه إِنما يَدْعُو قائماً، وأَبْيَنُ من ذلك حديثُ جابر، قال: سُئل النبي، صلى الله عليه وسلم، أَيُّ الصلاة أَفْضلُ؟ قال: طُولُ القُنوتِ؛ يريد طُولَ القيام.
ويقال للمصلي: قانِتٌ. وفي الحديث: مَثَلُ المُجاهدِ في سبيل الله، كَمَثلِ القانِتِ الصائم أَي المُصَلِّي. وفي الحديث: تَفَكُّرُ ساعةٍ خيرٌ من قُنوتِ ليلةٍ، وقد تكرر ذكره في الحديث. ويَرِدُ بمعانٍ متعدِّدة: كالطاعةِ، والخُشوع، والصلاة، والدعاء، والعبادة، والقيام، وطول القيام، والسكوت؛ فيُصْرَفُ في كل واحد من هذه المعاني إِلى ما يَحتَملُه لفظُ الحديث الوارد فيه. وقال ابن الأَنباري: القُنوتُ على أَربعةِ أَقسام: الصلاة، وطول القيام، وإِقامة الطاعة، والسكوت. ابن سيده: القُنوتُ الطاعةُ، هذا هو الأَصل،ومنه قوله تعالى: والقانتينَ والقانتاتِ؛ ثم سُمِّيَ القيامُ في الصلاة قُنوتاً، ومنه قُنوتُ الوِتْر.
وقَنَت اللهَ يَقْنُتُه: أَطاعه.
وقوله تعالى: كلٌّ له قانتونَ أَي مُطيعون؛ ومعنى الطاعة ههنا: أَن من في السموات مَخلُوقون كإِرادة الله تعالى، لا يَقْدرُ أَحدٌ على تغيير الخِلْقةِ، ولا مَلَكٌ مُقَرَّبٌ، فآثارُ الصَّنْعَة والخِلْقةِ تَدُلُّ على الطاعة، وليس يُعْنى بها طاعة العبادة، لأَنَّ فيهما مُطيعاً وغَيرَ مُطيع، وإسما هي طاعة الإِرادة والمشيئة. والقانتُ: المُطيع. والقانِتُ: الذاكر لله تعالى، كما قال عز وجل: أَمَّنْ هو قانِتٌ آناءَ الليلِ ساجداً وقائماً؟ وقيل: القانِتُ العابدُ. والقانِتُ في قوله عز وجل: وكانتْ من القانتين؛ أَي من العابدين. والمشهورُ في اللغة أَن القُنوتَ الدعاءُ.وحقيقة القانتِ أَنه القائمُ بأَمر الله، فالداعي إِذا كان قائماً، خُصَّ بأَن يقالَ له قانتٌ، لأَنه ذاكر لله تعالى، وهو قائم على رجليه، فحقيقةُ القُنوتِ العبادةُ والدعاءُ لله، عز وجل، في حال القيام، ويجوز أَن يقع في سائر الطاعة، لأَنه إِن لم يكن قيامٌ بالرِّجلين، فهو قيام بالشيءِ بالنية. ابن سيده: والقانتُ القائمُ بجميع أَمْرِ الله تعالى، وجمعُ القانتِ من ذلك كُلِّه: قُنَّتٌ؛ قال العجاج:
رَبُّ البِلادِ والعِبادِ القُنَّتِ
وقَنَتَ له: ذَلَّ. وقَنَتَتِ المرأَةُ لبَعْلها: أَقَرَّتْ (* أَي سكنت
وانقادت.). والاقْتِناتُ: الانْقِيادُ.
وامرأَةٌ قَنِيتٌ: بَيِّنةُ القناتة قليلةُ الطَّعْم، كقَتِينٍ.

### Türkçe

**القُنوتُ**: sözden el çekme (tutma); ve denildi: namazda dua.

**القُنُوتُ**: huşû ve kulluğu ikrar, ve beraberinde isyan olmayan itaate kalkış (kıyam); ve denildi: kıyam; ve ثعلب onun asıl olduğunu ileri sürdü; ve denildi: kıyamı uzatma.

Aziz tenzilde: “Ve Allah için **قانِتين** olarak kalkın.” Zeyd b. أَرْقَم dedi: “Biz namazda konuşurduk; ta ki ‘Ve Allah için **قانتين** olarak kalkın’ indi; böylece bize susmak emredildi ve konuşmaktan nehyedildik; böylece sözden el çektik; işte **القُنوتُ** burada: namazda sözden el çekmedir.” Ve Peygamber’den, صلى الله عليه وسلم, rivayet olundu ki: O, sabah namazında, rükûdan sonra, bir ay **قَنَتَ**; رِعْل ve ذَكْوان üzerine dua ediyordu. Ebû عبيد dedi: **القُنوت**’un aslı şeylerdedir: onlardan biri kıyamdır; ve namazın **قُنوت**’u hakkında hadisler bununla gelmiştir; çünkü o ancak ayakta iken dua eder. Bundan daha açık olan, Câbir hadisi: dedi ki: Peygamber’e, صلى الله عليه وسلم, “Hangi namaz daha faziletlidir?” diye soruldu; dedi: “**القُنوت**’un uzunluğu”; yani kıyamın uzunluğunu kasteder.

Namaz kılana: **قانِتٌ** denir. Hadiste: “Allah yolunda mücahidin misali, **القانِتِ** **الصائم**’in misali gibidir”; yani namaz kılan. Hadiste: “Bir saat tefekkür, bir gecenin **قُنوت**’undan hayırlıdır”; ve onun zikri hadiste tekrar etmiştir. Çeşitli manalarla gelir: itaat, huşû, namaz, dua, ibadet, kıyam, kıyamın uzunluğu, susma; böylece bu manalardan her birinde, içinde vârid olan hadisin lafzının taşıdığı şeye sarf olunur. İbn الأَنباري dedi: **القُنوت** dört kısımdır: namaz, kıyamın uzunluğu, itaati ikame, susma. İbn سيده: **القُنوت** itaattir; asıl budur; ondan da Yüce Allah’ın sözü: “ve **القانتين** ve **القانتات**”; sonra namazda kıyama **قُنوت** adı verildi; ondan da **قُنوتُ الوِتْر**.

**وقَنَت اللهَ يَقْنُتُه**: ona itaat etti.

Yüce Allah’ın sözü: “Hepsi O’na **قانتونَ**”; yani itaat edenler. Burada itaatin manası: göklerde olanların Allah Teâlâ’nın iradesi üzere yaratılmış olmalarıdır; hiç kimse yaratılışı değiştirmeye güç yetiremez; ne de mukarreb bir melek; böylece sanatın ve yaratılışın آثار’ı itaate delalet eder; bununla ibadet itaati kastedilmez; çünkü ikisinde itaat eden de vardır, itaat etmeyen de; o ancak irade ve meşîet itaatidır. **القانتُ**: itaat eden. **القانِتُ**: Allah Teâlâ’yı zikreden; nitekim عز وجل dedi: “Yoksa o, gecenin saatlerinde secde ederek ve ayakta durarak **قانِتٌ** olan mı?” Ve denildi: **القانِتُ** âbiddir. Yüce Allah’ın sözü: “ve **كانتْ من القانتين**”; yani âbidlerden idi. Dilde meşhur olan: **القُنوت** duadır. **القانت**’in hakikati: Allah’ın emriyle kaim olandır; böylece dua eden ayakta olunca, ona **قانتٌ** denilmesiyle tahsis olundu; çünkü o Allah Teâlâ’yı zikredendir ve iki ayağı üzerinde ayaktadır. Böylece **القُنوت**’un hakikati: kıyam hâlinde Allah عز وجل için ibadet ve duadır; ve diğer itaatlerde de vaki olması caizdir; çünkü iki ayakla kıyam olmasa da, niyetle şey ile kıyamdır. İbn سيده: **القانتُ** Allah Teâlâ’nın bütün emriyle kaim olandır; ve bunun hepsinden **القانت**’in çoğulu: **قُنَّتٌ**’tir; العجاج dedi:
رَبُّ البِلادِ والعِبادِ القُنَّتِ

**وقَنَتَ له**: zelil oldu. **وقَنَتَتِ المرأَةُ لبَعْلها**: ikrar etti
(* yani sakin oldu ve boyun eğdi.). **الاقْتِناتُ**: boyun eğme.

**وامرأَةٌ قَنِيتٌ**: **القناتة**’si (itaatkârlığı) açık, tadı az; **قَتِينٍ** gibi.
