# قندل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D8%AF%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%86%D8%AF%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قندل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D8%AF%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قندل

القندل، كجندل وعلابط، والقندويل: العظيم الرأس من الإبل والدواب، الأولى عن أبي زيد، مثل العندل، وأنشد الجوهري لأبي النجم:
  يهدي بنا كل نـياف عـنـدل
  ركب في ضخم الذفارى قندل والقندويل كالقندل، مثل به سيبويه، وفسره السيرافي، وقيل: القندويل: العظيم الهامة من الرجال، عن كراع. وأيضا: الطويل القفا، وقد ذكره المصنف في ق-د-ل وهذا موضعه. وإن فلانا لقندل الرأس وصندل الرأس، وفي العباب: رأس قنادل وصنادل: أي ضخم صلب. القندل: الطويل، كذا في بعض نسخ الصحاح، وفي بعضها: قال أبو عمرو: القندل: العظيم الرأس، والعندل: الطويل. وقندل الرجل، قال ابن سيده: هكذا وقع في كتاب ابن الأعرابي، وأراه قندل الجمل: عظم رأسه، وفي المحكم: ضخم رأسه. قندل الرجل في مشيته: إذا مشى في استرخاء واسترسال، يقال: مر مسندلا ومقندلا، وذلك استرخاء في المشي، عن الأصمعي. والقندلي: شجر عن كراع. والقنديل، بالكسر: م معروف، وهو مصباح من زجاج، قال شيخنا: واختلف في نونه فالأكثر أنها أصلية، أي فوزنه فعليل، وقيل: إنها زائدة فوزنه فنعيل، والجمع القناديل. والقندول بالضم: شجر بالشام لزهره دهن شريف، وفي التذكرة لداود: هو الدار شيشعان.

### Türkçe

**القندل**, **جندل** ve **علابط** gibi; ve **القندويل**: develerden ve binek hayvanlarından başı büyük olan; birincisi Ebû Zeyd’den; **العندل** gibi; el-Cevherî Ebû’n-Necm’e ait olarak inşâd etti:
  Bizi götürür her **نياف** **عندل**
  **ضخم الذفارى** içinde binilmiş **قندل** ve **القندويل** **القندل** gibidir; Sîbeveyh onunla misal verdi, es-Sîrâfî onu tefsir etti; ve denildi ki: **القندويل**: erkeklerden başın tepesi büyük olan; Kurâ‘dan. Ve ayrıca: ensesi uzun olan; musannif onu ق-د-ل’de zikretmişti ve burası onun yeridir. Ve şüphesiz falan kimse başı **قندل** ve başı **صندل**dır; ve el-‘Ubâb’da: **قنادل** ve **صنادل** baş: yani iri, sert. **القندل**: uzun olan; صحاح’ın bazı nüshalarında böyle; bazılarında ise: Ebû ‘Amr dedi: **القندل**: başı büyük olan; ve **العندل**: uzun olan. Ve **قندل** adam; İbn Sîde dedi: İbnü’l-A‘râbî’nin kitabında böyle vâki oldu; ve ben onu, devenin **قندل**i: başının büyümesi, olarak görüyorum; ve el-Muḥkem’de: başını iri yaptı. Adam yürüyüşünde **قندل** oldu: gevşeklik ve salıveriş içinde yürüdüğü zaman; denilir: **مسندلا** ve **مقندلا** geçti; ve bu yürüyüşte bir gevşekliktir; el-Asma‘î’den. Ve **القندلي**: Kurâ‘dan, bir ağaç. Ve **القنديل**, kesre ile: bilinen bir şeydir; o camdan bir kandildir; şeyhimiz dedi: onun **النون**’u hakkında ihtilaf edildi; çoğunluk onun aslî olduğudur; yani vezni **فعيلل**’dir; ve denildi ki: o zâiddir; o hâlde vezni **فنعيل**’dir; çoğulu **القناديل**. Ve **القندول** zamme ile: Şam’da bir ağaç; çiçeğinden değerli bir yağ (elde edilir); ve Dâvûd’un **التذكرة**’sinde: o **الدار شيشعان**’dır.
