# قنفش (ق-ن-ف-ش) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%81%D8%B4
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%86%D9%81%D8%B4

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ن - ف - ش
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%81%D8%B4/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والشين
شدقم: الشَّدْقميَ: الواسع الشِّدْق، والشّدقم أيضاً. ويقال: هو منسوب إلى شَدقَهم وهو فحل من فحول إبل العرب معروف.
دمشق: الدَّمْشَقُ: الخفيفة من النوق، السريعة. ودِمَشْقُ: اسم جند من أجناد الشام، واسم كورة من كورها.
برقش: البَرْقشة: شبه تنقيش بألوان شتى، وإذا اختلف لون الأرقش سمي: برقشة.
والبِرْقِشُ طويئر من الحمر صغير، منقش بسواد وبياض، قال:
وبِرقِشاً يغدو على مَعالق
شبرق: الشِّبْرِقُ: نبات غض.
والشِّبرِقة. نهش البازي اللحم، وتمزيقه.
وثوب مُشَبْرقٌ، أي: أَفْسِدَ نَسْجاً وسخافة. وصار الثوب شباريق، أي: قطعاً، قال:
فجاءت بنسج العنكبوت كأنـه		على عصويها سابري مُشَبْرَقُ
والدابة تُشَبْرِقُ في عدوها، وهو شدة تباعد قوائمها، قال:
من جذبه شِبْراقُ شد ذي عمق
قشبر: القُشْبُورُ: المرأة التي لا تحيض.
قرشم: القُرْشُوم: شجرة، زعموا، أنها تنبت القردان، وذلك أنها مأواها.
شقرق: الشِّقِرّاقُ، والشِّقِرقاقُ، والشِّرِقْراقُ، لغات: طائر يكون بأرض الحرم، في منابت النخل كقدر الهُدْهُد، مرقط بخضرة وبياض وحمرة وسواد، قال: صوت شُقُرّاقٍ إذا قال: قِرِرْ ششقل:
الشَّشْقَلَةُ: كلمة حميرية عبادية، لهج بها صيارفة العراق في تعبير الدينار. يقولون: قد ششقلناها أي: الدنانير، أي: عيرناها، إذا وزنوها ديناراً ديناراً. ليست بعربية محضة.
قنفش: القَنْفَشَةُ: التّقَبُّض. وعجوز قِنْفِشة: متقبضة.

##### Türkçe

**القاف** ve **الشين**

شدقم: **الشَّدْقميَ**: şıdkı geniş olan; ve **الشّدقم** da (böyledir). Ve denilir ki: o, **شَدقَهم**’e nisbetlidir; o, Arap develerinin erkeklerinden, bilinen bir erkek devedir.

دمشق: **الدَّمْشَقُ**: dişi develerden hafif olan, hızlı olan. Ve **دِمَشْقُ**: Şam’ın askerî birliklerinden bir birliğin adı; ve onun kûrelerinden bir kûrenin adı.

برقش: **البَرْقشة**: türlü renklerle nakşetmeye benzer (bir şey). Ve **الأرقش**’in rengi farklılaştığında ona **برقشة** denildi.

Ve **البِرْقِشُ**: eşeklerden küçük bir kuşçuk; siyahlık ve beyazlık ile nakışlı. Dedi ki:
وبِرقِشاً يغدو على مَعالق

شبرق: **الشِّبْرِقُ**: taze (yumuşak) bir bitki.
Ve **الشِّبرِقة**. Doğanın eti ısırması ve onu parçalayışı.

Ve **ثوب مُشَبْرقٌ**; yani: dokuma bakımından ve bayağılık bakımından bozulmuş. Ve elbise **شباريق** oldu; yani: parçalar. Dedi ki:
فجاءت بنسج العنكبوت كأنـه		على عصويها سابري مُشَبْرَقُ

Ve binek hayvanı koşusunda **تُشَبْرِقُ**; o, ayaklarının şiddetle birbirinden uzaklaşmasıdır. Dedi ki:
من جذبه شِبْراقُ شد ذي عمق

قشبر: **القُشْبُورُ**: hayız görmeyen kadın.

قرشم: **القُرْشُوم**: bir ağaç; zannettiler ki o, keneleri bitirir; bu, onun barınağı olması sebebiyledir.

شقرق: **الشِّقِرّاقُ** ve **الشِّقِرقاقُ** ve **الشِّرِقْراقُ**; lugatlar: Harem arazisinde, hurma bitkilerinin yetiştiği yerlerde bulunan bir kuş; ibibik kadar; yeşillik, beyazlık, kızıllık ve siyahlık ile benekli. Dedi ki: **شُقُرّاقٍ**’ın sesi, söylediğinde: **قِرِرْ**

ششقل: **الشَّشْقَلَةُ**: Himyerî, ibâdî bir kelime; Irak sarrafları dinarı ifade etmede onunla lehçelendiler. Derler ki: **قد ششقلناها**; yani: dinarları; yani: onları ayarladık; onları dinar dinar tarttıklarında. Katıksız Arapça değildir.

قنفش: **القَنْفَشَةُ**: büzülme. Ve **عجوز قِنْفِشة**: büzülmüş (olan).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%81%D8%B4/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَنْفَشةُ: التقبُّضُ. وعجوز قِنْفِشَةٌ: مُتَقبّضةُ. وقَنْفَشَ الشيءَ: جمعه سريعاً. والقِنْفِشَةُ: دُوَيْبّة. الأَزهري في رباعيّ العين: يقال أَتانا فلان مُعَنْقِشاً لحيَته ومُقَنْفِشا، وذكر في ترجمة عنقش.

##### Türkçe

**القَنْفَشةُ**: büzülme. Ve yaşlı kadın **قِنْفِشَةٌ**: büzülmüş olan. Ve **قَنْفَشَ** **الشيءَ**: onu hızlıca topladı. Ve **القِنْفِشَةُ**: küçük bir hayvancık. el-Ezherî, **العين**’in rubâî bölümünde: “Falanca bize sakalını **مُعَنْقِشاً** ve **مُقَنْفِشا** olarak geldi” denir, ve bunu **عنقش** maddesinde zikretti.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%81%D8%B4/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القنفشة بالكسر، أهمله الجوهري، وقال ابن دريد: دويبة من أحناش الأرض. قال: والقنفشة، أيضا: المتقبضة الجلد، أي من العجائز كالمنقفشة، يقال: عجوز قنفشة. والقنفشة، بالفتح: التقبض. والقنافش، بالضم: المتقشر الأنف، عن ابن عباد، وهو أيضا الجافي اللحية، نقله الصاغاني. ورجل مقنفش في اللباس، إذا كان قبيح الهيئة واللبسة. وقال ابن دريد: قنفشه قنفشة: جمعه جمعا سريعا، وكذلك قفشه قفشا، وقد تقدم، ومنه قضول الحريري: لو لم تبرز جبهته الشين، لما قنفشت الخمسين. ومما يستدرك عليه: التقنفش: التقبض. ورجل قنفاش اللحية وقسبارها، أي كثها وطويلها. وجاء مقنفشا لحيته، مثل معنفشا، ذكره الأزهري في الرباعي، وقد تقدم. والمقنفشة: المتقبضة، عن ابن عباد. وانقفشت العنكبوت: دخلت في جحرها بسرعة.

##### Türkçe

**القنفشة** kesre ile; el-Cevherî onu ihmal etti. İbn Düreyd dedi ki: yerin yılanlarından bir küçük hayvancık. Dedi ki: ve **القنفشة**, ayrıca: derisi büzüşmüş olan; yani ihtiyarlardan **كالمنقفشة** gibi; “**عجوز قنفشة**” denir. Ve **القنفشة**, fetha ile: büzüşme. Ve **القنافش**, damme ile: burnu kabuk bağlamış olan; İbn Abbâd’dan. O, ayrıca sakalı kaba olan (kimse)dir; es-Sağânî onu nakletti. Ve “**رجل مقنفش في اللباس**”, eğer görünüşü ve giyimi çirkin ise (denir). İbn Düreyd dedi ki: “**قنفشه قنفشة**”: onu hızlı bir toplama ile topladı; aynı şekilde “**قفشه قفشا**”; ve (bu) geçti. Ve ondan, el-Harîrî’nin **قضول**’u: “Eğer çirkinlik onun alnını ortaya çıkarmasaydı, elliyi büzüştürmezdi.” Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **التقنفش**: büzüşme. Ve “**رجل قنفاش اللحية وقسبارها**”: yani onun (sakalının) gürlüğü ve uzunluğu. Ve sakalını büzüşmüş olarak geldi: **مثل معنفشا**; el-Ezherî onu rubâîde zikretti; ve (bu) geçti. Ve **المقنفشة**: büzüşmüş olan; İbn Abbâd’dan. Ve **انقفشت العنكبوت**: hızla deliğine girdi.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%81%D8%B4/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَنْفَشَ
قَنْفَشَ
a.  Was shrivelled; wrinkled; shrank.

b.  [ coll. ], Was untidy, unkempt.

قَنْفَشَ
N. P. قَنْفَشَ I ,
a.  Untidy, unkempt.

قُنَافِش
قُنَافِش
a.  Squalid.

قُنْقُع
قُنْقُع
a.  Mean.

b.  Mouse.

c.  Short.

قِنْفِيْر
قِنْفِيْر
a.  Short.

##### Türkçe

**قَنْفَشَ**
**قَنْفَشَ**
a. Büzüşmüş idi; kırışmış idi; çekildi.

b. [topl.] Dağınık idi, bakımsız idi.

**قَنْفَشَ**
İsm-i fâil. Çoğulu **قَنْفَشَ** I,
a. Dağınık, bakımsız.

**قُنَافِش**
**قُنَافِش**
a. Pis, sefil.

**قُنْقُع**
**قُنْقُع**
a. Aşağılık.

b. Fare.

c. Kısa.

**قِنْفِيْر**
**قِنْفِيْر**
a. Kısa.
