# قهد — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%87%D8%AF/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%87%D8%AF/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%87%D8%AF.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قهد

القَهْدُ: النَّقِيُّ اللوْنِ. والقَهْدُ: الأَبيض، وخص بعضهم به البِيضَ من أَولاد الظِّباءِ والبَقَر. والقَهْدُ: من أَولاد الضأْنِ يَضْرِبُ إِلى البياض، ويقال لولد البقرة قَهد أَيضاً. والساجِسِيَّةُ: غنم تكون بالجزيرة؛ وأَنشد:
نَقُودُ جِيادَهُنَّ ونَفْتَلِيها،
ولا نَعْدُو التُّيُوسَ ولا القِهادا
وقيل: القِهادُ شاءٌ حِجازية سُكُّ الأَذناب؛ وأَنشد الأَصمعي للحطيئة: أَتَبْكي أَن يُساقَ القَهْدُ فِيكُم؟
فَمَنْ يَبْكي لأَهْلِ السَّاجِسيِّ؟
وقيل: القَهْدُ الصغير من البقر اللطيفُ الجسم؛ ويقال: القهد القصير الذنب، وقيل: القَهْدُ غنم سُود باليمن وهي الخرف
(* قوله «وهي الخرف» كذا
في الأصل بالخاء المعجمة والراء. وفي القاموس الخذف قال شارحه بفتح الخاء وسكون الذال المعجمتين وآخره فاء، هكذا في النسخ وفي بعضها خرف بالراء بدل الذال ومثله في اللسان وكل ذلك ليس بوجه والصواب الحذف بالمهملة ثم المعجمة محركة كما هو نص الصاغاني.) والقَهْدُ: ضرب من الضأْن يعلوهن حمرة وتَصْغُر آذانهن، وقيل: القهد من الضأْن الصغير الأُحَيْمِر الأُكَيْلِفُ الوجهِ من شاءِ الحجاز. وقال ابن جبلة: القَهد الذي لا قرن له. والقهد: الجُؤْذَرُ؛ عن أَبي عبيدة؛ قال الراعي:
وساقَ النِّعاجَ الخُنْسَ، بَيْني وبينَها
بِرَعْنِ أَشاءٍ، كلُّ ذي جُدَدٍ قَهْد
وقيل: القَهْدُ ولد الضأْن إِذا كان كذلك، وجمع كل ذلك قِهاد. الجوهري: القَهْد مثل القَهْب وهو الأَبيض الكَدِر. وقال أَبو عبيد: أَبيض وقَهْب وقَهْد بمعنى واحد؛ وقال لبيد:
لمُعَفَّرٍ قَهْدٍ تَنازَعَ شِلْوَه
غُبْسٌ كواسِبُ، لا يُمَنُّ طَعامُها
وصَف بقرةً وحشية أَكلت السباعُ ولدَها فجعله قَهْداً لبياضه. التهذيب: قَهَد في مشيه إِذا قارب خَطْوَه ولم ينبسط في مشيه، وهو من مَشْيِ القِصار. والقَهْدُ: النَّرْجِسُ إِذا كان جُنْبذاً لم يَتَفَتَّحْ، فإِذا تَفَتَّح فهي التفاتيحُ والتفاقيحُ والعُيون.
والقِهادُ: اسم موضع.

### Türkçe

**القَهْدُ**: rengi saf olan. Ve **القَهْدُ**: beyaz; bazıları onu özellikle ceylanların ve sığırların yavrularından beyaz olanlara tahsis etti. Ve **القَهْدُ**: koyun yavrularından, beyazlığa vuran; sığır yavrusuna da **قَهد** denir. Ve **الساجِسِيَّةُ**: adada bulunan koyun(lar); ve (şair) okudu:

Onların kısraklarını süreriz ve onları (yola) alıştırırız,
ve tekeleri de **القِهادا** da aşmayız.

Ve denildi: **القِهادُ** Hicaz’a ait, kuyrukları kısa koyun(lar)dır; ve el-Asma‘î, el-Hutay’e için okudu:

Sizde **القَهْدُ**’ün sevk edilmesine mi ağlıyorsun?
Öyleyse **السَّاجِسيِّ** ehli için kim ağlar?

Ve denildi: **القَهْدُ** sığırdan küçük, bedeni latif olandır; ve denilir: **القهد** kısa kuyruklu; ve denildi: **القَهْدُ** Yemen’de siyah koyun(lar)dır ve o **الخرف**’tur
(* “ve o **الخرف**’tur” sözü: asılda, noktalı **الخاء** ve **الراء** ile böyledir. Ve el-Kāmûs’ta **الخذف** vardır; şârihi, noktalı **الخاء**’ın fethası, noktalı **الذال**’ın sükûnu ve sonunda **فاء** ile, nüshalarda böyle dedi; bazısında **الذال** yerine **الراء** ile **خرف** vardır ve Lisân’da da bunun benzeri vardır; bütün bunlar bir vech üzere değildir; doğru olan, noktasız (harf) sonra noktalı (harf) harekeli olarak **الحذف**’tur; Sâğânî’nin nassı üzere.) Ve **القَهْدُ**: koyundan bir tür; üzerlerine kızıllık galip gelir ve kulakları küçülür; ve denildi: **القهد** Hicaz koyunundan küçük, kızılımsı, yüzü **الأُكَيْلِفُ** olan koyundur. İbn Cebele dedi: **القَهد** boynuzu olmayan (hayvan)dır. Ve **القهد**: **الجُؤْذَرُ**; Ebû Ubeyde’den; er-Râ‘î dedi:

Ve boynuzları içe kıvrık dişi koyunları sürdü; benimle onun arasında
koyunların bir burun çıkıntısında; her çizgili olan **قَهْد**.

Ve denildi: **القَهْدُ** böyle olduğu zaman koyun yavrusudur; bütün bunların çoğulu **قِهاد**’dır. el-Cevherî: **القَهْد** **القَهْب** gibidir; o, donuk beyazdır. Ebû Ubeyd dedi: beyaz; ve **قَهْب** ve **قَهْد** bir mânâdadır; Lebîd dedi:

Tozlanmış bir **قَهْد**’e ki onun parçasını çekiştirdi
küllü renkli (yırtıcılar), yiyeceği esirgenmez.

Yabanî bir ineği vasfetti; yırtıcılar onun yavrusunu yemişti; beyazlığından dolayı onu **قَهْداً** yaptı.

**التهذيب**: yürüyüşünde **قَهَد**; adımını yaklaştırdığı ve yürüyüşünde yayılmadığı zaman; ve o, **القِصار** yürüyüşündendir. Ve **القَهْدُ**: tomurcuk olup açılmadığı zaman nergis; açıldığı zaman ise o **التفاتيحُ** ve **التفاقيحُ** ve **العُيون**’dur.

Ve **القِهادُ**: bir yer adıdır.
