# قهو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%87%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%87%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قهو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%87%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قهو

: ( و*!القَهْوَةُ : الخَمْرُ ) . ) يُقالُ : سُمِّيَت بذلكَ لأنَّها *!تُقْهِي شارِبَها عن الطَّعامِ ، أَي تَذْهبُ بِشَهْوتِه ؛ كما في الصِّحاح .
وفي التَّهذيبِ : أَي تُشْبِعُه .
قُلْت : هذا هو الأصْلُ في اللُّغَةِ ثم أُطْلِقَت على ما يُشْرَبُ الآنَ مِن البُنِّ لثمَرِ شَجَرٍ باليَمَنِ ، تقدَّمَ ذِكْرُه في النونِ يُقْلَى على النارِ قَلِيلاً ثم يدُقُّ ، ويُغْلَى بالماءِ وَقَد سَبَقَ لي في خُصُوصِ ذلكَ تَأْلِيفٌ لَطِيفٌ سَمَّيْته تُحْفَة بَني الزمن في حُكْم *!قَهْوَةِ اليَمَنِ ، ولهم في حلِّها وحرمَتِها وطَبائِعِهَا وَخَواصِّها أَقْوالٌ بسَّطت غالِبَها فيه .
( و ) القَهْوَةُ : ( الشَّبْعَةُ المُحْكَمَةُ ) ؛ ) قيلَ : وبه سُمِّيَت الخَمْر قَهْوَةً لأنَّها تشبعُ شارِبَها .
( و ) تُطْلَقُ على ( اللَّبنِ المَحُضِ ) لأنَّه يُدَارُ كما تُدارُ القَهْوَةُ ، أَو هو مَقْلوبٌ القَوْهَةَ لبَياضِ لَوْنِهِ ؛ وقد تقدَم . ( *!كالقِهَةِ ، كعِدَةٍ ) ، ويُحْتَمَلُ أَنْ يكونَ ذاهِبُها واواً ، وقد تقدَّم .

( و ) *!القَهْوَةُ : ( الَّرائِحةُ .
( *!والقَهْوانُ : التِّيْسُ الضَّخْمُ القَرْنَيْنِ المُسِنُّ ) ، سُمِّي بذلك لسقوطِ شَهْوَتِه .
( *!وأَقْهَى : دامَ على شُرْبِ *!القَهْوَةِ .
( و ) أَيْضاً : ( أَطَاعَ السُّلطانَ ) ، هو مَقْلوبُ أَقاه وأيقه ، وقد تقدَّمَ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
عَيْشٌ *!قاهٍ بَيِّنُ *!القَهْوِ *!والقَهْوَةِ : رَفيهٌ خَصِيبٌ ؛ واوِيٌّ يائيٌّ .
*!وقَها ، بالفَتْح ، *!وقهويه : قَرْيتانِ بشَرْقِيةِ مِصْرَ الأُولى مَرَرْتُ بِهَا .

### Türkçe

: ( **القَهْوَةُ** : şarap ) . ) Denilir ki: Bununla adlandırıldı; çünkü o, içenini yemekten **تُقْهِي** eder; yani onun iştahını giderir; Sıhâh’ta olduğu gibi.
Tehzîb’de: yani onu doyurur.
Dedim ki: Bu, dilde asıldır; sonra şimdi Yemen’de bir ağacın meyvesinden olan **البُنِّ**’den içilen şeye ıtlak olundu; onun zikri **النون**’da geçmişti: ateş üzerinde azıcık kavrulur, sonra dövülür; su ile kaynatılır. Bunun hususunda daha önce latif bir telifim oldu; onu **تُحْفَة بَني الزمن في حُكْم قَهْوَةِ اليَمَنِ** diye adlandırdım; onların onun helalliği ve haramlığı, tabiatları ve özellikleri hakkında sözleri vardır; çoğunu onda genişlettim.
( ve ) **القَهْوَةُ** : ( sağlam doyma ) ؛ ) denildi ki: Şarap da bununla **قَهْوَةً** diye adlandırıldı; çünkü o, içenini doyurur.
( ve ) ( saf süt ) üzerine ıtlak olunur; çünkü **القَهْوَةُ** döndürülür gibi döndürülür; yahut onun beyaz renginden dolayı **القَوْهَةَ**’nın ters çevrilmişidir; ve geçmişti. ( **كالقِهَةِ ، كعِدَةٍ** ) ve onun gideninin vav olması muhtemeldir; ve geçmişti.

( ve ) **القَهْوَةُ** : ( koku ).
( **والقَهْوانُ** : iri, iki boynuzlu, yaşlı teke ) ; bununla adlandırıldı; şehvetinin düşmesinden dolayı.
( **وأَقْهَى** : **القَهْوَةِ** içmeye devam etti.
( ve ) ayrıca: ( sultana itaat etti ); **أَقاه** ve **أيقه**’nin ters çevrilmişidir; ve geçmişti.
Üzerine istidrâk olunanlardandır:
**عَيْشٌ قاهٍ** açık **القَهْوِ** ve **القَهْوَةِ**: refah içinde, verimli; vavî, yâî.
**وقَها** (fetha ile), ve **وقهويه**: Mısır’ın Şarkiyye’sinde iki köy; birincisinden geçtim.
