# قوت — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D8%AA/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%88%D8%AA/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قوت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D8%AA.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: قوت

القاف والتاء و"وايء" معهما
ق ت و، ت و ق، ت أ ق، و ق ت، ق و ت مستعملات قتو: القَتوُ: حسن الخدمة، تقول: هو يَْقُتو الملوك أي يخدمهم، قال:
... ... ... ... ... لا		أحسن قَتْوَ الملوكِ والخببا
والمَقاتِيةُ هم الخدام، والواحد مَقْتَوِيّ، وإذا جمع بالنون خفف فقيل: مَقتَوُونَ، وفي الخفض مَقْتَوينَ مثل أشعرين، قال:
تهددنا وتوعدنـا رويداً		متى كنا لأمك مَقْتَوينا
يعني خُدماُ.
توق: التًّوْقُ: نزاع النفس إلى الشيء، تَتُوق إليه تَوْقاَِ، وتاقَتْ نفسي إليه. ونفس تَوّاقَةٌ: مشتاقة.
تأق: التَّأَقُ: شدة الامتلاء.
وتَثِقَتِ القربة تَتْأَقُ تَأَقَاً، وأتْأَقَها الرجل إتاقَاً. وتَثِقَ فلان إذا امتلأ حزناً وكاد يبكي.
وفرس تَئِقٌ: ممتلئ جرياً.
وأتْأَقْتُ القوس: نزعتها فأغرقت السهم.
وقت: الوَقْتُ: مقدار من الزموان، وكل ما قدرت له غاية أو حيناً فهو مُوَقَّتٌ.
والمِيقاتُ: مصدر الوقت، والأخرة مِيقاتُ الخلق.
ومواضع الإحرام مَواقيتُ الحاج. والهلال ميقات الشهر.
وقوله تعالى: "وإذا الرسل أُقِّتَتْ"، إنما هو "وُقِّتَتْ" من الواو فهمز.
وتقول: وقتُ موقتٌ.
قوت: القُوتُ: ما يمسك الرمق من الرزق، وقات يقوت قوتاً، وأنا أقُوتُه أي أعوله برزق قليل.
وإذا نفخ نافخ في النار تقول له: انفخ نفخاً قوياً. واقتَتْ لها نفخ قِيتةً، تأمره بالرفق والنفخ القليل، قال:
فقلت له خذها إليك وأحيهـا		بروحك واقْتَتْهُ لها قِيتةً قدراً

### Türkçe

**القاف** ve **التاء** ve onlarla birlikte “**وايء**”
**ق ت و**، **ت و ق**، **ت أ ق**، **و ق ت**، **ق و ت** kullanımdadır. **قتو**: **القَتوُ**: hizmetin güzelliği; dersin ki: o, **يَْقُتو** krallara; yani onlara hizmet eder. Dedi ki:
... ... ... ... ... لا		Krallara ve hızlı yürüyüşe en güzel **قَتْوَ** (yapmam).

Ve **المَقاتِيةُ** hizmetkârlardır; tekili **مَقْتَوِيّ**’dir. Nûn ile cem‘ edilirse hafifletilir de **مَقتَوُونَ** denir; cer hâlinde **مَقْتَوينَ** (denir), **أشعرين** gibi. Dedi ki:
Bizi tehdit ettin ve bize vaad ettin; biraz yavaş,		ne vakit biz annen için **مَقْتَوينا** olduk?
Yani hizmetkârlar.

**توق**: **التًّوْقُ**: nefsin bir şeye çekişmesi; ona **تَتُوق** eder, **تَوْقاَِ** (ile); ve nefsim ona **تاقَتْ**. Ve **تَوّاقَةٌ** bir nefis: iştiyaklı.

**تأق**: **التَّأَقُ**: doluluğun şiddeti.
Ve kırba **تَثِقَتِ**; **تَتْأَقُ** eder, **تَأَقَاً**; ve adam onu **أتْأَقَها**; **إتاقَاً** (ile). Ve falan **تَثِقَ** eder; hüzünle dolduğu ve neredeyse ağlayacağı zaman.
Ve **تَئِقٌ** bir at: koşuşla dolu.
Ve yayı **أتْأَقْتُ**: onu çektim de oku sonuna kadar götürdüm.

**وقت**: **الوَقْتُ**: zamandan bir miktar; ve her neye bir son yahut bir vakit takdir ettiysen o **مُوَقَّتٌ**’tir.
Ve **المِيقاتُ**: vaktin masdarıdır; ve âhiret, yaratılmışların **مِيقاتُ**’ıdır.
Ve ihram yerleri, hacının **مَواقيتُ**’idir. Ve hilâl, ayın **ميقات**’ıdır.
Ve O’nun sözü (yüce): “**وإذا الرسل أُقِّتَتْ**”; ancak o, vâvdan “**وُقِّتَتْ**”tir; sonra hemzelendi.
Ve dersin ki: **وقتُ موقتٌ**.

**قوت**: **القُوتُ**: rızıktan canı tutan şey; **قات** eder, **يقوت**; **قوتاً** (ile). Ve ben onu **أقُوتُه**; yani onu az bir rızıkla geçindiririm.
Ve ateşte üfleyen bir üfleyici üflediğinde ona dersin ki: güçlü bir üfleyişle üfle. Ve onun için **اقتَتْ** eder; **نفخ قِيتةً**: ona yumuşaklığı ve az üflemeyi emredersin. Dedi ki:
Ona dedim: onu al ve onu dirilt,		nefesinle; ve onun için **واقْتَتْهُ**; ona **قِيتةً** ölçü (ile).
