# قيأ — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%8A%D8%A3/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%8A%D8%A3/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%8A%D8%A3.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: قيأ

ق ي أ
تقيّأ واستقاء‏:‏ تكلّف القيء‏.‏
وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ لو يعلم الشارب قائماً ماذا عليه لاستقاء ما شرب ‏"‏ وقيّأته أنا وقيّأه الدواء‏.‏
وشربت القيوء فما قيّأني وهو دواء القيء‏.‏
ومن المجاز‏:‏ قاءت الطعنة الدم‏.‏
وهذا ثوب يقيء الصبغ إذا كان مشبعاً وعليه إزار ورداء يقيئان الزّعفران‏.‏
وأكلت مال الله فعليك أن تقيئه‏.‏
وقاء نفسه ولفظ نفسه إذا مات‏.‏
قال أبو الطمحان القيني يصف الكلاب والأروية‏:‏ فعاسفنها حتى إذا ابتلّ روقها وقئن عليه أنفساً ولعابا

### Türkçe

ق ي أ
**تقيّأ** ve **استقاء**: kusmayı zorladı.
Hadiste: "Ayakta içen, üzerinde ne olduğunu bilseydi, içtiğini kusmayı zorlar(du)." Ve ben onu kusturdum; ilâç da onu kusturdu.
Kusma ilâcını içtim de beni kusturmadı; hâlbuki o, kusma ilâcıdır.
Mecazdan: **قاءت** yara darbesi kanı (kustu).
Bu, boyaya doymuş olduğu zaman boyayı kusan bir elbisedir; üzerinde safranı kusan bir izâr ve bir ridâ vardır.
Allah’ın malını yedin; artık onu kusman gerekir.
**قاء نفسه** ve **لفظ نفسه**: öldüğü zaman (canını) kustu.
Ebû’t-Tamhân el-Kaynî, köpekleri ve dağ keçisini vasfederek dedi: Onları, boynuzunun ucu ıslanıncaya kadar zorladılar; onun üzerine nefesler ve salya kus(tu)lar.
