# قيح — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%8A%D8%AD/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%8A%D8%AD/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قيح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%8A%D8%AD.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قيح

القَيْحُ: المِدَّةُ الخالصة لا يخالطها دم؛ وقيل: هو الصديد الذي كأَنه الماء وفيه شُكْلَةُ دَمٍ؛ قاحَ الجُرْحُ يَقِيحُ قَيْحاً، وأَقاحَ. وفي الحديث: لأَنْ يَمْتَلئَ جوفُ أَحدكم قَيْحاً حتى يَرِيَه خيرٌ له من أَن يمتلئ شعراً؛ القَيْحُ: المِدَّة؛ وقد قاحت القَرْحةُ وتَقَيَّحَتْ، وقَيَّح الجُرْحُ وتَقَيَّح الجُرْحُ. ويقال للجُرْحِ إِذا انْتَبَرَ: قد تَقَوَّحَ. قال: وقاح الجُرْحُ يَقِيحُ، وقَيَّح وأَقاح. ابن الأَعرابي: أَقاحَ الرجل إِذا صَمَّمَ على المنع بعد السؤال. وروي عن عمر أَنه قال: من ملأَ عينيه من قاحةِ بيت قبل أَن يؤذن له فقد فَجَر. قال ابن الفرج: سمعت أَبا المِقْدامِ السُّلَمِيَّ يقول: هذا باحةُ الجار وقاحَتُها؛ ومثله: طين لازبٌ ولازقٌ، ونَبِيثة البئر ونَقِيثَتُها، وقد نَبَثَ عن الأَمر ونَقَثَ، عاقبت القافُ الباء. ابن زياد: مررت على دَوْقَرَةٍ فرأَيت في قاحَتها دَعْلَجاً شَظِيظاً؛ قال: قاحة الدار وسطها، وقاحة الدار ساحتها. والدَّعْلج: الجُوالِقُ. والدَّوْقَرة: أَرض نَقِيَّةٌ بين جبال أَحاطت بها.
ابن الأَعرابي: القُوحُ الأَرضون التي لا تُنْبِتُ شيئاً، يقال: قاحةٌ وقُوحٌ مثل ساحةٍ وسُوحٍ، ولابةٍ ولُوبٍ، وقارةٍ وقُورٍ.

### Türkçe

**القَيْحُ**: kana karışmayan hâlis irin; ve denildi ki: o, sanki su imiş gibi olan ve içinde kanın bir **شُكْلَةُ**si bulunan cerahattir; yara **قاحَ** eder, **يَقِيحُ** eder, **قَيْحاً** (olarak), ve **أَقاحَ**. Ve hadiste: “Sizden birinizin karnının içinin **قَيْحاً** ile dolması, onu görmesine kadar, onun için, şiirle dolmasından daha hayırlıdır”; **القَيْحُ**: irin; ve gerçekten çıban **قاحت** etti ve **تَقَيَّحَتْ**, ve yara **قَيَّحَ** etti ve yara **تَقَيَّحَ** etti. Ve yara için, kabarıp şiştiği zaman, denilir: gerçekten **تَقَوَّحَ** etti. Dedi ki: ve yara **قاحَ** eder, **يَقِيحُ** eder; ve **قَيَّحَ** ve **أَقاحَ**. İbnü’l-A‘râbî: adam **أَقاحَ** eder; sorudan sonra men‘ üzerine kesin karar verdiği zaman. Ve Ömer’den rivayet olundu ki o dedi: kim, kendisine izin verilmeden önce bir evin **قاحةِ**sinden iki gözünü doldurursa, gerçekten fâcirlik etmiştir.

İbnü’l-Ferec dedi: Ebü’l-Mikdâm es-Sülemî’yi şöyle derken işittim: bu, komşunun **باحةُ**sıdır ve onun **قاحَتُ**sıdır; ve bunun benzeri: yapışkan çamur, **لازبٌ** ve **لازقٌ**; ve kuyunun **نَبِيثة**si ve onun **نَقِيثَتُ**sı; ve gerçekten iş hakkında **نَبَثَ** etti ve **نَقَثَ** etti; **القافُ** harfi **الباء** harfine bedel kılındı. İbn Ziyâd: bir **دَوْقَرَةٍ** üzerine uğradım da onun **قاحَتِ**sında sert bir **دَعْلَجاً شَظِيظاً** gördüm; dedi ki: evin **قاحة**sı onun ortasıdır; ve evin **قاحة**sı onun avlusudur. Ve **الدَّعْلج**: çuvaldır. Ve **الدَّوْقَرة**: etrafını kuşatan dağlar arasında, onu çevrelemiş bulunan temiz bir arazidir.

İbnü’l-A‘râbî: **القُوحُ** hiçbir şey bitirmeyen arazilerdir; denilir: **قاحةٌ** ve **قُوحٌ**, **ساحةٍ** ve **سُوحٍ** gibi; ve **لابةٍ** ve **لُوبٍ**; ve **قارةٍ** ve **قُورٍ**.
