# قيد — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%8A%D8%AF/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%8A%D8%AF/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%8A%D8%AF.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قيد

القَيْدُ: واحدُ القُيودِ. وقد قَيَّدْتُ الدابّةَ. وقَيَّدْتُ الكتابَ: شَكَلْتُهُ. وهؤلاء أجمالٌ مَقاييدُ، أي مُقَيَّداتٌ. ويقال للفرس الجواد: قَيْدُ الأوابدِ، لأنه يمنع الوحشَ من الفَوات، لسرعته. قال امرؤ القيس:
بمُنْجَرِدٍ قَيْدِ الأوابدِ هَيْكَلِ
ويقال للقِدِّ الذي يضم عُرقوبَي الرحْلِ: قَيْدٌ. قال الأحمر: قيد الفرس: سِمَةٌ تكون في عنق البعير على صُورة القيد. والمُقَيَّدُ: موضعُ القَيْدِ من رجل الفرس، والخَلخال من المرأة. وتقول: بينهما، قِيدُ رُمْحٍ بالكسر، وقادُ رُمْحٍ، أي قَدْرُ رُمْحٍ. والقَيِّدُ: حبلٌ تُقادُ به الدابَّة.

### Türkçe

**القَيْدُ**: **القُيودِ**’un biridir. Ve ben binek hayvanını **قَيَّدْتُ** (bağladım). Ve kitabı **قَيَّدْتُ**: onu **شَكَلْتُهُ** (harekeledim). Ve bunlar **أجمالٌ مَقاييدُ**’dir; yani **مُقَيَّداتٌ** (bağlanmışlar). Ve cins at için denilir: **قَيْدُ الأوابدِ**; çünkü sürati sebebiyle vahşiyi kaçıp gitmekten men eder. İmru’ul-Kays dedi ki:
بمُنْجَرِدٍ قَيْدِ الأوابدِ هَيْكَلِ

Ve semerin iki **عُرقوبَي**’ini bir araya toplayan **القِدِّ** için denilir: **قَيْدٌ**. El-Ahmer dedi ki: **قيد الفرس**: devenin boynunda **القيد** sûreti üzere bulunan bir **سِمَةٌ** (dağlama nişanı)dır. Ve **المُقَيَّدُ**: atın ayağından **القَيْدِ**’in yeri; ve kadından **الخَلخال** (halhal)dır. Ve dersin: ikisi arasında, kesre ile **قِيدُ رُمْحٍ** ve **قادُ رُمْحٍ**; yani bir **رُمْحٍ** miktarı. Ve **القَيِّدُ**: onunla binek hayvanının sevk edildiği bir iptir.
