# كبا — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%A7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%A8%D8%A7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كبا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%A7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: كبا

كَبا لوجهه يَكْبو كَبْواً: سقط؛ فهو كابٍ. أبو عمرو: إذا حُنِذَتِ الفرس قلم تَعرقْ قيل: كَبا الفرس. قال أبو الغوث: وكذلك إذا كَتَم الربو. وكَبا الزندُ، إذا لم تخرج نارُه. وأكْباهُ صاحبُه، إذا دخَّن ولم يورِ. وكَبَوْتُ الشيء، إذا كسحته. وكَبَوْتُ الكوز، إذا صببت ما فيه. والكِبا مقصورٌ: الكناسة، والجمع الأكْباءُ، والكُبَةُ مثله، والجمع كُبونَ. والكِباءُ ممدودٌ: ضربٌ من العدو. يقال منه: كَبَّى ثوبَه بالتشديد، أي بخَّره. وتَكَبَّى واكْتَبَى، أي تبخَّر. والكَبْوَةُ: مثل الوقفة تكون منك لرجلٍ عند الشيء تكرهُه. ابن السكيت: خَبَتِ النار، أي سكن لهبها. وكَبَتْ، إذا غطَّاها الرماد والجمر تحته. وهَمَدَتْ، إذا طَفِئَتْ ولم يبقَ منها شيءٌ البتَّة. وفلان كابي الرماد، أي عظيم الرماد ينهال.

### Türkçe

**كَبا** yüzüstü **يَكْبو** **كَبْواً**: düştü; o hâlde o, **كابٍ**’dir. Ebû Amr: At kızdırıldığında terlemezse denilir ki: **كَبا** at. Ebû’l-Ğavs dedi: Aynı şekilde, solumayı da gizlediğinde. Ve **كَبا** **الزندُ**, ateşi çıkmadığında. Ve onu sahibi **أكْباهُ**, duman çıkardı da kıvılcım vermediğinde. Ve ben **كَبَوْتُ** şeyi, onu süpürdüğümde. Ve ben **كَبَوْتُ** testiyi, içindekini döktüğümde. Ve **الكِبا** kısaltılmıştır: süprüntü; çoğulu **الأكْباءُ**; ve **الكُبَةُ** onun gibidir, çoğulu **كُبونَ**. Ve **الكِباءُ** uzatılmıştır: koşunun bir türü. Ondan denilir: şeddeli olarak elbisesini **كَبَّى**, yani onu buhurladı. Ve **تَكَبَّى** ve **اكْتَبَى**, yani buhurlandı. Ve **الكَبْوَةُ**: senden bir adam için, hoşlanmadığın şey yanında, bir duruş gibi olan (şey). İbnü’s-Sikkît: **خَبَتِ** ateş, yani alevi sakinleşti. Ve **كَبَتْ**, kül onu örttüğünde ve kor onun altında olduğunda. Ve **هَمَدَتْ**, söndüğünde ve ondan hiçbir şey kesinlikle kalmadığında. Ve falan **كابي الرماد**, yani büyük kül (sahibi), (külü) dökülür.
