# كبح — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%AD/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%A8%D8%AD/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كبح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%AD.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: كبح

كبح الدابة: جذب لجامها، وضرب فاها به لتقف ولا تجري، يكبحها كبحا. ويقال: ليس كبح الصعب الشرس إلا باللجام الشكس. وفي حديث الإفاضة من عرفات: وهو يكبح راحلته، هو من ذلك. كبحت الدابة، إذا جذبت رأسها إليك وأنت راكب ومنعتها من الجماح وسرعة السير. هذه عبارة النهاية، وقد تصحفت على ملا علي قارىء في الناموس فقال: وأسرعت السير بدل وسرعة السير، وجعل بين العبارتين مباينة. وقد تكفل شيخنا برده. كأكبحها، وهذه عن يعقوب. وعبارة الجوهري: يقال: اكمحتها وأكفحتها وكبحتها، هذه وحدها عن الأصمعي بلا ألف. وكبحه بالسيف: ضرب، وهو ضرب في اللحم دون العظم. ومن المجاز: كبح فلان كبحا: رده عن الحاجة، وكبح الحائط السهم، إذا أصاب الحائط حين رمي به ورده عن وجهه ولم يرتز فيه. وكبح الحجر حافر الدابة: صكه. والكبح، بالضم: نوع من المصل أسود، أو هو الرخبين، بفتح فسكون وكسر الموحدة. وإنه لمكبح، كمعظم ومكرم: شامخ عال، وقد أكبح، بالضم، إذا كان كذلك. ومن ذلك قولهم: بعير أكبح: شديد وكابحه: شاتمه وقابحه. ومن المجاز: الكابح: ما وفي نسخة التهذيب: من استقبلك مما يتطير منه من تيس وغيره، وهو النطيح، لأنه يكبحه عن وجهه. كابح. قال البعيث: ومغتديات بالنحوس كوابح

### Türkçe

**كبح** **الدابة**: yularını çekti; ve durması ve koşmaması için onun ağzını onunla vurdu; onu **كبحا** olarak **يكبحها**. Ve denilir: azgın hırçının **كبح**’ı ancak inatçı yular iledir. Ve **حديث**’te, **الإفاضة**’den **عرفات**’tan: ve o, binek hayvanını **يكبح** ediyordu; o, bundandır. **كبحت** **الدابة**: eğer sen onun başını kendine doğru çektin, sen binekli iken, ve onu **الجماح**’tan ve yürüyüşün süratinden men ettin. Bu, **النهاية**’nin ibaresidir; ve **ملا علي قارىء**’de **الناموس**’ta tashif edilmiştir; şöyle dedi: **وسرعة السير** yerine **وأسرعت السير**; ve iki ibare arasında ayrılık kıldı. Ve şeyhimiz onun reddini üstlendi. **كأكبحها**; ve bu, **يعقوب**’dandır. Ve **الجوهري**’nin ibaresi: denilir: **اكمحتها** ve **أكفحتها** ve **كبحتها**; bu, yalnızca **الأصمعي**’dendir, **ألف** olmaksızın. Ve onu kılıçla **كبحه**: vurdu; ve o, et içinde kemik dışında bir vuruştur. Ve mecazdan: falan kimseyi **كبحا** olarak **كبح** etti: onu ihtiyaçtan geri çevirdi. Ve duvar oku **كبح** etti: eğer ok, onunla atıldığı vakit duvara isabet etti ve onu yönünden geri çevirdi ve onun içine saplanmadı. Ve taş, binek hayvanının tırnağını **كبح** etti: onu çarptı. Ve **الكبح**, zamme ile: siyah bir tür **مصل**; yahut o, **الرخبين**’dir; fetha ile sonra sükûn ve **الموحدة**’nın kesresiyle. Ve o, elbette **لمكبح**’dır; **معظم** ve **مكرم** gibi: yüksek, yüce; ve **أكبح** oldu, zamme ile, eğer öyle ise. Ve bundan onların sözü: **بعير أكبح**: şiddetli. Ve **كابحه**: ona sövdü; ve **قابحه**. Ve mecazdan: **الكابح**: ve **التهذيب** nüshasında: senden karşılayan, **تطير** edilen şeylerden, teke ve başkası gibi; ve o, **النطيح**’tır; çünkü o, onu yüzünden geri çevirerek **يكبحه** eder. **كابح**. **قال البعيث**:
ومغتديات بالنحوس كوابح
