# كبرت (ك-ب-ر-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ب - ر - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والتاء
ك ب ر ت، ك م ت ر مستعملات كبرت: الكِبْريت، يقال: عين تجري، فإذا جمد ماؤها صار كِبْريتاً أبيض وأصفر وأكدر.
والكِبْريتُ الأحمر، يقال: هو من الجوهر، ومعدنه خلف بلاد التبت، في وادي النمل الذي مر به سليمان بن داود عليه السلام.
ويقال: في كل شيء كِبْريت، وهو يبسه ما خلا الذهب والفضة فإنه لا ينكسر، فإذا صعد الشيء ذهب كِبْرِيتُه. صعد: نقل من حال إلى حال.
والكِبْرِيتُ في قول رؤبة: الذهب الأحمر، قال:
هل يُنْجِينِّي حلف سِخْتِيتُ
أو فضة، أو ذهب كِبْرِيتُ
كمتر: الكمْتَرَةُ: مشية فيها تقارب.

##### Türkçe

**الكاف** ve **التاء**

**ك ب ر ت**, **ك م ت ر** kullanımdadırlar. **كبرت**: **الكِبْريت**; denilir ki: bir pınar akar; suyu donduğu vakit beyaz, sarı ve daha bulanık **كِبْريت** olur.

Ve **الكِبْريتُ الأحمر**; denilir ki: o cevherdendir; madeni Tibet beldelerinin arkasındadır; Süleyman b. Davud عليه السلام’ın uğradığı karınca vadisinde.

Ve denilir ki: her şeyde **كِبْريت** vardır; o, altın ve gümüş hariç onun kuruluğudur; çünkü o kırılmaz; bir şey yükseldiği vakit onun **كِبْرِيتُه**’si gider. **صعد**: bir hâlden bir hâle nakledildi.

Ve **الكِبْرِيتُ** Rü’be’nin sözünde: kırmızı altındır. Dedi ki:
Beni kurtarır mı **حلف سِخْتِيتُ**
yahut gümüş, yahut **ذهب كِبْرِيتُ**

**كمتر**: **الكمْتَرَةُ**: içinde yakınlaştırma bulunan bir yürüyüş.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الكِبْريتُ معروفٌ. وقولهم: أعزُّ من الكِبْريتِ الأحمرِ، إنَّما هو كقولهم: أعزُّ من بَيْضِ الأَنوقِ. ويقال أيضاً: ذهبٌ كِبْريتٌ، أي خالص.

##### Türkçe

**الكِبْريتُ** bilinen(şey)dir. Onların sözü: “**أعزُّ من الكِبْريتِ الأحمرِ**”, ancak onların sözü gibidir: “**أعزُّ من بَيْضِ الأَنوقِ**”. Yine denir: “**ذهبٌ كِبْريتٌ**”, yani saf.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الكِبْريتُ: من الحجارة المُوقَد بها؛ قال ابن دريد: لا أَحسبه عربيّاً صحيحاً. الليث: الكِبْريت عَينٌ تجْري، فإِذا جَمَدَ ماؤُها صارَ كِبْريتاً أَبيضَ وأَصفَرَ وأَكْدَرَ.
قال أَبو منصور: يقال كَبْرَتَ فلانٌ بعيرَه إِذا طَلاه بالكِبْريتِ مَخلُوطاً بالدَّسم.
التهذيب: والكِبْريتُ الأَحمرُ يقال هو من الجَوْهر، ومَعْدِنُه خَلْفَ بلادِ التُّبَّتِ، وادي النمل الذي مَرَّ به سليمان،على نبينا وعليه الصلاة والسلام؛ ويقال في كل شيء كِبْريتٌ، وهو يُبْسُه، ما خلا الذَّهَبَ والفضة، فإِنه لا ينكسر، فإِذا صُعِّدَ، أَي أُذِيبَ، ذهَبَ كِبْريتُه. والكِبْريتُ: الياقوتُ الأَحمرُ. والكِبْريتُ: الذهبُ الأَحمر؛ قال رؤبة:هَلْ يَعْصِمَنِّي حَلِفٌ سِخْتِيتُ،
أَو فِضَّةٌ، أَو ذَهَبٌ كِبْريتُ؟
قال ابن الأَعرابي: ظَنَّ رؤبةُ أَن الكِبْريتَ ذهبٌ.

##### Türkçe

**الكِبْريتُ**: kendisiyle yakılan taşlardan; İbn Düreyd dedi ki: onu sahih bir Arapça saymıyorum.

el-Leys: **الكِبْريت** akan bir pınardır; suyu donduğu zaman beyaz, sarı ve daha koyu **كِبْريتاً** olur.

Ebû Mansûr dedi ki: Bir kimse devesini, **الكِبْريتِ** yağla karıştırılmış olarak onunla sıvadığı zaman “Falanca devesini **كَبْرَتَ** etti” denir.

et-Tehzîb: ve **الكِبْريتُ الأَحمرُ** denilir ki o cevherdendir; madeni, **بلادِ التُّبَّتِ**’in arkasındadır; Süleyman’ın—nebîmize ve ona salât ve selâm olsun—yanından geçtiği karınca vadisi. Ve her şeyde bir **كِبْريتٌ** denilir; o, onun kuruluğudur; altın ve gümüş hariç; çünkü o kırılmaz. Şu hâlde **صُعِّدَ** edildiği zaman, yani eritildiği zaman, onun **كِبْريتُه**’i gider.

Ve **الكِبْريتُ**: kırmızı yakuttur.

Ve **الكِبْريتُ**: kırmızı altındır; Rü’be dedi ki:
“Beni bir **حَلِفٌ سِخْتِيتُ**,
yahut gümüş, yahut **ذَهَبٌ كِبْريتُ** korur mu?”

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: Rü’be, **الكِبْريتَ**’in altın olduğunu zannetti.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الكبريت  ، بالكسر، أهمله الجوهري هنا، وأورده في- ك ب ر- وذكره هنا بناء على أصالة التاء، وصرح غير واحد بزيادتها، فموضعه الراء، كعفريت، وهو  من الحجارة الموقد بها  ، قال ابن دريد: لا أحسبه عربيا صحيحا، ومثله في شفاء الغليل. الكبريت:  : الياقوت الأحمر  قاله ابن دريد، وجعل شيخنا استعماله فيه من المجاز. الكبريت  :الذهب  الأحمر، قال رؤبة:
  هل يعصمني حلف سختيت                      أو فضة أو ذهب كبريت

  قال ابن الأعرابي: ظن رؤبة أن الكبريت ذهب، قال شيخنا: وخطىء فيه؛ لأن العرب القدماء يخطئون في المعاني دون الألفاظ. الكبريت الأحمر- عن الليث- يقال: هو  جوهر  ، و  معدنه خلف  بلاد  التبت بوادي النمل  الذي مر عليه سيدنا سليمان عليه وعلى نبينا أفضل الصلاة والسلام، كذا في التهذيب، وعن الليث: الكبريت: عين تجرى، فإذا جمد ماؤها صار كبريتا أبيض وأصفر وأكدر، وقال شيخنا: وقد شاهدته في مواضع: منها هذا الذي قريب من الملاليح ما بين فاس ومكناسة يتداوى بالعوم فيه من الحب الإفرنجي وغيره، ومنها معدن في أثناء إفريقية في وسط برقة، يقال له: البرج، وغير ذلك، واستعماله في الذهب كأنه مجاز، لقولهم: الكبريت الأحمر؛ لأنه يصنع منه، ويصلح لأنواع من الكيمياء، ويكون من أجزائها. انتهى. وفي اللسان: يقال: في كل شيء كبريت، وهو يبسه، ما خلا الذهب والفضة، فإنه لا ينكسر، فإذا صعد، أي أذيب، ذهب كبريته. قال أبو منصور: ويقال:  كبرت بعيره  إذا  طلاه به  أي بالكبريت مخلوطا بالدسم والخضخاض، وهو ضرب من النفط أسود رقيق لا خثورة فيه، وليس بالقطران؛ لأنه عصارة شجر أسود خاثر، كذا في التكملة، وهو للتداوي من الجرب؛ لأنه صالح لرفعه جدا. ونقل القزويني- في عجائبه عن أرسطو- الكبريت أصناف: الأحمر الجيد اللون، والأبيض اللون، هو كالغبار، ومنه الأصفر، فمعدنه بالمغرب، لا بأس في موضعه، بقرب بحر أوقيانوس على فراسخ منه، وهو نافع من الصرع والسكتات والشقيقة، ويدخل في أعمال الذهب، وأما الأبيض فيسود الأجسام البيض، وقد يكون كامنه في العيون التي يجري منها الماء الجاري مشوبا به، ويوجد لتلك المياه رائحة منتنة، فمن اغتمس في هذه العيون في أيام معتدلة الهواء أبرأه من الجراحات والأورام والجرب والسلع التي تكون من المرة السوداء. وقال ابن سيناء: إن الكبريت من أدوية البرص ما لم تمسه النار، وإذا خلط بصمغ البطم قلع الآثار التي تكون على الأظفار، وبالخل على البهق، ويجلو القوباء، وهو طلاء للنقرس مع النطرون والماء، ويحبس الزكام بخورا. وفيه خواص غير ذلك، ومحله المطولات من كتب الطب.

##### Türkçe

**الكبريت**, kesre ile; el-Cevherî onu burada ihmal etti ve onu **ك ب ر**’de zikretti; onu burada, **التاء**’nın aslîliği üzerine binaen zikretti. Birden fazlası onun ziyade olduğunu açıkça söyledi; öyleyse yeri **الراء**’dır; **عفريت** gibi. O, kendisiyle ateş yakılan taşlardandır. İbn Düreyd dedi: Onu sahih Arapça sanmıyorum; bunun benzeri **شفاء الغليل**’dedir.

**الكبريت**: **الياقوت الأحمر**; bunu İbn Düreyd söyledi; şeyhimiz onun onda استعمال’ını mecazdan kıldı.

**الكبريت**: **الذهب الأحمر**. Rü’be dedi:

  Beni **سختيت** yemini mi korur
  yahut gümüş yahut **ذهب كبريت**

İbnü’l-A‘râbî dedi: Rü’be, **الكبريت**’in altın olduğunu zannetti. Şeyhimiz dedi: Ve onda hata etti; çünkü eski Araplar lafızlarda değil, manalarda hata ederler.

**الكبريت الأحمر** — el-Leys’ten — denilir: O bir **جوهر**’dir; onun madeni **التبت** beldelerinin arkasındadır, **وادي النمل**’de; ki efendimiz Süleyman — ona ve nebimize en faziletli salât ve selâm — onun üzerinden geçti; **التهذيب**’de böyle. Ve el-Leys’ten: **الكبريت**: akan bir pınardır; suyu donunca beyaz ve sarı ve daha bulanık **كبريت** olur. Şeyhimiz dedi: Onu yerlerde görmüşümdür: onlardan biri, Fas ile Meknâse arasında **الملاليح**’e yakın olan şu; onda yüzmekle **الحب الإفرنجي** ve başkasından tedavi olunur. Ve onlardan biri, İfrîkıyye’nin esnasında, Berka’nın ortasında bir madendir; ona **البرج** denilir; ve bunun dışında. Onun altın hakkında استعمال’ı sanki mecazdır; onların “**الكبريت الأحمر**” demeleri sebebiyle; çünkü ondan yapılır ve kimyanın türlerine yarar, ve onun parçalarından olur. Bitti.

Ve **اللسان**’da: Denilir: Her şeyde **كبريت** vardır; o, onun kuruluğudur; altın ve gümüş hariç; çünkü o kırılmaz; yükseltilince, yani eritilince, onun **كبريت**’i gider. Ebû Mansûr dedi: Ve denilir: **كبرت بعيره**; onu onunla, yani yağ ve **الخضخاض** ile karıştırılmış **الكبريت** ile sıvadığı zaman. O, siyah ince, içinde koyulaşma olmayan bir neft türüdür; ve katran değildir; çünkü o, siyah koyu bir ağacın özsuyudur; **التكملة**’de böyle. Ve o, uyuzdan tedavi içindir; çünkü onu gidermeye pek elverişlidir.

Ve Kazvînî — **عجائبه**’nde Aristoteles’ten — nakletti: **الكبريت** صنف’lar: iyi renkli kırmızı, ve beyaz renkli; o, toz gibidir; ve ondan sarı vardır. Onun madeni Mağrib’dedir; yerinde bir beis yoktur; **أوقيانوس** denizinin yakınında, ondan fersahlarca. Ve o, sara ve felçler ve yarım baş ağrısı için faydalıdır; ve altın işlerine girer. Amma beyaz, beyaz cisimleri karartır. Ve onun gizlisi, ondan karışmış olarak akan suyun aktığı pınarlarda olabilir; ve o sular için kötü bir koku bulunur. Kim mutedil hava günlerinde bu pınarlara dalarsa, onu yaralardan ve şişlerden ve uyuzdan ve kara safradan olan **السلع**’dan iyi eder.

İbn Sînâ dedi: **الكبريت**, ateş ona dokunmadıkça, abraşlık ilaçlarındandır. Ve **صمغ البطم** ile karıştırılınca tırnaklar üzerinde olan izleri söker; ve sirke ile **البهق** üzerine (kullanılır); ve **القوباء**’yı parlatır/temizler. Ve o, **النقرس** için **النطرون** ve su ile bir sıvadır. Ve **الزكام**’ı buhur olarak tutar/engeller. Ve onda bunun dışında özellikler vardır; onun yeri, tıp kitaplarının mutavvelleridir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

كَبْرَتَ بَعِيرَهُ
Q. 1 كَبْرَتَ بَعِيرَهُ ذ He smeared his camel over with كِبْرِيت [or sulphur], (K,) mixed with grease, and with خَضَخَاض, which is a kind of نِفْط [or naphtha], black, and of a thin consistence; not قَطِرَان; for this is the black, thick, expressed juice of a certain tree. (TS.) This is done to cure the scab, for the removal of which it is very efficacious. (TA.)

كِبْرِيتٌ
كِبْرِيتٌ ذ [Brimstone, or sulphur;] a thing well known; (S, art. كبر;) one of the kinds of stone with which fire is kindled, or it (red كبريت TA) is a mineral whereof the mine is beyond EtTubbat, [or the country of Et-Tibbet, in Tartary,] in the Valley of the Ants, (K,) by which Solomon passed, (TA,) [as related in the Kur, xxvii. 18]: or [the product of] a spring, or source, whereof the water, when it congeals, becomes white, and yellow, and dusky-coloured, كبريت: (Lth, in the T:) MF says, I have seen it in several places; among these, in one which is near El-Maláleeh, between Fás and Miknáseh; by swimming in which, persons are cured of the venereal disease, and other disorders: also in Africa Proper, in the midst of Barkah, in a place called البرج; and in other places: (TA:) Aristotle says, that, among the different kinds of كبريت are the red, of an excellent colour; and the white, which resembles dust; and the yellow: the source of the red is in the West: it does not appear in its place: the yellow is found near the ocean, a league (or leagues, as in the TA,) from it: it is useful in cases of epilepsy, and apoplexy, and megrim, and palpitation: and it enters into the preparations of gold: the white blackens white substances; and it is sometimes mixed and concealed in the sources of running water, which sources have a fetid odour: the person who plunges into these waters in times when the air is temperate is cured by them of wounds, and swellings, and scab, and wind in the womb, and [the leprosy called] سَلَع, that arises from black bile: Ibn-Seenà [Avicenna] also says, that كبريت, untouched by fire, is one of the remedies for the leprosy (بَرَص): that, mixed with the gum of the turpentine-tree, it removes marks on the nails: that, mixed with vinegar, it removes the [leprous-like discolouration of the skin called] بَهَق, and the ringworm, or tetter, (قُوَبَاء,) especially with the gum of the turpentine-tree: that, with natron and water, it is an embrocation for the بَرَص [or, as in the TA, for the نِقْرِس, or gout): and that fumigation therewith stops a rheum: and others say, that, if yellow كبريت be powdered, and sprinkled upon a place affected with سلعة, it has a good effect: that fumigation therewith whitens the hair: that serpents and fleas flee from the scent of it, especially if [mixed] with an unguent, or with the hoof of an ass; and that the fumigation therewith beneath a citrontree of the kind called أُتْرُجّ causes all the fruits of it to fall. (El-Kazweenee.) Several authors say, that the ت in كبريت is an augmentative letter, and that the proper place of the word is in art. كبر. IDrd thinks it to be not genuine Arabic. (TA.) [Golius thinks it to be from the Persian كُوكُرْدْ (or كُوكُرْدْ): or rather, he adds, from the Hebrew נּפְּרִיח Gen. xix. 24.] ― -b2- أَعَزُّمِنَ الكِبْرِيتِ الأَحْمَرِ [More rare than red brimstone, or sulphur]. A proverb. Some say, that كبريت احمر [meaning as above] is a thing that does not exist: others, that by it is meant gold. (Meyd.) This phrase is similar to أَعَزُّ مِنْ بَيْضِ الأَنُوقِ. (S, art. كبر.) ― -b3- كِبْرِيتٌ also signifies gold: (K:) [see above:] or red gold: or red [as an epithet applied to gold]: (TA:) or pure, as an epithet applied to gold. (S, art. كبر.) Ru-beh says,
هَلْ يَنْفَعَنِّى كَذِبٌ سِخْتِيتُ
أَوْ فِضَّةٌ أَوْ ذَهَبٌ كِبْرِيتُ
[Will vehement lying profit me, or silver, or pure gold?] (S, art. كبر.) IAar says, Ru-beh imagined that كبريت meant gold: upon which MF observes, that the ancient Arabs erred with respect to meanings, though not with respect to words. The latter author, however, supposes كبريت to be fig. used as signifying gold; for they use the expression الكبريت الاحمر [as applied to gold] because gold is [said to be] prepared therefrom, and it is used in alchymical processes. (TA.) ― -b4- كِبْرِيتٌ also signifies The red jacinth, or ruby; syn. يَاقُوتٌ أَحْمَرُ. (K.)

##### Türkçe

**كَبْرَتَ بَعِيرَهُ**
Q. 1 **كَبْرَتَ بَعِيرَهُ** ذ O, onun devesini **كِبْرِيت** [yahut kükürt] ile, (K,) yağ ile karıştırılmış olarak ve **خَضَخَاض** ile, ki o **نِفْط** [yahut nafta] cinsinden, siyah ve ince kıvamlı bir şeydir; **قَطِرَان** değil; çünkü bu, belli bir ağacın siyah, kalın, sıkılmış suyudur. (TS.) Bu, uyuzu tedavi etmek için yapılır; onun giderilmesi için pek etkilidir. (TA.)

**كِبْرِيتٌ**
**كِبْرِيتٌ** ذ [Kibrit taşı, yahut kükürt;] iyi bilinen bir şey; (S, md. **كبر**;) ateşin yakıldığı taş türlerinden biri; yahut o (kırmızı **كبريت** TA) bir madendir ki maden ocağı EtTubbat’ın [yahut Tataristan’daki Et-Tibbet ülkesinin] ötesindedir, Karıncalar Vadisi’nde, (K,) Süleyman’ın yanından geçtiği, (TA,) [Kur’ân’da xxvii. 18’de rivayet olunduğu üzere]: yahut suyu donduğu vakit beyaz, sarı ve dumanî renkli **كبريت** olan bir pınarın yahut kaynağın [ürünü]: (Lth, T’de:) MF der ki: onu birkaç yerde gördüm; bunlardan, Fâs ile Miknâseh arasında, El-Maláleeh’e yakın olan birinde; orada yüzmekle insanlar zührevî hastalıktan ve başka rahatsızlıklardan iyileşirler: yine Afrika’nın asıl kısmında, Barkah’ın ortasında, **البرج** denilen bir yerde; ve başka yerlerde: (TA:) Aristoteles der ki: **كبريت**’in çeşitli türleri arasında, mükemmel renkli kırmızı; ve toza benzeyen beyaz; ve sarı vardır: kırmızının kaynağı Batı’dadır: kendi yerinde görünmez: sarı, okyanusa yakın, ondan bir fersah (yahut fersahlar, TA’da olduğu üzere,) mesafede bulunur: sara, ve felç, ve migren, ve çarpıntı hallerinde faydalıdır: ve altın hazırlıklarına girer: beyaz, beyaz şeyleri karartır; ve bazen akan su kaynaklarında karıştırılır ve gizlenir; bu kaynakların kötü bir kokusu vardır: havanın mutedil olduğu zamanlarda bu sulara dalan kimse, onlarla yaralardan, ve şişlerden, ve uyuzdan, ve rahimdeki rüzgârdan, ve kara safradan doğan **سَلَع** [denilen cüzzam türünden] iyileşir: İbn-Sînâ da der ki: ateşin dokunmadığı **كبريت**, **بَرَص** cüzzamı için ilaçlardan biridir: fıstık çamı sakızıyla karıştırılmış olarak tırnaklardaki izleri giderir: sirkeyle karıştırılmış olarak **بَهَق** [derideki cüzzam benzeri renk bozukluğunu] ve **قُوَبَاء** (saçkıran yahut egzama) giderir, özellikle fıstık çamı sakızıyla: natron ve su ile birlikte **بَرَص** için [yahut TA’da olduğu üzere **نِقْرِس**, yani nikris için] bir sürmedir: ve onunla tütsüleme nezleyi keser: ve başkaları der ki: sarı **كبريت** toz edilip **سلعة**’lı bir yere serpilirse iyi tesir eder: onunla tütsüleme saçı beyazlatır: yılanlar ve pireler onun kokusundan kaçar, özellikle bir merhemle yahut bir eşeğin tırnağıyla [karıştırılırsa]; ve **أُتْرُجّ** denilen türden bir turunç ağacının altında onunla tütsüleme, onun bütün meyvelerinin düşmesine sebep olur. (El-Kazweenee.) Birkaç müellif der ki: **كبريت**’teki **ت** bir ziyade harftir ve kelimenin asıl yeri **كبر** maddesindedir. IDrd bunun sahih Arapça olmadığını düşünür. (TA.) [Golius bunun Farsça **كُوكُرْدْ** (yahut **كُوكُرْدْ**)’den olduğunu düşünür: yahut daha doğrusu, diye ekler, İbranice **נּפְּרִיח** Gen. xix. 24’ten.] ― -b2- **أَعَزُّمِنَ الكِبْرِيتِ الأَحْمَرِ** [Kırmızı **كِبْرِيت**’ten daha nadir]. Bir darb-ı mesel. Bazıları der ki: **كبريت احمر** [yukarıdaki mânâda] var olmayan bir şeydir: başkaları, onunla kastedilenin altın olduğunu söyler. (Meyd.) Bu ibare **أَعَزُّ مِنْ بَيْضِ الأَنُوقِ**’a benzer. (S, md. **كبر**.) ― -b3- **كِبْرِيتٌ** ayrıca altın mânâsına gelir: (K:) [yukarıya bak:] yahut kırmızı altın: yahut kırmızı [altına sıfat olarak]: (TA:) yahut saf, altına sıfat olarak. (S, md. **كبر**.) Ru-beh der ki,
هَلْ يَنْفَعَنِّى كَذِبٌ سِخْتِيتُ
أَوْ فِضَّةٌ أَوْ ذَهَبٌ كِبْرِيتُ
[Şiddetli yalan bana fayda verir mi, yahut gümüş, yahut saf altın?] (S, md. **كبر**.) IAar der ki: Ru-beh, **كبريت**’in altın demek olduğunu zannetti: bunun üzerine MF şunu kaydeder: eski Araplar mânâlar hususunda hata ederlerdi, kelimeler hususunda değil. Ancak son müellif, **كبريت**’in mecazen altın mânâsında kullanıldığını varsayar; çünkü onlar altına **الكبريت الاحمر** [ifadesini] kullanırlar; zira altının ondan hazırlandığı [söylenir] ve o simya işlemlerinde kullanılır. (TA.) ― -b4- **كِبْرِيتٌ** ayrıca kırmızı sümbül taşı, yahut yakut mânâsına gelir; eş anlamlısı **يَاقُوتٌ أَحْمَرُ**. (K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1%D8%AA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

كَبْرَتَ
كَبْرَتَ
a.  Smeared over with sulphur.

كِبْرِيْت
كِبْرِيْت
a.  Sulphur, brimstone.

b.  Pure, red ( gold ).

c.  Ruby.

c.  [ coll. ], Matches; fusee; lunt.

##### Türkçe

كَبْرَتَ
كَبْرَتَ
a.  Kükürt ile sıvanmış.

كِبْرِيْت
كِبْرِيْت
a.  Kükürt, kükürttaşı.

b.  Saf, kırmızı (altın).

c.  Yakut.

c.  [topl.], Kibritler; fitil; fitil.
