# كتب — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D8%A8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%AA%D8%A8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D8%A8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: كتب

الكاف والتاء والباء معهما
ك ت ب، ك ب ت، ب ك ت، ت ب ك، ب ت ك مستعملات كتب: الكَتْبُ: خرز الشيء بسير، والكُتْبةُ: الخرزة التي ضم السير كلا وجهيها.
والناقة إذا ظئرت على ولد غيرها كُتِبَ منخراها بخيط لئلا تشم البول والرأم. قال ذو الرمة.
وفراء غرفيةٍ أثأى خوارزُها		مشلشلٌ ضيعته بينها الكُتَبُ
والكَتْبُ: الخرزُ بسيرين، قال:
لا تأمننَّ فزاريا خلوت بـه		على قلوصك واكْتُبْها بأسيار
والكِتابُ الكتابة: مصدر كتبت. والمُكْتِبُ: المعلم. والكُتَاب: مجمع صبيانه.
والكَتيبةُ من الخيل: جماعة مستحيزة.
والكِتْبة: الاكتتاب في الفرض والرزق، واكْتَتَبَ فلان، أي: كَتَب اسمه في الفرض.
والكتِبةُ: اكتتابُك كتاباً تكتبه وتنسخه.
كبت: الكَبْتُ: ضرع الشيء لوجهه. كَبَتَهُمُ الله فانكبتوا، أي: لم يظفروا بخير. وكَبَتَ الله أعداءكَ، أي: غاظهم وأذلهم. والاسم: الكُباتُ.
بكت: التَّبْكيتُ: ضرب بالعصا والسيف ونحوها بكّته بالعصا تبكيتاً، وبالسيف ونحوه.
تبك: تَبُوك: اسم أرض وبين تبوك والمدينة اثنتا عشرة مرحلة.
بتك: البَتْكُ: قبضك على الشيء، على شعر أو ريش، أو نحو ذلك، ثم تجذبه إليك فينبتكُ من أصله. أي: ينقطع، وينتتف، وكل طاقة من ذلك في كفك: بِتْكةٌ، قال زهير:
حتى إذا ما هو كف الغلام لهـا		طارت وفي كفه من ريشها بِتَكُ
والبَتْكُ: قطع الأذن من أصلها. قال الله تعالى: "فليُبتِّكُنَّ أذان الأنعام".

### Türkçe

**الكاف** ve **التاء** ve **الباء** birlikte

ك ت ب، ك ب ت، ب ك ت، ت ب ك، ب ت ك kullanımdadır. **كتب**: **الكَتْبُ**: bir şeyi kayışla deliklerinden geçirip dizmek; **الكُتْبةُ**: kayışın iki yüzünü bir araya getirdiği boncuk.

Dişi deve, kendi yavrusu olmayan bir yavruya sütanne olduğunda, idrarı ve yavruya şefkati koklamasın diye burun delikleri iple **كُتِبَ** (bağlanıp dikilir). ذو الرمة dedi:
وفراء غرفيةٍ أثأى خوارزُها		مشلشلٌ ضيعته بينها **الكُتَبُ**

**والكَتْبُ**: iki kayışla deliklerinden geçirip dizmektir; dedi ki:
لا تأمننَّ فزاريا خلوت بـه		على قلوصك واكْتُبْها بأسيار

**والكِتابُ** الكتابة: **كتبت**’in mastarıdır. **والمُكْتِبُ**: öğretmen. **والكُتَاب**: çocuklarının toplandığı yer.

**والكَتيبةُ** atlardan: bir araya toplanmış bir cemaat.

**والكِتْبة**: farz ve rızıkta yazılma (kaydolma); falan kimse **واكْتَتَبَ**, yani farzda adını yazdı.

**والكتِبةُ**: yazıp çoğalttığın bir kitabı yazdırman (yazıya geçirmen).

كبت: **الكَبْتُ**: bir şeyi yüzüstü bastırmaktır. Allah onları **كَبَتَهُمُ** da **فانكبتوا**, yani bir hayra nail olmadılar. Allah düşmanlarını **وكَبَتَ** etti, yani onları öfkelendirdi ve zelil kıldı. İsim: **الكُباتُ**.

بكت: **التَّبْكيتُ**: sopa, kılıç ve benzerleriyle vurmaktır; onu sopayla **بكّته** **تبكيتاً**, kılıç ve benzeriyle de.

تبك: **تَبُوك**: bir yerin adıdır; تبوك ile Medine arasında on iki merhale vardır.

بتك: **البَتْكُ**: bir şeye—saç veya tüy yahut benzeri üzerine—elini kapatıp sonra onu kendine çekmendir; böylece onu kökünden **فينبتكُ**; yani kopar, yolunur. Bunun her bir tutamı avucunda: **بِتْكةٌ**. زهير dedi:
حتى إذا ما هو كف الغلام لهـا		طارت وفي كفه من ريشها **بِتَكُ**

**والبَتْكُ**: kulağı kökünden kesmektir. Allah تعالى dedi: "فليُبتِّكُنَّ أذان الأنعام".
