# كثر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%AB%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: كثر

كَثُرَ
1 كَثُرَ ذ , aor. كَثُرَ , (S, Msb, K,) inf. n. كَثْرَةٌ (Msb, TA) and كِثْرَةٌ, or this is erroneous, (Msb,) [and perhaps كُثْرَةٌ, and كُثْرٌ, or these are simple substs., (see كَثْرَةٌ, below,)] and كَثَارَةٌ, (TA,) It was, or became, much, copious, abundant, many, numerous, great in number or quantity; it multiplied; it accumulated. (S, K, TA.) كَثُرُوا عَلَيْهِ فَغَلَبُوهُ [They multiplied against him and overcame him.] (TA in art. غرق). [كَثُرَ مِنْهُ كَذَا Such a thing proceeded from him, or was done by him, much, or often.] See also 4. -A2- كَاثَرُوهُمْ فَكَثَرُوهُمْ: see 3.

2 كَثَّرَ see 4.

كَاثَرُوهُمْ فَكَثَرُوهُمْ
3 كَاثَرُوهُمْ فَكَثَرُوهُمْ ذ , (S, K,) inf. n. of the former, مُكَاثَرَةٌ, (S,) [and aor. of the latter, accord. to analogy, كَثُرَ ,] They contended with them for superiority in number, and overcame them therein, (S, K, TA,) or surpassed, or exceeded, them in number. (TA.) -A2- See also 10.

اكثرهُ
4 اكثرهُ ذ He made it much, abundant, many, or numerous, he multiplied it; as also ↓ كثّرهُ, (Msb, K, TA,) inf. n. تَكْثِيرٌ. (K.) ― -b2- أَكْثَرْتُ مِنَ الشَّىْءِ and مِنْهُ ↓ استكثرتُ signify the same; (S, Msb;) i. e., أَكْثَرْتُ فِعْلَهُ [I did the thing much; lit., I made the doing of it much]: or أَكْثَرْتُ مِنَ الأَكْلِ وَنَحْوِهِ [I ate, and the like, much] presents an instance of pleonasm, [being for أَكْثَرْتُ الأَكْلَ وَنَحْوَهُ,] accord. to the opinion of the Koofees: or it is an instance of explication [of the vague signification of the verb], accord. to the opinion of the Basrees; the objective complement being suppressed, and the complete phrase being أَكْثَرْتُ الفِعْلَ مِنَ الأَكْلِ: and so in the like cases. (Msb.) [You say also أَكْثَرَ فِى الكَلَامِ He spoke, or talked, much; was profuse, or immoderate, in speech, or talk. And in like manner, فِى الأَمْرِ ↓ كَثُرَ He did, acted, or occupied himself, much in the affair.] ― -b3- اكثر [as an intrans. v.] signifies أَتَى بِكَثِيرٍ [He brought, or he did, or he said, much]. (K.) ― -b4- Also, [He became rich; he abounded in property;] his property became much, or abundant. (S, Msb, K.) -A2- اكثر It (a palm-tree) produced, or put forth, its طَلْع [or spadix], (S, K,) i. e., its كَثَر, whence the verb. (TA.) -A3- [مَا أَكْثَرَ مَالَهُ How abundant is his wealth! or how numerous are his cattle!]

تكثّر
5 تكثّر ذ [He endeavoured to acquire much, or abundance, of a thing]. You say تكثّر مِنَ العِلْمِ لِيَحْفَظَ [He endeavoured to acquire much knowledge, in order that he might preserve it in his memory]. And تَكثّر مِنْهُ لِيَفْهَمَ [He endeavoured to acquire much thereof in order that he might understand]. (A.) See also 10. ― -b2- He made a vain, or false, boast of abundance, or riches; or a boast of more than he possessed; and invested himself with that which did not belong to him. (TA, voce تَشَبَّعَ, which signifies the same.) You say تكثّر بِمَا لَيْسَ عِنْدَهُ He made a boast of abundance, or riches, which he did not possess; syn. تَشَبَّعَ. (Msb, art. شبع.) And فُلَانٌ يَتَكَثَّرُ بِمَالِ غَيْرِهِ [Such a one makes a vain or false show of abundance or riches with the wealth or property of another]. (S.)

6 تَكَاْثَرَ i. q. 3 [but relating to more than two]. (S.) [You say تَكَاتَرُوا They contended, one with another, for superiority in number.] التَّكَاثُرُ in the Kur, ci. 1, signifies The contending together for superiority in [the amount or number of] property and children and men. (Jel.) -A2- تَكَاثَرَتْ أَمْوَالُهُ [His riches multiplied by degrees]. (A.) ― -b2- تكاثر عَلَيْهِ النَّاسُ فَقَهَرُوهُ [The people multiplied by degrees against him, and overcame him, or subdued him]. (TA.)

استكثر مِنَ الشَّىْءِ
10 استكثر مِنَ الشَّىْءِ ذ He desired, or wished for, much of the thing. (K.) You say استكثر مِنَ المَالِ [He desired, or wished for, much of the property]. (A.) ― -b2- استكثرهُ المَآءِ, and المَآءَ ↓ كاثرهُ, He desired of him for himself much of the water that he might drink of it: (K:) and so if the water were little. (TA.) ― -b3- استكثر مِنَ الشّىُءِ also signifies i. q. أَكْثَرَ مِنْهُ, q. v. (S, Msb.) ― -b4- Also استكثرهُ He reckoned it much, abundant, or many. (Msb.) You say هُوَ يَسْتَكْثِرُ الفَلِيلَ [He reckons little, or few, much, abundant, or many]. (A.)

تَكَوْثَرَ
Q. Q. 2 تَكَوْثَرَ ذ It (dust) was, or became, much, or abundant. (S.) See كُوْثَرٌ.

كَثْرٌ
كَثْرٌ ذ : see كَثِيرٌ. -A2- See also كَثَرٌ.

كُثْرٌ
كُثْرٌ ذ : see كَثْرَةٌ. -A2- The greater, or greatest, or main, part, of a thing; the most thereof. (K.)

كِثْرٌ
كِثْرٌ ذ : see كَثْرَةٌ.

كَثَرٌ
كَثَرٌ ذ (S, Msb, K) and ↓ كَثْرٌ (Msb, K) The heart, or pith, (syn. جُمَّارٌ, S, Msb, K, and شَحْمٌ, and جَذَبٌ, TA,) of a palm-tree: (S, Msb, K:) of the dial. of the Ansár: (TA:) or its spadix; syn. طَلْعٌ. (S, Msb, K.)

كَثْرَةٌ
كَثْرَةٌ ذ , (S, A, K,) and ↓ كِثْرَةٌ, (K,) or the latter should not be used, for it is a bad dial. form, (S,) or it is correct when coupled with قِلَّةٌ, for the sake of assimilation, (TA,) and ↓ كُثْرَةٌ, though the first is the best known, (Ibn- 'Allán, in his Sharh el-Iktiráh,) or the last is not allowable, (TA,) and ↓ كُثْرٌ, (S, A, K,) and ↓ كِثْرٌ, (S,) Muchness; much, as a subst.; copiousness; abundance; a large quantity; numerousness; multiplicity; multitudinousness; a multitude; a plurality; a large number; numbers; and frequency: contr. of قِلَّةٌ. (S, A, K.) [See also كَثُرَ.] You say ↓ مَا لَهُ قُلٌّ وَلَا كُثْرٌ He has not little nor much of property. (S.) And ↓ الحَمْدُ لِلّٰهِ عَلَى القُلٌّ وَالكُثْرِ, (S, A,) and ↓ عَلَى القِلِّ وَالكِثْرِ, (S,) Praise be to God for little and much. (S, * A.) [↓ كُثْرٌ is explained in the S by كَثِيرٌ, and so in one place in the TA; but it is a subst., or an epithet in which the quality of a subst. predominates.] ― -b2- كَثْرَةٌ is also used to signify Richness, or wealthiness; syn. سَعَةٌ. (Mgh.)

كُثْرَةٌ
كُثْرَةٌ ذ : see كَثْرَةُ.

كِثْرَةٌ
كِثْرَةٌ ذ : see كَثْرَةُ.

كُثَارٌ
كُثَارٌ ذ : see كَثِيرٌ. -A2- Also, and ↓ كِثَارٌ, Companies, or troops, or the like, (K, TA,) of men or animals only. (TA.) You say فِى الدَّارِ كُثَارٌ مِنَ النَّاسِ, and كِثَارٌ, In the house are companies of men. (TA.)

كِثَارٌ
كِثَارٌ ذ : see كُثَارٌ.

كَثِيرٌ
كَثِيرٌ ذ (S, A, Msb, K) and ↓ كُثَارٌ (S, K) and ↓ كَاثِرٌ and ↓ كَثْرٌ and ↓ كَيْثَرٌ and ↓ كُوْثَرٌ (K) Much; copious; abundant; many; numerous; multitudinous. (S, A, Msb, K.) You say خَيْرٌ كَثِيرٌ, and ↓ كَيْثَرٌ, Much, or abundant, good. (A.) And قَوْمٌ كَثِيرٌ A numerous party, or people: and هُمْ كَثِيرُونَ They are many. (S.) And رِجَالٌ كَثِيرٌ, and كَثِيرَةٌ, Many men: and نِسَآءٌ كَثِيرٌ, and كَثِيرَةٌ, Many women. (Yoo, ISh, Msb.) And ↓ عَدَدٌ كَاثِرٌ, (S, Msb,) and, as some say, ↓ كَوْثَرٌ, (Msb,) and كَثِيرٌ, (K in art. بول, &c.) A large number. (S, Msb.) And ↓ غُبَارٌ كُوْثَرٌ Much dust: (S:) or much confused dust (K, TA) rising and diffusing itself: of the dial. of Hudheyl. (TA.) ― -b2- [A large quantity, or number, مِنْ مَالٍ وَغَيْرِهِ of property, or cattle, &c.] ― -b3- كَثِيرًا, as an adv., Much; often. (The lexicons passim.) ― -b4- رَجُلٌ كثيرٌ [in the TA كثر: probably the right reading is ↓ كَيْثَرٌ, q. v.:] A man whose ancestors are many, and whose high deeds are various. (L.) ― -b5- See also مُطَّرِدٌ.

كَثِيرَةٌ
كَثِيرَةٌ ذ , with ة, [as a subst., signifying Much,] is used only in negative phrases; like [its contr.] قَلِيلَةٌ, q. v. (AZ, in TA, art. قل.)

كَاثِرٌ
كَاثِرٌ ذ : see كَثِيرٌ, in two places.

كُوْثَرٌ
كُوْثَرٌ ذ : see كَثِيرٌ, in three places. -A2- A lord, or master, (S, K,) abounding in good: (S:) a man possessing good, or much good, and who gives much or often; as also ↓ كَيْثَرٌ. (K, TA.) -A3- A river. (Kr, K.) ― -b2- And الكَوْثَرُ A certain river in paradise, (S, Msb, K,) from which flow all the [other] rivers thereof, (K,) pertaining specially to the Prophet, described as being whiter than milk and sweeter than honey and as having its margin composed of pavilions of hollowed pearls. (TA.)

كَيْثَرٌ
كَيْثَرٌ ذ : see كَثِيرٌ, in two places: and كُوْثَرٌ.

أَكْثَرُ
أَكْثَرُ ذ More, and most, in quantity, and in number. (The lexicons passim.)

أَكْثَزِىٌّ
[ أَكْثَزِىٌّ ذ Having relation to the greater number of things or cases.]

مُكْثِرٌ
مُكْثِرٌ ذ A man possessing wealth: (K:) or possessing much wealth. (A, TA.)

مَكْثَرَةٌ
مَكْثَرَةٌ ذ A cause of rendering abundant, or multiplying; syn. مَثْرَاةٌ, q. v. (S, K in art. ثرو.)

مِكْثَارٌ
مِكْثَارٌ ذ (A, K, TA) and ↓ مِكْثِيرٌ, (K, TA,) applied to a man, and to a woman, (A, TA,) Loquacious; talkative; a great talker; (K, TA;) a great babbler. (A.)

مَكْثُورٌ
مَكْثُورٌ ذ Overcome in number: (S, * A:) one against whom people have multiplied by degrees (ثَكَاثَرُوا عَلَيْهِ) so that they have overcome or subdued him. (TA.) ― -b2- مَكْثُورٌ عَلَيْهِ [A place thronged]. ― -b3- فُلَانٌ مَكْثُورٌ عَلَيْهِ Such a one has spent what he had, and claims upon him have become numerous: (S:) or such a one has many seekers of his beneficence. (A.) See also مَشْفُوفٌ.

مِكْثِيرٌ
مِكْثِيرٌ ذ : see مِكْثَارٌ.

### Türkçe

**كَثُرَ**
1 **كَثُرَ** ذ , muzâri‘i **كَثُرَ** , (S, Msb, K,) mastar ismi **كَثْرَةٌ** (Msb, TA) ve **كِثْرَةٌ**, yahut bu hatalıdır, (Msb,) [ve belki **كُثْرَةٌ**, ve **كُثْرٌ**, yahut bunlar yalın isimlerdir, (aşağıda **كَثْرَةٌ**’ye bak,)] ve **كَثَارَةٌ**, (TA,) Çok oldu, yahut çoklaştı; bol oldu; çok sayıda oldu; sayı veya miktarca büyük oldu; çoğaldı; birikti. (S, K, TA.) **كَثُرُوا عَلَيْهِ فَغَلَبُوهُ** [Onun aleyhine çoğaldılar da onu yendiler.] (TA, **غرق** maddesinde). [**كَثُرَ مِنْهُ كَذَا** Böyle bir şey ondan çokça çıktı, yahut onun tarafından çokça yahut sıkça yapıldı.] 4’e de bak. -A2- **كَاثَرُوهُمْ فَكَثَرُوهُمْ**: 3’e bak.

2 **كَثَّرَ** 4’e bak.

**كَاثَرُوهُمْ فَكَثَرُوهُمْ**
3 **كَاثَرُوهُمْ فَكَثَرُوهُمْ** ذ , (S, K,) ilkinin mastar ismi **مُكَاثَرَةٌ**, (S,) [ve ikincinin muzâri‘i kıyasa göre **كَثُرَ** ,] Sayı bakımından üstünlük için onlarla çekiştiler ve bunda onları yendiler, (S, K, TA,) yahut sayı bakımından onları aştılar, yahut geçtiler. (TA.) -A2- 10’a da bak.

**اكثرهُ**
4 **اكثرهُ** ذ Onu çok yaptı; bol yaptı; çok sayıda yaptı; onu çoğalttı; bunun gibi ↓ **كثّرهُ**, (Msb, K, TA,) mastar ismi **تَكْثِيرٌ**. (K.) ― -b2- **أَكْثَرْتُ مِنَ الشَّىْءِ** ve **مِنْهُ** ↓ **استكثرتُ** aynı manaya gelir; (S, Msb;) yani, **أَكْثَرْتُ فِعْلَهُ** [Şeyi çok yaptım; lafzen: onun yapılmasını çok yaptım]: yahut **أَكْثَرْتُ مِنَ الأَكْلِ وَنَحْوِهِ** [Yemekten ve benzerinden çok yedim] Kûfelilerin görüşüne göre, [**أَكْثَرْتُ الأَكْلَ وَنَحْوَهُ** yerine,] bir haşv (fazlalık) örneği sunar: yahut Basralıların görüşüne göre, bir açıklama örneğidir [fiilin müphem delâletinin]; mef‘ûlün hazfedilmiş olmasıyla, tam ibare **أَكْثَرْتُ الفِعْلَ مِنَ الأَكْلِ**’dir: ve benzeri hâllerde de böyledir. (Msb.) [Ayrıca **أَكْثَرَ فِى الكَلَامِ** dersin: Çok konuştu; sözde çokça saçtı, yahut aşırı oldu. Ve aynı şekilde, **فِى الأَمْرِ** ↓ **كَثُرَ**: İşte çok yaptı; işte çokça meşgul oldu.] ― -b3- **اكثر** [lâzım fiil olarak] **أَتَى بِكَثِيرٍ** manasına gelir [Çok getirdi; yahut çok yaptı; yahut çok söyledi]. (K.) ― -b4- Ayrıca, [Zengin oldu; malca çoğaldı;] malı çok oldu, yahut bol oldu. (S, Msb, K.) -A2- **اكثر** (bir hurma ağacı) **طَلْع**’ını [yahut spadiksini] çıkardı, (S, K,) yani onun **كَثَر**’ini; fiil buradan. (TA.) -A3- [**مَا أَكْثَرَ مَالَهُ** Malı ne kadar çok! yahut hayvanları ne kadar çok!]

**تكثّر**
5 **تكثّر** ذ [Bir şeyden çokluk yahut bolluk elde etmeye çalıştı]. **تكثّر مِنَ العِلْمِ لِيَحْفَظَ** dersin [Hafızasında tutsun diye çok ilim edinmeye çalıştı]. Ve **تَكثّر مِنْهُ لِيَفْهَمَ** [Anlasın diye ondan çok edinmeye çalıştı]. (A.) 10’a da bak. ― -b2- Bolluk yahut zenginlik ile boş, yahut yalan, övünme yaptı; yahut sahip olduğundan fazlasıyla övündü; ve kendisini kendisine ait olmayanla donattı. (TA, **تَشَبَّعَ** lafzında; o da aynı manaya gelir.) **تكثّر بِمَا لَيْسَ عِنْدَهُ** dersin: Sahip olmadığı bolluk yahut zenginlikle övündü; eş anlamlısı **تَشَبَّعَ**. (Msb, **شبع** maddesi.) Ve **فُلَانٌ يَتَكَثَّرُ بِمَالِ غَيْرِهِ** [Falanca, başkasının malıyla bolluk yahut zenginlik gösterişi yapar]. (S.)

6 **تَكَاْثَرَ** 3 ile aynı manadadır [fakat ikiden fazla ile ilgili]. (S.) [**تَكَاتَرُوا** dersin: Sayı bakımından üstünlük için birbirleriyle çekiştiler.] Kur’ân’da, cüz 1’de **التَّكَاثُرُ**, mal ve çocuklar ve adamlar [miktarı veya sayısı] hususunda üstünlük için birlikte çekişmeyi ifade eder. (Jel.) -A2- **تَكَاثَرَتْ أَمْوَالُهُ** [Mallarının çokluğu derece derece arttı]. (A.) ― -b2- **تكاثر عَلَيْهِ النَّاسُ فَقَهَرُوهُ** [İnsanlar onun aleyhine derece derece çoğaldılar da onu yendiler, yahut boyun eğdirdiler]. (TA.)

**استكثر مِنَ الشَّىْءِ**
10 **استكثر مِنَ الشَّىْءِ** ذ Şeyden çok istemeyi, yahut çok arzulamayı diledi. (K.) **استكثر مِنَ المَالِ** dersin [Maldan çok istedi, yahut çok arzuladı]. (A.) ― -b2- **استكثرهُ المَآءِ**, ve **المَآءَ** ↓ **كاثرهُ**, Ondan, kendisi için, içeceği sudan çok istedi: (K:) ve su az olsa da böyledir. (TA.) ― -b3- **استكثر مِنَ الشّىُءِ** ayrıca  **أَكْثَرَ مِنْهُ** ile aynı manaya gelir, bk. (S, Msb.) ― -b4- Ayrıca **استكثرهُ** Onu çok, bol, yahut çok sayıda saydı. (Msb.) **هُوَ يَسْتَكْثِرُ الفَلِيلَ** dersin [Azı çok sayar; azı bol yahut çok sayıda sayar]. (A.)

**تَكَوْثَرَ**
Q. Q. 2 **تَكَوْثَرَ** ذ (Toz) çok oldu, yahut bol oldu. (S.) **كُوْثَرٌ**’e bak.

**كَثْرٌ**
**كَثْرٌ** ذ : **كَثِيرٌ**’e bak. -A2- **كَثَرٌ**’e de bak.

**كُثْرٌ**
**كُثْرٌ** ذ : **كَثْرَةٌ**’ye bak. -A2- Bir şeyin daha büyük, yahut en büyük, yahut asıl kısmı; onun en çoğu. (K.)

**كِثْرٌ**
**كِثْرٌ** ذ : **كَثْرَةٌ**’ye bak.

**كَثَرٌ**
**كَثَرٌ** ذ (S, Msb, K) ve ↓ **كَثْرٌ** (Msb, K) Hurma ağacının kalbi, yahut özü, (eş anlamlısı **جُمَّارٌ**, S, Msb, K, ve **شَحْمٌ**, ve **جَذَبٌ**, TA,) : (S, Msb, K:) Ensâr lehçesindendir: (TA:) yahut onun spadiksi; eş anlamlısı **طَلْعٌ**. (S, Msb, K.)

**كَثْرَةٌ**
**كَثْرَةٌ** ذ , (S, A, K,) ve ↓ **كِثْرَةٌ**, (K,) yahut ikincisi kullanılmamalıdır; çünkü kötü bir lehçe şeklidir, (S,) yahut **قِلَّةٌ** ile birlikte getirildiğinde, benzeşim için doğrudur, (TA,) ve ↓ **كُثْرَةٌ**, her ne kadar birincisi en meşhur olsa da, (İbn- ‘Allân, Şerh el-İktirâh’ında,) yahut sonuncusu câiz değildir, (TA,) ve ↓ **كُثْرٌ**, (S, A, K,) ve ↓ **كِثْرٌ**, (S,) Çokluk; isim olarak çok; bolluk; çok miktar; çokluk (numerousness); çoğulluk; çokluk (multiplicity); kalabalıklık; bir kalabalık; bir çoğulluk; büyük bir sayı; sayılar; ve sıklık: zıddı **قِلَّةٌ**. (S, A, K.) [**كَثُرَ**’a da bak.] ↓ **مَا لَهُ قُلٌّ وَلَا كُثْرٌ** dersin: Malından ne azı ne çoğu vardır. (S.) Ve ↓ **الحَمْدُ لِلّٰهِ عَلَى القُلٌّ وَالكُثْرِ**, (S, A,) ve ↓ **عَلَى القِلِّ وَالكِثْرِ**, (S,) Az ve çok üzerine Allah’a hamd olsun. (S, * A.) [↓ **كُثْرٌ** S’de **كَثِيرٌ** ile açıklanmıştır, ve TA’da bir yerde de böyledir; fakat o bir isimdir, yahut isimlik vasfının galip geldiği bir sıfattır.] ― -b2- **كَثْرَةٌ** ayrıca Zenginlik, yahut varlıklılık manasında da kullanılır; eş anlamlısı **سَعَةٌ**. (Mgh.)

**كُثْرَةٌ**
**كُثْرَةٌ** ذ : **كَثْرَةُ**’ye bak.

**كِثْرَةٌ**
**كِثْرَةٌ** ذ : **كَثْرَةُ**’ye bak.

**كُثَارٌ**
**كُثَارٌ** ذ : **كَثِيرٌ**’e bak. -A2- Ayrıca, ve ↓ **كِثَارٌ**, yalnızca insan veya hayvanlardan olan bölükler, yahut birlikler, yahut benzerleri. (K, TA.) **فِى الدَّارِ كُثَارٌ مِنَ النَّاسِ**, ve **كِثَارٌ**, dersin: Evde insan bölükleri vardır. (TA.)

**كِثَارٌ**
**كِثَارٌ** ذ : **كُثَارٌ**’a bak.

**كَثِيرٌ**
**كَثِيرٌ** ذ (S, A, Msb, K) ve ↓ **كُثَارٌ** (S, K) ve ↓ **كَاثِرٌ** ve ↓ **كَثْرٌ** ve ↓ **كَيْثَرٌ** ve ↓ **كُوْثَرٌ** (K) Çok; bol; bereketli; çok sayıda; kalabalık. (S, A, Msb, K.) **خَيْرٌ كَثِيرٌ**, ve ↓ **كَيْثَرٌ**, dersin: Çok, yahut bol, hayır. (A.) Ve **قَوْمٌ كَثِيرٌ**: Çok sayıda bir topluluk, yahut kavim: ve **هُمْ كَثِيرُونَ**: Onlar çokturlar. (S.) Ve **رِجَالٌ كَثِيرٌ**, ve **كَثِيرَةٌ**, Çok erkekler: ve **نِسَآءٌ كَثِيرٌ**, ve **كَثِيرَةٌ**, Çok kadınlar. (Yoo, ISh, Msb.) Ve ↓ **عَدَدٌ كَاثِرٌ**, (S, Msb,) ve bazılarına göre ↓ **كَوْثَرٌ**, (Msb,) ve **كَثِيرٌ**, (K, **بول** vb. maddesinde) Büyük bir sayı. (S, Msb.) Ve ↓ **غُبَارٌ كُوْثَرٌ**: Çok toz: (S:) yahut yükselip yayılan çok karışık toz. (K, TA): Huzeyl lehçesindendir. (TA.) ― -b2- [Mal ve başkası, **مِنْ مَالٍ وَغَيْرِهِ**, yani mülk, hayvanlar vb. bakımından büyük bir miktar yahut sayı.] ― -b3- **كَثِيرًا**, zarf olarak: Çok; sıkça. (Sözlükler, muhtelif yerlerde.) ― -b4- **رَجُلٌ كثيرٌ** [TA’da **كثر**: muhtemelen doğru okunuş ↓ **كَيْثَرٌ**’dır, bk.] Ataları çok olan ve yüce fiilleri çeşitli olan bir adam. (L.) ― -b5- **مُطَّرِدٌ**’e de bak.

**كَثِيرَةٌ**
**كَثِيرَةٌ** ذ , ة ile, [isim olarak, “çok” manasında,] yalnız olumsuz ibarelerde kullanılır; [zıddı] **قَلِيلَةٌ** gibi, bk. (AZ, TA’da, **قل** maddesi.)

**كَاثِرٌ**
**كَاثِرٌ** ذ : iki yerde **كَثِيرٌ**’e bak.

**كُوْثَرٌ**
**كُوْثَرٌ** ذ : üç yerde **كَثِيرٌ**’e bak. -A2- Hayırda bol olan bir efendi, yahut sahip, (S, K,): (S:) hayra sahip olan, yahut hayrı çok olan ve çokça yahut sıkça veren bir adam; bunun gibi ↓ **كَيْثَرٌ**. (K, TA.) -A3- Bir nehir. (Kr, K.) ― -b2- Ve **الكَوْثَرُ** Cennetteki belirli bir nehir, (S, Msb, K,) ondan onun bütün [diğer] nehirleri akar, (K,) Peygamber’e özel; sütten daha beyaz ve baldan daha tatlı olmakla ve kıyısının oyulmuş incilerden köşklerden oluşmasıyla vasfedilmiştir. (TA.)

**كَيْثَرٌ**
**كَيْثَرٌ** ذ : iki yerde **كَثِيرٌ**’e bak: ve **كُوْثَرٌ**.

**أَكْثَرُ**
**أَكْثَرُ** ذ Miktarca ve sayıca daha çok, ve en çok. (Sözlükler, muhtelif yerlerde.)

**أَكْثَزِىٌّ**
[ **أَكْثَزِىٌّ** ذ Şeylerin yahut hâllerin daha çoğuna nispeti olan.]

**مُكْثِرٌ**
**مُكْثِرٌ** ذ Mal sahibi bir adam: (K:) yahut çok mala sahip. (A, TA.)

**مَكْثَرَةٌ**
**مَكْثَرَةٌ** ذ Bol kılmanın, yahut çoğaltmanın sebebi; eş anlamlısı **مَثْرَاةٌ**, bk. (S, K, **ثرو** maddesinde.)

**مِكْثَارٌ**
**مِكْثَارٌ** ذ (A, K, TA) ve ↓ **مِكْثِيرٌ**, (K, TA,) bir erkeğe ve bir kadına söylenir, (A, TA,) Çok konuşan; geveze; çok konuşucu; (K, TA;) çokça saçmalayan. (A.)

**مَكْثُورٌ**
**مَكْثُورٌ** ذ Sayıca yenilmiş: (S, * A:) insanların onun aleyhine derece derece çoğalıp (**ثَكَاثَرُوا عَلَيْهِ**) onu yenmeleri yahut boyun eğdirmeleriyle. (TA.) ― -b2- **مَكْثُورٌ عَلَيْهِ** [Kalabalıkla dolu bir yer]. ― -b3- **فُلَانٌ مَكْثُورٌ عَلَيْهِ** Falanca, elinde olanı harcamıştır ve üzerindeki talepler çoklaşmıştır: (S:) yahut falancanın iyiliğini isteyenler çoktur. (A.) **مَشْفُوفٌ**’a da bak.

**مِكْثِيرٌ**
**مِكْثِيرٌ** ذ : **مِكْثَارٌ**’a bak.
