# كثف (ك-ث-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%AB%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ث - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والثاء والفاء معهما
ك ث ف مستعمل فقط كتف: كَثُفَ كَثافةً، أي كثر والتف.
والكثيف: اسم يوصف به كثرة العسكر والسحاب والماء. وقد استكثف الشيء، أي: اشتد. وكذلك في الأمور.

##### Türkçe

**الكاف** ve **الثاء** ve **الفاء** bunlarla birlikte

**ك ث ف** yalnızca **كتف** olarak kullanılır: **كَثُفَ** **كَثافةً**; yani çoğaldı ve sıklaştı.

**والكثيف**: asker, bulut ve suyun çokluğuyla nitelenen bir isimdir. Ve **استكثف** şey; yani: şiddetlendi. Aynısı işlerde de böyledir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الكَثافَةُ: الغِلَظُ. وقد كَثُفَ الشيءُ فهو كَثيفٌ. وتَكاثَفَ الشيءُ.

##### Türkçe

**الكَثافَةُ**: kalınlık. Ve şey kalınlaştı; o hâlde o **كَثيفٌ**dur. Ve şey **تَكاثَفَ** oldu.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ك ث ف
كثف : قال الليث : الكثافة : الكثرة والالتِفاف ، والفِعل كثُف يكثف كثَافة ، والكثف اسم كثرته ، يوصف به العسكر والماء والسحاب ، وأنشد :
وتحْتَ كثِيف المَاءِ في بَاطِن الثّرَى
مَلاِئكة تَنْحَطُّ فِيهِ وتَصعَدُ
ويقال : استَكثَفَ الشيءُ اسْتكثافاً ، وقد كثّفْته أَنا تكثيفاً .

##### Türkçe

ك ث ف
**كثف**: **الليث** dedi: **الكثافة**: çokluk ve sarılma (yoğunlaşma); fiil **كثُف** **يكثف** **كثَافة** (şeklindedir); **الكثف** onun çokluğunun adıdır; bununla ordu, su ve bulut vasfedilir; ve şu şiir okunmuştur:
Ve yerin iç kısmında, toprağın derinliğinde,
Yoğun suyun altında,
Melekler onun içinde iner ve yükselir.
Ve denilir: şey **استَكثَفَ** **اسْتكثافاً** (yoğunlaştı); ve ben onu **كثّفْته** **تكثيفاً** (yoğunlaştırdım).

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الكاف والثاء وما يثلثهما)
(كثر)  الكاف والثاء والراء أصلٌ صحيح يدلُّ خِلاف القِلّة. من ذلك الشَّيء الكثير، وقد كَثُر. ثم يُزَاد فيه للزِّيادة في النّعت فيقال: الكوثر: الرّجلُ المِعطاء. وهو فَوْعلٌ من الكَثْرة. قال:
وأنتَ كثيرٌ يا ابنَ مروانَ طيِّبٌ *** وكان أبوك ابنُ العقائل كَوْثرا([1])والكَوثَر: نهرٌ في الجَنّة. قال الله تعالى: ﴿إنَّا أعْطَينَاكَ الكَوثَرَ﴾ [الكوثر 1] قالوا هذا وقالوا: أراد الخير الكثير. والكَوْثَر: الغُبار، سمِّي بذلك لكََثْرَته وثوَرَانه. قال:
* حَمْحَمَ في كَوْثرٍ كالجَلاَلِ([2]) *
ويقال: كاثَرَ بنو فلان [بني فلانٍ([3])] فكَثَرُوهم، أي كانوا أكثَرَ منهم. وعَدَدٌ كاثِرٌ، أي كثير. قال الأعشى:
ولستَ بالأكثَرِ منهم حَصىً *** وإنَّما العِزَّةُ للكاثِرِ([4])(كثف)  الكاف والثاء والفاء أصلٌ صحيح يدلُّ على تراكُبِ شيءٍ على شيءٍ وتجمّع. يقال: هذا شيءٌ كثيف. وسحابٌ كثيف* وشجر كثيف.
(كثع)  الكاف والثاء والعين قريبُ المعنى من الذي قبله. يقال شَفةٌ كاثِعةٌ، إذا كَثُر دَمُها. وكَثَع اللّبنُ([5]): علا دَسَمُه. وكَثَّعَتْ لحيتُه: طالت وكَثُرت.
(كثم)  الكاف والثاء والميم أُصَيلٌ يدلُّ على امتلاءٍ وسَعة. يقال للشَّبعان: الأكثم. ويقال للعظيم البطن: أكْثَم. ويقولون: أكْثَمَ قِربتَه، إذا مَلأَها. والأكثم: الطَّريق الواسع. ويقال أكْثَمَ فَمَه([6])، إذا أدْخَلَ فيه القِثّاء، ونحوَه ثمّ كَسَره.
(كثو)  الكاف والثاء والواو كلمةٌ واحدة وهي الكَوْثَلُ للسَّفينة، وربَّما شُدِّد.
(كثا)  الكاف والثاء والحرف المعتلّ أو المهموز أصلٌ صحيح، وَصفٌ من صِفات اللبن ثم يُشَبّه به. ويقولون: الكُثْوة: القليل من اللّبن الحليب. ومنه اشتقاق كُثْوةَ([7]) الشَّاعر، وقالوا أيضاً: لبنٌ مُكْثٍ، إذا كانت له رِغوةٌ.
وربَّما حَمَلوا المهموز عليه، فيقال: كَثَأَت القِدرُ، إذا أزْبَدَت للغَلْي. وكَثأَ النَّبتُ: طَلَع. وكَثَأت اللِّحيةُ من هذا.
(كثب)  الكاف والثاء والباء أصلٌ صحيح واحدٌ يدلُّ على تجمُّع([8]) وعلى قُرْب. من ذلك الكُثْبة، وهي القِطعة من اللَّبَن ومن التَّمر. قالوا: سمِّيت بذلك لاجتماعها. ومنه كثيب الرَّمل. والكاثب: الجامع. والكاثِبةُ: ما ارتفَعَ من مِنْسَج الفَرَس؛ والجمع كواثب. قال النابغة:
* إذا عَرَضُوا الخطِّيِّ فوقَ الكواثِبِ([9]) *
وأكثبَ الصّيدُ، إذا أمكَنَ من نفسه، وهذا من الكَثَب وهو القُرْب. فأما قوله:
لأصبَحَ رَتْماً دُقَاقَ الحَصَى *** مَكَانَ النَّبيِّ من الكاثبِ([10])
فيقال إنّه جبلٌ معروف. قال ابن دريدٍ وغيرهُ: الكُثَّاب: سهم صغيرٌ يُرمَى به. وأنشدوا:
رمَتْ من كَثَبٍ قَلبي *** ولم تَرمِ بكُثَّابِ
وهذا إذا صح فلعلَّه سمِّي لقِصَره وقُربِ ما بين طرَفيه.
--------------ـــ
([1]) للكميت في اللسان (كثر). وأنشده في المجمل.
([2]) لأمية بن أبي عائذ الهذلي في ديوان الهذليين (2: 181) واللسان (كثر). وهو بتمامه:
يحامي الحقيق إذا ما احتدمـ *** ـن حمحم في كوثر كالجلال
          وفي اللسان: "إذا ما احتدمن وحمحمن".
([3]) التكملة من المجمل.
([4]) ديوان الأعشى 106 واللسان (حصى، كثر). والبيت من شواهد النحو في أفعل التفضيل.
          وفي الأصل: "منه حصى"، تحريف.
([5]) يقال كثع وكثع بالتشديد أيضاً.
([6]) الذي في المعاجم: "كثم القثاء ونحوه: أدخله في فيه".
([7]) وكذا في المجمل. وفي اللسان: "وأبو كثوة شاعر. الجوهري: وكثوة بالفتح: اسم أم شاعر، وهو زيد بن كثوة".
([8]) في الأصل: "تجرد".
([9]) صدره في ديوان النابغة (5) واللسان (كثب):
* لهن عليهم عادة قد عرفنها *
([10]) لأوس بن حجر في ديوانه 3 واللسان (رتم، نبا، كثب).

ـ

##### Türkçe

(كاف ve **ثاء** ve ikisini üçleyenlerin bâbı)

(**كثر**)  **الكاف** ve **الثاء** ve **الراء** sahih bir asıldır; azlığın zıddına delâlet eder. Bundan: çok olan şey; ve gerçekten **كَثُر**. Sonra onda, vasıfta ziyade için artırılır da şöyle denir: **الكوثر**: çok veren adam. Ve o, **الكَثْرة**’den **فَوْعل** veznindedir. Dedi ki:
وأنتَ كثيرٌ يا ابنَ مروانَ طيِّبٌ *** وكان أبوك ابنُ العقائل كَوْثرا([1])و**الكَوثَر**: cennette bir nehirdir. Allah Teâlâ dedi ki: ﴿إنَّا أعْطَينَاكَ الكَوثَرَ﴾ [الكوثر 1] Bunu söylediler ve dediler: çok hayrı murad etti. Ve **الكَوْثَر**: tozdur; çokluğu ve kabarması sebebiyle bununla adlandırıldı. Dedi ki:
* حَمْحَمَ في كَوْثرٍ كالجَلاَلِ([2]) *
Ve denir: **كاثَرَ** filân oğulları [**بني فلانٍ**([3])] de onları **كَثَرُوهم**; yani onlardan daha çok idiler. Ve **عَدَدٌ كاثِرٌ**; yani çok. A‘şâ dedi ki:
ولستَ بالأكثَرِ منهم حَصىً *** وإنَّما العِزَّةُ للكاثِرِ([4])(**كثف**)  **الكاف** ve **الثاء** ve **الفاء** sahih bir asıldır; bir şeyin bir şey üzerine yığılmasına ve toplanmaya delâlet eder. Denir: bu, **كثيف** bir şeydir. Ve **سحابٌ كثيف** * ve **شجر كثيف**.

(**كثع**)  **الكاف** ve **الثاء** ve **العين**, kendinden öncekinin mânâsına yakındır. Denir: **شَفةٌ كاثِعةٌ**, kanı çoğaldığı zaman. Ve **كَثَع اللّبنُ**([5]): yağı üstte toplandı. Ve **كَثَّعَتْ لحيتُه**: uzadı ve çoğaldı.

(**كثم**)  **الكاف** ve **الثاء** ve **الميم**; doluluğa ve genişliğe delâlet eden bir asılcıktır. Tok olana: **الأكثم** denir. Ve büyük karınlıya: **أكْثَم** denir. Ve derler: **أكْثَمَ قِربتَه**, onu doldurduğu zaman. Ve **الأكثم**: geniş yol. Ve denir: **أكْثَمَ فَمَه**([6]), içine hıyarı ve benzerini soktuğu, sonra onu kırdığı zaman.

(**كثو**)  **الكاف** ve **الثاء** ve **الواو** tek bir kelimedir; o da gemi için **الكَوْثَلُ**’dur; bazen şeddeli yapılır.

(**كثا**)  **الكاف** ve **الثاء** ve illetli yahut hemzeli harf sahih bir asıldır; sütün sıfatlarından bir sıfattır, sonra onunla benzetme yapılır. Ve derler: **الكُثْوة**: sağılmış sütten az miktar. Ondan şairin **كُثْوةَ**([7]) iştikakı; ayrıca dediler: **لبنٌ مُكْثٍ**, köpüğü olduğu zaman.
Ve bazen hemzeliyi onun üzerine hamlederler; böylece denir: **كَثَأَت القِدرُ**, kaynamaya köpürdüğü zaman. Ve **كَثأَ النَّبتُ**: çıktı. Ve **كَثَأت اللِّحيةُ** da bundandır.

(**كثب**)  **الكاف** ve **الثاء** ve **الباء** tek sahih bir asıldır; toplanmaya([8]) ve yakınlığa delâlet eder. Bundan: **الكُثْبة**, o da sütten ve hurmadan bir parçadır. Dediler: toplanması sebebiyle bununla adlandırıldı. Ondan: **كثيب الرَّمل**. Ve **الكاثب**: toplayan. Ve **الكاثِبةُ**: atın **مِنْسَج**’inden yükselen şey; çoğulu **كواثب**. Nâbiga dedi ki:
* إذا عَرَضُوا الخطِّيِّ فوقَ الكواثِبِ([9]) *
Ve **أكثبَ الصّيدُ**, kendisinden imkân verdiği zaman; bu, yakınlık olan **الكَثَب**’dendir. Amma şu sözü:
لأصبَحَ رَتْماً دُقَاقَ الحَصَى *** مَكَانَ النَّبيِّ من الكاثبِ([10])
denir ki: o, bilinen bir dağdır. İbn Düreyd ve başkası dedi: **الكُثَّاب**: onunla atılan küçük bir oktur. Ve şu beyti okudular:
رمَتْ من كَثَبٍ قَلبي *** ولم تَرمِ بكُثَّابِ
Bu sahih olursa, belki kısalığı ve iki ucu arasındaki mesafenin yakınlığı sebebiyle adlandırılmıştır.
--------------ـــ
([1]) Lisân’da (كثر) Kümeyt’indir. Mücmel’de de onu okuttu.
([2]) Hüzellîler Dîvânı’nda (2: 181) ve Lisân’da (كثر) Ümeyye b. Ebî Âiz el-Hüzelî’nindir. Ve o, tamamıyla şöyledir:
يحامي الحقيق إذا ما احتدمـ *** ـن حمحم في كوثر كالجلال
          Ve Lisân’da: "إذا ما احتدمن وحمحمن".
([3]) Tekmile, Mücmel’dendir.
([4]) A‘şâ Dîvânı 106 ve Lisân (حصى، كثر). Beyit, أفعل التفضيل’de nahiv şevâhidindendir.
          Asılda: "منه حصى" vardır; tahriftir.
([5]) Şeddeli olarak da **كثع** ve **كثع** denir.
([6]) Mu‘cemlerde olan: "**كثم** **القثاء** ve benzerini: onu ağzına soktu".
([7]) Mücmel’de de böyledir. Lisân’da: "Ve Ebû **كثوة** bir şairdir. Cevherî: ve **كثوة** fetha ile: bir şairin annesinin adıdır; o da Zeyd b. **كثوة**’dir".
([8]) Asılda: "تجرد".
([9]) Sadrı Nâbiga Dîvânı’nda (5) ve Lisân’da (كثب):
* لهن عليهم عادة قد عرفنها *
([10]) Evs b. Hacer’in Dîvânı’nda 3 ve Lisân’da (رتم، نبا، كثب).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ك ث ف
كَثُف الشيءُ‏:‏ كَثُر مع الالتفاف‏.‏
وتكاثف عددهم واستكثف الشيء بعد رقّته واستكثفته‏.‏
وجاء في كثفٍ من الجيش‏.‏
وعسكر وسحاب وشجر وماء كثيف‏.‏
قال أمية‏:‏ وتحت كثيف الماء في باطن الثّرى ملائكة تنحط فيه وتسمع

##### Türkçe

ك ث ف
**كَثُف** şey: sarılma/katlanma ile birlikte çoğaldı.
Onların sayısı **تكاثف** etti; şey, inceliğinden sonra **استكثف** oldu; ve onu **استكثفته**.
Ordudan bir **كثف** içinde geldi.
Ve ordugâh, bulut, ağaç ve su: **كثيف**.
Ümeyye dedi: Ve yoğun suyun altında, toprağın iç kısmında, melekler vardır; onun içine inerler ve işitirler.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الكَثافةُ: الكثرة والالتِفافُ، والفعل كثُفَ يَكْثُف كَثافة، والكثيف اسم كَثْرته يوصف به العسكر والماء والسحاب؛ وأَنشد: وتحتَ كَثِيفِ الماء، في باطن الثرى،
ملائكةٌ تَنْحَطُّ فيه وتَصْعَدُ
ويقال: اسْتكثف الشيءُ اسْتِكثافاً، وقد كثَّفْته أَنا تكْثيفاً. ابن سيده: والكثِيفُ والكُثاف الكثير، وهو أَيضاً الكثير المُتراكِبُ المُلْتَفُّ من كل شيء، كثُف كَثافة وتكاثَف. وكثَّفه: كثَّره وغلَّظه. وفي حديث ابن عباس، رضي اللّه عنهما: أَنه انتهى إلى عليّ، عليه السلام، يوم صِفِّين وهو في كثْف أَي في حَشْد وجماعة. وفي حديث طُليحةَ: فاسْتكْثَفَ أَمرُه أَي ارتفع وعلا. والكَثافةُ: الغِلَظُ. وكثُف الشيء، فهو كثِيف، وتكاثَف الشيء. وفي صفة النار: لسُرادِق النار أَربعَةُ جُدُرٍ كُثُفٌ؛ الكثُفُ: جمع كَثِيف، وهو الثخين الغَليظ. وفي حديث عائشة، رضي اللّه عنها: شَقَقْن أَكثَفَ مُروطِهِنَّ فاخْتَمَرْنَ به، قال: والرواية فيه بالنون، وسيجيء. وامرأَة مُكَثَّفة: كثيرة اللحم؛ ومنه قول المرأَة المخزومية: إني أَنا المُكَثَّفة المؤثَّفة؛ حكاه ابن الأَعرابي ولم يفسر المكثَّفة ولا المؤثَّفة، وقال ثعلب: إنما هي المكثَّفة المؤنَّفة، قال: فالمكثَّفة المُحْكمة الفَرْج، والمؤَنَّفة التي قد استؤنِفت بالنكاح أَوّلاً. والكثيفُ: السيف؛ عن كراع، قال ابن سيده: ولا أَدري ما حقيقته، والأَقرب أَن تكون تاءً لأَن الكتِيف من الحديد.

##### Türkçe

**الكَثافةُ**: çokluk ve sarılma; fiil **كثُفَ** **يَكْثُف** **كَثافة**(dır).

**الكثيف**: çokluğu sebebiyle kendisiyle vasıflandırılan bir isimdir; asker, su ve bulut onunla vasıflandırılır; ve inşad etti:
وتحتَ **كَثِيفِ** الماء، في باطن الثرى،
ملائكةٌ تَنْحَطُّ فيه وتَصْعَدُ

Ve denilir: şey **اسْتكثف** **اسْتِكثافاً**; ben onu **كثَّفْته** **تكْثيفاً**. İbn Sîde: **الكثِيفُ** ve **الكُثاف** çok olandır; o, ayrıca her şeyden çok, üst üste yığılmış, sarılmış olandır; **كثُف** **كَثافة** (oldu) ve **تكاثَف**. Ve onu **كثَّفه**: onu çoğalttı ve onu kalınlaştırdı. İbn Abbâs hadîsinde, Allah onlardan razı olsun: onun, Sıffîn günü Ali’ye, عليه السلام, vardığı; o, **كثْف** içinde idi, yani bir kalabalık ve cemaat içinde. Tulayha hadîsinde: onun işi **فاسْتكْثَفَ**; yani yükseldi ve yüceldi. Ve **الكَثافةُ**: kalınlıktır. Şey **كثُف** (oldu), o hâlde o **كثِيف**tir; ve şey **تكاثَف**.

Ateşin vasfında: ateşin **سُرادِق**’ının dört **جُدُرٍ** **كُثُفٌ**(u vardır); **الكثُفُ**: **كَثِيف**’in cem‘idir; o, kalın, kaba olandır. Âişe hadîsinde, Allah ondan razı olsun: onların **مُروطِهِنَّ**’inin en **أَكثَفَ**’ini yardılar da onunla örtündüler; dedi: rivayet onda **بالنون** iledir; ve gelecektir.

Ve **مُكَثَّفة** kadın: eti çok olan; ondan, Mahzûmî kadının sözü: “Şüphesiz ben, **المُكَثَّفة** **المؤثَّفة** olanım”; onu İbnü’l-A‘râbî nakletti ve **المكثَّفة**’yi de **المؤثَّفة**’yi de açıklamadı. Ve Sa‘leb dedi: ancak o, **المكثَّفة** **المؤنَّفة**’dir; dedi: **فالمكثَّفة**: ferci sağlamlaştırılmış olan; ve **المؤَنَّفة**: evlilikle ilkin yeniden başlanmış olan.

**والكثيفُ**: kılıçtır; Kurâ‘dan. İbn Sîde dedi: onun hakikatinin ne olduğunu bilmiyorum; ve en yakın olan, onun bir **تاءً** olmasıdır; çünkü demirden olan **الكتِيف**(tir).

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ك ث ف * * الكَثَافةُ * الغلظ وبابه ظرف فهو * كَثِيفٌ * و * تَكاثَف * أيضا

##### Türkçe

* ك ث ف * * **الكَثَافةُ** * kalınlık; ve onun bâbı **ظرف**’tır; bu sebeple o **كَثِيفٌ**’tir; ve **تَكاثَف** da ayrıca.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الكثف: الجماعة ومنه حديث ابن عباس: أنه انتهى إلى علي رضي الله عنه يوم صفين، وهو في كثف، أي: حشد وجماعة. والكثافة كسحابة: الغلظ. وقد كثف، الشيء ككرم، فهو كثيف: غليظ ثخين كاستكشف. وقال الليث: الكثافة: الكثرة والالتفاف والفعل كالفعل. والكثيف: اسم كثرته، يوصف به العسكر والسحاب والماء وأنشد لأمية بن أبي الصلت:
  وتحت كثيف الماء في باطن الثرى                      ملائكة تنحط فـيه وتـصـعـد ويروى: كنيف الماء. وكثيف السلمي، كأمير هكذا ضبطه الحافظ في التبصير أو الصواب كزبير: تابعي قال ابن حبان: روى عن عبد الرحمن بن عوف رضي الله عنه، وعنه سعد بن إبراهيم بن عبد الرحمن بن عوف. وكزبير، موألة بن كثيف بن حمل بن خالد بن عمرو بن معاوية الكلابي: صحابي رضي الله عنه روى عنه ابنه عبد العزيز. ورفاعة بن كثيف: تجيبي من بني تجيب، نقله الحافظ. وقال ابن عباد: يقال: أكثف منك كذا: أي قرب وأمكن بني مثل أكثب. وكثفه تكثيفا: جعله كثيفا ثخينا. وقال ابن دريد: كل متراكب متكاثف، ومنه تكاثف السحاب: إذا تراكب وغلظ.
 ومما يستدرك عليه: الكثيف، والكثاف: الكثير، وهو أيضا الكثير المتكاثف المتراكب الملتف من كل شيء. وكثفه تكثيفا: كثره. واستكثف أمره: علا وارتفع. وجمع الكثيف: كثف، بضمتين. وامرأة مكثفة، كمعظمة: كثيرة اللحم، وقال ثعلب: هي المحكمة الفرج. والكثيف: السيف، عن كراع، قال ابن سيده: ولا أدري ما حقيقته، والأقرب أن يكون تاء، لأن الكتيف من الحديد.

##### Türkçe

**الكثف**: cemaat; ve ondan İbn عباس hadisi: Sıffîn günü Ali’ye رضي الله عنه vardı, o da bir **كثف** içinde idi; yani: yığın ve cemaat. Ve **الكثافة** (bulut gibi): kalınlık. Ve **كثف** oldu; şey, **كرم** gibi; o hâlde o **كثيف**tir: kalın, yoğun; **استكشف** gibi. Ve Leys dedi: **الكثافة**: çokluk ve sarılma/dolanma; ve fiil, fiil gibidir. Ve **الكثيف**: onun çokluğunun ismidir; onunla ordu, bulut ve su vasfedilir. Ümeyye b. Ebî’s-Salt’a ait olarak inşad etti:
  Ve toprağın iç kısmında, yerin dibinde, yoğun suyun altında                      melekler iner; onda iner ve çıkar
Ve rivayet olunur: **كنيف الماء**. Ve **كثيف السلمي**, **أمير** gibi; hâfız bunu **التبصير**’de böyle ضبط etti; yahut doğrusu **زبير** gibi: tâbiî; İbn Hibbân dedi: Abdurrahman b. Avf’tan رضي الله عنه rivayet etti; ondan da Sa‘d b. İbrâhîm b. Abdurrahman b. Avf. Ve **زبير** gibi, **موألة بن كثيف بن حمل بن خالد بن عمرو بن معاوية الكلابي**: sahâbî رضي الله عنه; ondan oğlu Abdülazîz rivayet etti. Ve **رفاعة بن كثيف**: Benî Tecîb’den Tecîbî; hâfız onu nakletti. İbn Abbâd dedi: denilir: **أكثف منك كذا**: yani yaklaştı ve mümkün oldu; **أكثب** gibi. Ve onu **تكثيفا** ile **كثفه**: onu yoğun, kalın yaptı. İbn Düreyd dedi: her üst üste binmiş şey **متراكب متكاثف**tir; ondan **تكاثف السحاب**: üst üste bindiği ve kalınlaştığı zaman.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **الكثيف** ve **الكثاف**: çok olan; o da ayrıca her şeyden çok, yoğunlaşmış, üst üste binmiş, sarılmış/dolanmış olandır. Ve onu **تكثيفا** ile **كثفه**: onu çoğalttı. Ve işini **استكثف** etti: yüceldi ve yükseldi. Ve **الكثيف**’in cemi: **كثف**, iki damme ile. Ve **امرأة مكثفة**, **معظمة** gibi: eti çok olan; Sa‘leb dedi: o, ferci sağlam/kapalı olandır. Ve **الكثيف**: kılıçtır; Kurâ‘dan; İbn Sîde dedi: onun hakikatini bilmiyorum; en yakın olan, onun **تاء** olmasıdır; çünkü demirden olan **الكتيف**tir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D9%81/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

كَثُفَ
كَثُفَ U ( n. ac. كَثَاْفَة 22t ),
a.  Was thick; thickened, condensed, curdled, coagulated.

b.  Was thick, bushy, luxuriant.

c.  Was rough, rude.

كَثَّفَ
كَثَّفَ II ,
a.  Thickened, condensed.

b.  Multiplied, rendered numerous.

أَكْثَفَ
أَكْثَفَ IV
a.  [ Min ], Was near to.

تَكَاْثَفَ
تَكَاْثَفَ VI ,
a.  see I .

اِسْتَكْثَفَ
اِسْتَكْثَفَ X ,
a.  see I .

d.  Deemed rough.

كَثْف
كَثْف 1 ,
a.  Crowd, throng.

كَثَاْفَة
كَثَاْفَة 22t ,
a.  Thickness, density, denseness; compactness.

b.  Roughness, rudeness, incivility.

كَثِيْف
كَثِيْف 25 ,
a.  Thick, dense; compact; bushy, luxuriant.

b.  Rough, rude, uncivil.

##### Türkçe

**كَثُفَ**
**كَثُفَ** U (mastar **كَثَاْفَة** 22t),
a. Kalın idi; kalınlaştı, yoğunlaştı, pıhtılaştı, koagüle oldu.

b. Kalın idi, gür idi, bol idi.

c. Kaba idi, sert idi.

**كَثَّفَ**
**كَثَّفَ** II,
a. Kalınlaştırdı, yoğunlaştırdı.

b. Çoğalttı, çok sayılı kıldı.

**أَكْثَفَ**
**أَكْثَفَ** IV
a. [Min], yakın oldu.

**تَكَاْثَفَ**
**تَكَاْثَفَ** VI,
a. I’e bak.

**اِسْتَكْثَفَ**
**اِسْتَكْثَفَ** X,
a. I’e bak.

d. Kaba saydı.

**كَثْف**
**كَثْف** 1,
a. Kalabalık, güruh.

**كَثَاْفَة**
**كَثَاْفَة** 22t,
a. Kalınlık, yoğunluk, sıkılık; kompaktlık.

b. Kabalaşma, kabalık, nezaketsizlik.

**كَثِيْف**
**كَثِيْف** 25,
a. Kalın, yoğun; kompakt; gür, bol.

b. Kaba, sert, nezaketsiz.
