# كحف — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AD%D9%81/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%AD%D9%81/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كحف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AD%D9%81.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: كحف

ح ك ف
كفح ، كحف ، حكف
استعمل من وجوهه : كفح ، كحف ، حكف .
كفح : قال الليث : المُكافَحَة : مُصادَفَة الوَجْه مُفاجأة وأنشد :
أَعاذِلَ مَنْ تُكْتَبْ له النّارُ يَلْقَهَا
كِفاحاً ومَنْ يُكْتَب له الخُلْدُ يَسْعَد
قال وتقول في التَّقْبِيل : كافَحَها كِفاحاً غَفْلَةً وِجاهاً . قال : المُكافَحَةُ في الحَرْبِ : المضارَبَة تِلْقاءَ الوُجُوه . وفي حديث أبي هُرَيرة أنَّه سُئِل : أَتُقَبِّلُ وأنت صائم ؟ فقال : نعم وأَكْفَحُها ، وبعضهم يَرْويه وأَقْحَفُها . قال أبو عُبَيْد : مَنْ رواه أَكْفَحُها أراد بالكَفْح اللِّقاءَ والمُباشرة لِلْجِلْد .
وكلّ مَنْ واجَهْتَه ولَقيته كَفَّةَ كَفَّة فقد كافَحْتَه كِفاحاً ومُكافَحَة .
وقال ابْنُ الرِّقاع :
تكافِحُ لَوْحاتِ الهَواجِر والضُّحَى
مكافَحَةً للمَنْخَرَيْنِ ولِلْفَم
قال : ومَنْ رَوَى أَقْحَفُها أَرادَ : شُرْبَ الرِّيق . من قَحَفَ الرجلُ ما في الإناء إذا شَرِبَ ما فيه .
أبو عُبَيد عن الكسائي : لقِيتُه كِفاحاً أي مُواجَهَة .
وقال شمر : كَفِحَ فلانٌ عَنِّي أي جَبُن .
والمُكافحة : المُواجهة بضَرْب أو بِشيء . تقول : كافَحْتُ فلاناً بالسَّيف أي واجَهْتُه . وكافَحْتُه أي قبَّلْتُه . وأَكْفَحْتُه عَنِّي أي رَدَدْتُه وجَبَّنْتُه عن الإقْدامِ عَلَيّ .
أبو عُبَيد عن الفَرَّاء : كفَحْتُه بالعَصا بالحاء أي ضَرَبتُه . وقال شَمِر : الصّوابُ كفَخْته بالخاء . قلت أنا : كفَحْتُه بالعصا والسَّيْف
إذا ضربْتُه مُواجَهَة ، صَحِيحٌ ، وكَفَخْتُه بالعصا إذَا ضَرَبْتَه لا غير .
أبو عُبَيد عن الأصمعي : أكْفَحْتُ الدَّابَّة إذا تَلَقَّيْتَ فاهَا باللِّجام تَضْربُه به ، وهو من قولهم : لَقِيتُه كِفاحاً أي اسْتَقْبَلْته كَفَّة كَفَّة .
وقال ابن دُرَيْد : كَفَحْت الشيءَ ، وكَثَحْتُه إذا كشفت عنه غِطاءه .
وقال ابن شُمَيلٍ في تفسير قوله : ( أعطيت محمداً كفاحاً أي كثيراً من الأشياء من الدنيا والآخِرَة .
وفي ( النوادر ) : كَفْحَةٌ من الناس وكَثْحَةٌ أي جَماعة ليْسَت بِكَثِيرَة .
حكف : أهمله الليث . وروى أبو عمرو عن ثعلب عن ابن الأعرابي قال : الحُكوفُ : الاسْتِرْخاءُ في العَمَل .
كحف : أهمله الليث : وقال ابنُ الأعرابي : الكُحوفُ : الأعْضاء وهي القُحُوف .

### Türkçe

ح ك ف
**كفح** , **كحف** , **حكف**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **كفح** , **كحف** , **حكف** .

**كفح** : Lays dedi: **المُكافَحَة**: yüzün ansızın yüzle karşılaşmasıdır; ve şu beyti şahit getirdi:
Aʿâdil, kendisine ateş yazılan kimse ona rastlar,
yüz yüze; ve kendisine ebedîlik yazılan kimse mesut olur.

Dedi ve öpmede şöyle dersin: onu **كافَحَها كِفاحاً** gaflet hâlinde, yüz yüze (olarak). Dedi: **المُكافَحَة** savaşta: yüzlerin karşısında vuruşmadır. Ebû Hureyre hadîsinde: ona soruldu: Sen oruçlu iken öper misin? dedi ki: Evet, ve **أَكْفَحُها**; bazısı onu **أَقْحَفُها** diye rivayet eder. Ebû Ubeyd dedi: Onu **أَكْفَحُها** diye rivayet eden, **الكَفْح** ile karşılaşmayı ve deriye doğrudan temas etmeyi kastetmiştir.

Ve yüz yüze geldiğin ve karşılaştığın her kimseyi, el ele (karşı karşıya) (olarak) karşılamışsan, onu **كافَحْتَه كِفاحاً** ve **مُكافَحَة** (ile) karşılamışsındır.

İbnü’r-Riqâʿ dedi:
Öğle sıcağının ve kuşluğun levhalarıyla karşı karşıya gelir,
iki burun deliğine ve ağza karşı karşıya geliş olarak.

Dedi: Onu **أَقْحَفُها** diye rivayet eden ise şunu kastetmiştir: tükürüğü içmek. Adam, kapta olanı içtiğinde, içindeki şeyi **قَحَفَ** eder.

Ebû Ubeyd, Kisâî’den: Onunla **كِفاحاً** karşılaştım; yani yüz yüze (karşılaşma).

Şemmer dedi: Falan kimse benden **كَفِحَ** etti; yani korkaklık etti.

Ve **المُكافحة**: bir vuruşla yahut bir şeyle yüz yüze gelmedir. Dersin: Falancayı kılıçla **كافَحْتُ**; yani onunla yüz yüze geldim. Ve onu **كافَحْتُه**; yani onu öptüm. Ve onu benden **أَكْفَحْتُه**; yani onu geri çevirdim ve onu, üzerime atılmaktan korkaklaştırdım.

Ebû Ubeyd, Ferrâ’dan: Onu sopayla **كفَحْتُه** (ح ile); yani onu dövdüm. Şemmer dedi: doğrusu **كفَخْته** (خ ile)dir. Ben dedim: Onu sopayla ve kılıçla **كفَحْتُه**
onu yüz yüze (olarak) dövdüğüm zaman, doğrudur; ve onu sopayla **كَفَخْتُه** ise, onu yalnızca (dövdüğün zaman).

Ebû Ubeyd, Asmaʿî’den: Bineği **أكْفَحْتُ**; yani gemle ağzını karşıladığında, onunla onu vurursun; ve bu, onların “Onunla **كِفاحاً** karşılaştım” sözündendir; yani onu el ele (karşı karşıya) karşıladım.

İbn Düreyd dedi: Şeyi **كَفَحْت** ve onu **كَثَحْتُه**; yani ondan örtüsünü kaldırdığında.

İbn Şümeyl, şu sözün tefsirinde dedi: “Muhammed’e **كفاحاً** verdim”; yani dünya ve âhiretten birçok şey (verdim).

Ve **( النوادر )**’de: İnsanlardan bir **كَفْحَةٌ** ve bir **كَثْحَةٌ**; yani çok olmayan bir cemaat.

**حكف** : Lays onu ihmal etti. Ebû Amr, Saʿleb’den, İbnü’l-Aʿrâbî’den rivayet etti; dedi: **الحُكوفُ**: işte gevşekliktir.

**كحف** : Lays onu ihmal etti; ve İbnü’l-Aʿrâbî dedi: **الكُحوفُ**: uzuvlardır; ve onlar **القُحُوف**tur.
