# كذب — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%A8/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B0%D8%A8/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%A8.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: كذب

* ك ذ ب * * كَذَبَ * يكذب بالكسر * كِذْبا وكَذِبا * بوزن علم وكتف فهو * كاذِبٌ * و * كَذّابٌ * و * كَذُوبٌ * و * كَيْذُبانٌ * بضم الذالِ و * مَكْذَبانٌ * بفتح الذال و * مَكْذَبانةٌ * بفتحها أيضا و * كُذَبةٌ * كهمزة و * كُذُبْذُبٌ * بضم الكاف والذالين مخففا وقد تشدد ذاله الأولى فيقال * ُكُّذَبْذُبٌ * و * الكُذَّبُ * جمع * كاذِبس * كراكع وركع و * التَّكاذُبُ * ضد التصادق و * الكُذُبُ * بضمتين جمع * كَذُوبٍ * كصبور وصبر وقرأ بعضهم ﴿لما تصف ألسنتكم الكذب﴾ جعله نعتا للألسنة و * الأُكْذُوبَةُ * الكَذِبُ و * أكْذَبَهُ * جعله كاذبا و * كَذَّبَهُ * أي قال له كذبت وقال الكسائي * أكْذَبَهُ * أخبر أنه جاء بالكذب ورواه و * كَذَّبَه * أكبر أنه كاذب وقال ثعلب هما بمعنى واحد وقد يكون أكذبه بمعنى بين كذبه وقد يكون بمعنى حمله على الكذب وبمعنى وجده كاذبا وقوله تعالى ﴿كِذَّاباً﴾ أحد مصادر فعل بالتشديد ويجيء أيضا على التفعيل كالتكليم وعلى التفعلة كالتوصية وعلى المفعل كقوله تعالى ﴿ومزقناهم كل ممزق﴾ وقوله تعالى ﴿ليس لوقت عتها كاذبة﴾ هي اسم وضع موضع المصدر كالعاقبة والعافية والباقية قال الله تعالى ﴿فهل ترى لهم من باقية﴾ أي من بقاء و * كَذَبَ * قد يكون بمعنى وجب وفي الحديث ﴿ثلاثة أسفار كذبن عليكم﴾ وجاء عن عمر رضي الله عنه ﴿كذب عليكم الحج﴾ أي وجب وتمام بيانه في الأصل و * تَكّذَّبَ * فلان إذا تكلف الكذب و * كَذَبَ * لبن الناقة أي ذهب

### Türkçe

* ك ذ ب * * **كَذَبَ** * **يكذب** kesre ile * **كِذْبا** ve **كَذِبا** * **علم** ve **كتف** vezninde; o hâlde o, * **كاذِبٌ** * ve * **كَذّابٌ** * ve * **كَذُوبٌ** * ve * **كَيْذُبانٌ** * **الذالِ**’in dammesiyle; ve * **مَكْذَبانٌ** * **الذال**’in fethasıyla; ve * **مَكْذَبانةٌ** * onun fethasıyla da; ve * **كُذَبةٌ** * **همزة** gibi; ve * **كُذُبْذُبٌ** * **الكاف**’ın ve iki **الذال**’in dammesiyle, hafifletilmiş olarak; ve bazen onun birinci **ذال**’i şeddelenir de şöyle denir: * **ُكُّذَبْذُبٌ** *; ve * **الكُذَّبُ** * **كاذِبس**’in cem‘idir; **راكع** ve **ركع** gibi; ve * **التَّكاذُبُ** * **التصادق**’ın zıddıdır; ve * **الكُذُبُ** * iki damme ile, * **كَذُوبٍ** *’un cem‘idir; **صبور** ve **صبر** gibi. Ve bazısı ﴿**لما تصف ألسنتكم الكذب**﴾ okudu; onu diller için sıfat kıldı. Ve * **الأُكْذُوبَةُ** *: **الكَذِبُ**’dir. Ve * **أكْذَبَهُ** *: onu yalancı kıldı. Ve * **كَذَّبَهُ** *: yani ona “yalan söyledin” dedi. Ve **الكسائي** dedi: * **أكْذَبَهُ** *: ona, yalan ile geldiğini haber verdi ve onu rivayet etti. Ve * **كَذَّبَه** *: ona, onun yalancı olduğunu haber verdi. Ve **ثعلب** dedi: ikisi tek bir mânâdadır. Ve **أكذبه** bazen “onun yalanını açıkladı” mânâsında olur; ve bazen “onu yalana sevk etti” mânâsında olur; ve “onu yalancı buldu” mânâsında olur. Ve O’nun sözü, yüce: ﴿**كِذَّاباً**﴾, şeddeli fiilin masdarlarından biridir; ve ayrıca **التفعيل** üzere gelir, **التكليم** gibi; ve **التفعلة** üzere, **التوصية** gibi; ve **المفعل** üzere, O’nun sözü, yüce: ﴿**ومزقناهم كل ممزق**﴾. Ve O’nun sözü, yüce: ﴿**ليس لوقت عتها كاذبة**﴾; o, masdarın yerine konulmuş bir isimdir; **العاقبة** ve **العافية** ve **الباقية** gibi. Allah, yüce, dedi: ﴿**فهل ترى لهم من باقية**﴾, yani bir **بقاء**’dan. Ve * **كَذَبَ** * bazen “vacip oldu” mânâsında olur. Ve hadiste: ﴿**ثلاثة أسفار كذبن عليكم**﴾. Ve **عمر**’den, Allah ondan razı olsun, geldi: ﴿**كذب عليكم الحج**﴾, yani vacip oldu; ve onun tam beyanı asıldadır. Ve * **تَكّذَّبَ** *: falan kimse, yalanı külfetle yaptığı zaman. Ve * **كَذَبَ** *: devenin sütü; yani gitti.
