# كذذ (ك-ذ-ذ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%B0
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B0%D8%B0

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ذ - ذ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%B0/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والذال
ك ذ مستعمل فقط كذ: الكَذّانُ: حجارة فيها رخاوة كأنها المدر، وربما كانت نخرة. الواحدة بالهاء، قال العجاج:
كَذّانُهُ أو يرأم الحري
يقال: كذّانة: فعلانة، ويقال: فعالة.

##### Türkçe

**الكاف** ve **الذال**

**ك ذ** yalnızca **كذ** olarak kullanılmıştır: **الكَذّانُ**: içinde gevşeklik bulunan taşlar; sanki **المدر** gibidir; bazen de oyuklu olur. Tekili **الهاء** iledir. **العجاج** dedi ki:

كَذّانُهُ أو يرأم الحري

Denilir: **كذّانة**: **فعلانة**; ve denilir: **فعالة**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%B0/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الكَذَّانُ: حجارة رِخْوة كأنَّها مَدَرٌ.

##### Türkçe

**الكَذَّانُ**: Sanki **مَدَرٌ** imiş gibi yumuşak taşlar.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%B0/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الليث: الكذَّان، بالفتح، حجارة كأَنها المدَر فيها رخاوة وربما كانت نَخِرَة، الواحدة كَذَّانة، ويقال هي فَعّالة. المحكم: الكذان الحجارة الرَّخْوة النَّخِرة، وقد قيل: هي فَعّال والنون أَصلية، وإِن قلَّ ذلك في الاسم، وقيل: هو فَعْلان والنون زائدة. أَبو عمرو: الكَذان الحجارة التي ليست بصُلبة. وقال غيره: أَكَذَّ القومُ إِكذاذاً صاروا في كَذَّان من الأَرض؛ قال الكميت يصف الرياح:
تَرامى بكَذَّانِ الإِكَامِ ومَرْوِها،
تَراميَ وُلْدانِ الأَصارِمِ بالخَشْلِ
وفي حديث بناء البصرة: فوجدوا هذا الكَذّان، فقالوا: ما هذه البصرة الكَذّان؟ والبصرة حجارة رخوة إِلى البياض.

##### Türkçe

**الليث**: **الكذَّان**, fetha ile, içinde yumuşaklık bulunan, sanki **المدَر** gibi taşlardır; bazen de **نَخِرَة** olur; bir tanesi **كَذَّانة**’dir; ve denilir ki o **فَعّالة**’dır. **المحكم**: **الكذان** yumuşak, **النَّخِرة** taşlardır; ve denilmiştir ki o **فَعّال**’dır ve **النون** aslîdir; her ne kadar bu isimde az olsa da; ve denilmiştir ki o **فَعْلان**’dır ve **النون** ziyadedir. **أَبو عمرو**: **الكَذان** sert olmayan taşlardır. Ve başkası dedi: **أَكَذَّ القومُ إِكذاذاً**: yerden **كَذَّان** içinde oldular; **الكميت** rüzgârları vasfederek dedi:

تَرامى بكَذَّانِ الإِكَامِ ومَرْوِها،
تَراميَ وُلْدانِ الأَصارِمِ بالخَشْلِ

Ve Basra’nın inşası hadîsinde: bu **الكَذّان**ı buldular; dediler ki: bu Basra **الكَذّان** nedir? Ve Basra, beyazlığa doğru yumuşak taşlardır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%B0/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الكذان، ككتان: حجارة رخوة كالمدر، وربما كانت نخرة، والواحدة بهاء، قاله الليث، وفي المحكم: الكذان: الحجارة الرخوة النخرة، وقد قيل هي فعال، والنون أصلية وإن قل ذلك في الاسم، وقيل: هي فعلان، والنون زائدة، وقال أبو عمرو: الكذان: الحجارة التي ليست بصلبة، وأكذوا إكذاذا: صاروا فيها، أي في كذان من الأرض قال الصاغاني: وهذا ينقض ما قال الليث في الكذان أنه فعال، إذ لو كان كذا لكان الفعل منه أكذن بالنون، قال الكميت يصف الرياح:
  ترامى بكذان الإكام ومروهـا                      ترامي ولدان الأصارم بالخشل والكذكذة: الحمرة الشديدة، عن ابن الأعرابي. وكذا الشيء كذا: خشن وصلب، ويوجد في بعض النسخ بالحاء والسين المهملتين والأولى الصواب.

##### Türkçe

**الكذان** ( **ككتان** ): yumuşak taşlar; **المدر** gibi; bazen oyuk/çürük de olur; tekili **بهاء** iledir. Bunu **الليث** söylemiştir. **المحكم**’de: **الكذان**: oyuk/çürük yumuşak taşlar; ve denilmiştir ki o **فعال**’dır; **النون** aslîdir, her ne kadar bu isimde az olsa da. Ve denilmiştir ki o **فعلان**’dır; **النون** zâiddir. **أبو عمرو** dedi: **الكذان**: sert olmayan taşlardır. Ve **أكذوا إكذاذا**: onların içine girdiler/onda oldular; yani yerden bir **كذان** içinde. **الصاغاني** dedi: Bu, **الليث**’in **الكذان** hakkında onun **فعال** olduğu sözünü bozar; çünkü eğer öyle olsaydı, fiil ondan **أكذن** olurdu, **النون** ile. **الكميت** rüzgârları vasfederek dedi:
  **ترامى بكذان الإكام ومروهـا                      ترامي ولدان الأصارم بالخشل**

Ve **الكذكذة**: şiddetli kızıllık; **ابن الأعرابي**’den. Ve **كذا** şey **كذا**: kaba ve sert oldu. Ve bazı nüshalarda **بالحاء والسين المهملتين** ile bulunur; ve birincisi doğrudur.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%B0/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

كَذَّ
كَذَّ U ( n. ac. كَذّ 1 ),
a.  Was rough, hard.

أَكْذَذَ
أَكْذَذَ IV ,
a.  Walked over porous stones.

كَذَّاْنُ
كَذَّاْنُ 33 ,
a.  Soft, porous clay-stone.

b.  Pumice-stone.

كَذَا
كَذَا
a.  Thus, so, in this way.

كَذَا وَكَذَا
كَذَا وَكَذَا
a.  So & so, such a one.

كَذٰلِك
كَذٰلِك
a.  see كَذَا .

b.  As well as; also.

##### Türkçe

كَذَّ
كَذَّ U ( n. ac. **كَذّ** 1 ),
a. Sert, kaba idi.

أَكْذَذَ
أَكْذَذَ IV ,
a. Gözenekli taşlar üzerinde yürüdü.

كَذَّاْنُ
كَذَّاْنُ 33 ,
a. Yumuşak, gözenekli kil-taşı.

b. Ponza-taşı.

كَذَا
كَذَا
a. Böyle, şöyle, bu şekilde.

كَذَا وَكَذَا
كَذَا وَكَذَا
a. Şöyle böyle, böyle bir kimse.

كَذٰلِك
كَذٰلِك
a. **كَذَا**’ya bak.

b. Gibi; ayrıca.
