# كربل (ك-ر-ب-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ر - ب - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والراء
ك ر ب ل، ك ر ن ف، ك ر ك م، ب ر ك ن مستعملات كربل: الكَرْبَلةُ: رخاوة في القدمين، يقال: جاء يمشي مُكَرْبِلاً.
وكَرْبلاء: الموضع الذي قتل به الحسين بن علي بن أبي طالب عليهما السلام.
كرنف: الكِرنافُ: أصل السعفة الملزق بجذع النخلة. وكَرْنفتُه بالعصا: ضربته بها.
كركم: الكُرْكُمُ: هو الزعفران وفي الحديث: "عاد لونه كالكُرْكُمةِ".
والكُرْكُمانيّ: دواء منسوب إلى الكُرْكُمِ، وهو نبت شبيه بالكمون يخلط بالأدوية، وتوهم الشاعر أنه الكمون. فقال:
غيباً أرجيه ظنون الأظنن
أماني الكُرْكُمَ إذا قال: اسقني
وهذا، كما يقال، أماني الكمّون.
بركن: البَرْنَكانُ: كساء أسود بلغة أهل العراق.

##### Türkçe

الكاف والراء
**ك ر ب ل**، **ك ر ن ف**، **ك ر ك م**، **ب ر ك ن** kullanımdadır. **كربل**: **الكَرْبَلةُ**: ayaklarda gevşekliktir; denir ki: **جاء يمشي مُكَرْبِلاً** (o, **مُكَرْبِلاً** yürüyerek geldi).
Ve **كَرْبلاء**: **الحسين بن علي بن أبي طالب** عليهما السلام’in öldürüldüğü yerdir.

**كرنف**: **الكِرنافُ**: hurma ağacının gövdesine yapışık olan yaprağın dip kısmıdır. Ve **كَرْنفتُه بالعصا**: onu onunla (değnekle) vurdum.

**كركم**: **الكُرْكُمُ**: o, safrandır. Ve hadiste: "Onun rengi **كالكُرْكُمةِ** gibi geri döndü."
Ve **الكُرْكُمانيّ**: **الكُرْكُمِ**’e nispet edilen bir ilaçtır; o, kimyona benzer bir bitkidir; ilaçlara karıştırılır; şair onun kimyon olduğunu vehmetti. Şöyle dedi:
غيباً أرجيه ظنون الأظنن
أماني **الكُرْكُمَ** إذا قال: اسقني
Ve bu, denildiği gibi, kimyonun temennileridir.

**بركن**: **البَرْنَكانُ**: Irak ehlinin dilinde siyah bir örtüdür.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الكَرْبَلَةُ: رخاوة في القدمينِ. يقال: جاء يمشي مُكَرْبِلاً: أي كأنَّه يمشي في طينٍ. أبو عمرو: كَرْبَلْتُ الحِنطةَ، إذا هذَّبْتَها، مثل غَرْبَلْتَها. والكِربالُ: المنْدَفُ الذي يُندفُ به القطنُ.

##### Türkçe

**الكَرْبَلَةُ**: ayaklarda gevşekliktir. Denilir ki: **جاء يمشي مُكَرْبِلاً**: yani sanki çamur içinde yürüyormuş gibi yürür. Ebû Amr: **كَرْبَلْتُ الحِنطةَ**; onu ayıkladığın zaman; **غَرْبَلْتَها** gibi. Ve **الكِربالُ**: pamukla atılan, onunla pamuğun atıldığı **المنْدَفُ**tur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

كَرْبَل الشيءَ: خلطه. أَبو عمرو: كَرْبَلْت الطعام كَرْبَلةً هذَّبته ونقَّيته مثل غَرْبَلَتْه؛ وأَنشد في صفة حنطة:
يَحْمِلْنَ حمراءَ رَسُوباً بالنَّقَلْ،
قد غُرْبِلَتْ وكُرْبِلَتْ من القَصَلْ
والكِرْبالُ: المِنْدَف الذي يُنْدَف به القُطْن؛ وأَنشد الشيباني: تَرْمي اللُّغامَ على هاماتها قَزَعاً،
كالبِرْس طَيَّره ضرْبُ الكَرابِيلِ
والكَرْبَلة: رَخاوة في القَدَمين. يقال: جاء يمشي مُكَرْبِلاً أَي كأَنه يمشي في طين.
وكَرْبَل: اسم نبت، وقيل: إِنه الحُمَّاض، قال أَبو وجزة يصف عُهُون الهَوْدج:
وثامِرُ كَرْبَلٍ وعَمِيمُ دِفْلى
عليها، والنَّدَى سَبِط يَمُور
والكَرْبَل: نبت له نَوْر أَحمر مشرِق؛ حكاه أَبو حنيفة؛ وأَنشد: كأَنَّ جَنى الدِّفْلى يُغَشِّي خُدورَها،
ونُوَّارُ ضاحٍ من خُزامى وكَرْبَل
وكَرْبَلاء: اسم موضع وبها قبر الحسين بن
علي، عليهما السلام؛ قال كثيِّر:
فَسِبْطٌ سِبْطُ إِيمان وبِرٍّ،
وسِبْطٌ غَيَّبَته كَرْبَلاء

##### Türkçe

**كَرْبَل** şeyi: onu karıştırdı. Ebû Amr: “Yemeği **كَرْبَلْت**; **كَرْبَلةً** (olarak)” (yani) onu ayıkladım ve arıttım; **غَرْبَلَتْه** (yaptığın) gibi; ve buğdayın vasfında (şu beyti) okudu:

Taşırlar kızıl, çöken (yükü) **بالنَّقَلْ**,
**القَصَلْ**’den **غُرْبِلَتْ** ve **كُرْبِلَتْ** (olarak).

Ve **الكِرْبالُ**: pamukla atılan (iş yapılan) **المِنْدَف**; ve Şeybânî (şu beyti) okudu:

Başlarının tepelerine **قَزَعاً** (olarak) **اللُّغامَ** atar,
**الكَرابِيلِ**’in vurmasıyla uçurulmuş **البِرْس** gibi.

Ve **الكَرْبَلة**: iki ayakta gevşeklik. Denir: **مُكَرْبِلاً** yürüyerek geldi; yani sanki çamur içinde yürür.

Ve **كَرْبَل**: bir bitkinin adıdır; ve denildi ki: o **الحُمَّاض**’dır. Ebû Vecze, **الهَوْدج**’in yünlerini vasfederek dedi:

Üzerinde **كَرْبَلٍ**’in meyveli (olanı) ve **دِفْلى**’nın gür (olanı;
üzerlerinde, çiy, düz (ve) dalgalanır.

Ve **الكَرْبَل**: parlak kırmızı çiçeği olan bir bitkidir; bunu Ebû Hanîfe nakletti; ve (şu beyti) okudu:

Sanki **الدِّفْلى**’nın meyvesi onun perdelerini örtüyor,
ve **خُزامى**’dan ve **كَرْبَل**’den açıkta (olan) çiçek.

Ve **كَرْبَلاء**: bir yer adıdır; ve orada Hüseyin b. Ali’nin kabri vardır—ikisine de selâm olsun; Kesîr dedi:

Öyleyse bir torun, iman ve iyilik torunu,
ve bir torun ki onu **كَرْبَلاء** gizledi.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ك ر ب ل * * كَرْبَلَ * الحنطة هذبها مثل غربلها و * الكِرْبالُ * المندف الذي يندف به القطن و * كَرْبَلاَءُ * موضع وبها قبر الحسين بن علي رضي الله عنهما

##### Türkçe

* ك ر ب ل * * **كَرْبَلَ** * buğdayı: onu arıttı; **غَرْبَلَ**’e benzer olarak onu eledi. Ve * **الكِرْبالُ** *: pamukla atılan, onunla pamuğun atıldığı alet. Ve * **كَرْبَلاَءُ** *: bir yer; ve onda Hüseyin b. Ali’nin kabri vardır; Allah ikisinden de razı olsun.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الكربل، بالفتح: نبات له نور أحمر مشرق، عن أبي حنيفة، وأنشد:
  كأن جنى الدفلى يغشي خدورها                      ونوار ضاح من خزامى وكربل أو يقال: إنه الحماض، قال أبو وجزة يصف عهون الهودج:
  وثامر كربل وعميم دفلى                      عليها والندى سبط يمور الكربلة بهاء: رخاوة في القدمين. أيضا: المشي في الطين، يقال: جاء يمشي مكربلا، كأنه يمشي في الطين، نقله الجوهري. أيضا: الخوض في الماء. أيضا: الخلط، وقد كربل الشيء. أيضا: تهذيب الحنطة وتنقيتها من القصل، كالغربلة، عن أبي عمرو، وأنشد:
  يحملن حمراء رسوبا بالنقل
  قد غربلت وكربلت من القصل والكربال، بالكسر: مندف القطن، نقله الجوهري، والجمع الكرابيل، قال: وأنشد الشيباني:
  تنفي اللغام على هاماتها قزعـا                      كالبرس طيره ضرب الكرابيل

  كربال، بالضم: كورة بفارس. وكربلاء، ممدودا: ع بالعراق، به قتل الحسين رضي الله تعالى عنه ولعن قاتله، وهناك دفن على الصحيح، ونقل رأسه الشريف إلى الشام، ومنه إلى عسقلان، ثم إلى مص، وبني عليه المشهد العظيم، ويقال: إنه أعيد إلى جسده الشريف، ويروى أنه سأل عن هذا الموضع لما نزله، فقيل: كربلاء، فقال: كرب وبلاء، فتشاءم بهذا الاسم، قال كثير:
  فسبط سبط إيمان وبر                      وسبط غيبته كربلاء

##### Türkçe

**الكربل**، fetih ile: parlak kırmızı çiçeği olan bir bitki; Ebû Hanîfe’den; ve inşad etti:
  Sanki **الدفلى**’nın devşirileni onun perdelerini kaplıyor                      ve **خزامى**’dan ve **كربل**’den açık bir çiçek.

Veya denilir ki: o **الحماض**’dır. Ebû Vecze, **الهودج**’in **عهون**’unu vasfederek dedi:
  Ve meyveli **كربل** ve bol **دفلى**                      onun üzerinde; ve çiy, düz (yumuşak) (olarak) dalgalanır.

**الكربلة** behâen: ayaklarda gevşeklik.

Ayrıca: çamurda yürümek; denilir: **مكربلا** yürüyerek geldi; sanki çamurda yürür; onu Cevherî nakletti.

Ayrıca: suda dalmak.

Ayrıca: karıştırma; ve şeyi **كربل** etti.

Ayrıca: buğdayı ıslah etmek ve onu **القصل**’den arıtmak; **الغربلة** gibi; Ebû Amr’dan; ve inşad etti:
  Taşımaktadırlar kırmızı (olanı), nakille çökmüş (olarak)
  **القصل**’den **غربلت** ve **كربلت** edilmiştir.

**الكربال**، kesr ile: pamuğun didikleyicisi; Cevherî onu nakletti; çoğulu **الكرابيل**’dir. Dedi: ve Şeybânî inşad etti:
  Tepelerinin üstünden salyayı, parça parça bulutlar (gibi) uzaklaştırır                      **البرس** gibi; onun kuşu, **الكرابيل**’in vuruşudur.

**كربال**، zamm ile: Fars’ta bir **كورة**.

**كربلاء**، med ile: Irak’ta bir yer; onda Hüseyin (Allah Teâlâ ondan razı olsun) öldürüldü ve katiline lanet olsun; ve orada sahih olana göre defnedildi; ve onun şerefli başı Şam’a, ondan Askalân’a, sonra Mısır’a nakledildi; ve onun üzerine büyük **المشهد** bina edildi; ve denilir ki: o, şerefli bedenine iade edildi.

Ve rivayet olunur ki: oraya indiği vakit bu mevkiyi sordu; “**كربلاء**” denildi; bunun üzerine dedi: “**كرب** ve **بلاء**”; bu isimle uğursuzlandı. Kesîr dedi:
  İmanın ve iyiliğin torunu, torun                      ve onun gaybeti **كربلاء**’dır.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

كَرْبَلَ
كَرْبَلَ
a.  Walked through mud.

b.  [ acc. &  Bi ], Mixed with.

كِرْبَاْل
كِرْبَاْل 49 , ( pl. كَرَاْبِيْلُ 67 ),
a.  Bow, card ( for cotton-cleaning ).

كَرْبَلَة
كَرْبَلَة 51t ,
a.  Listless walk.

اِكْرِيْت
اِكْرِيْت
a.  Crete.

سَنَة كَرِيْت
سَنَة كَرِيْت
a.  Whole year, twelvemonth.

##### Türkçe

**كَرْبَلَ**
**كَرْبَلَ**
a. Çamur içinde yürüdü.

b. [acc. & Bi], ile karıştırdı.

**كِرْبَاْل**
**كِرْبَاْل** 49, (çoğ. **كَرَاْبِيْلُ** 67),
a. Yay, pamuk temizleme için tarak.

**كَرْبَلَة**
**كَرْبَلَة** 51t,
a. İsteksiz yürüyüş.

**اِكْرِيْت**
**اِكْرِيْت**
a. Girit.

**سَنَة كَرِيْت**
**سَنَة كَرِيْت**
a. Bütün yıl, on iki ay.
