# كرب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B1%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: كرب

الكُرْبَةُ بالضم: الغمّ الذي يأخذ بالنفس، وكذلك الكَرْبُ. تقول منه: كَرَبَهُ الغمُّ، إذا اشتدَّ عليه. والكرائب: الشدائد، الواحدة كَريبَة. وكَرَبْتُ القيدَ، إذا ضيَّقته على المُقَيَّد. وكَرَبَ أن يفعل كذا، أي كاد يفعل. وكَرَبْتُ الأرضَ، إذا قلَّبتها للحرث. وكَرَبَ الشيءُ، أي دنا. وإناءٌ كَرْبانُ، إذا كَرَبَ أن يمتلئ. وكَرَبَت الشمسُ، أي دَنت للغروب. يقال: كَرَبَت حياةُ النارِ، أي قرُب انطفاؤها. وقال:
أبُنَيَّ إنَّ أبـاكَ كـارِبُ يومـهفإذا دُعيت إلى المكارم فاعْجَلِ
وكَرَبْتُ الناقةَ: أوْقَرْتها. وكَرَبُ النخلِ: أصول السُعُف. وفي المثل:
متى كان حكم الله في كَرَبِ النخل
والكَرَبُ: الحبل الذي يشدّ في وسط العَراقيّ ثمَّ يُثَنَّى ويثلَّث ليكون هو الذي يلي الماءَ فلا يعفن الحبل الكبير. تقول منه: أكْرَبْتُ الدَلْوَ فهي مُكْرَبَةٌ. والكَرْبَةُ أيضاً: واحدة الكِرابِ، وهي مجاري الماء. والمُكْرَبُ: الشديد الأسر من الدوابّ. وتقول: ما بالدار كَرَّابٌ بالتشديد، أي أحدٌ. وأكْرَبَ، أي أسرع. تقول: خُذْ رجليك بإكْرابٍ إذا أمرته أن يسرعَ السعي. والكُرابَةُ بالضم: ما يُلْتَقَط من التمر في أصول السعف بعد ما يُصْرَم.

### Türkçe

**الكُرْبَةُ** (ötre ile): nefsi tutan gam; aynı şekilde **الكَرْبُ** da. Ondan şöyle dersin: **كَرَبَهُ الغمُّ**; ona şiddetlendiği zaman. Ve **الكرائب**: şiddetlerdir; teki **كَريبَة**.

Ve **كَرَبْتُ القيدَ**: bağı, bağlanmış olana daralttığım zaman.

Ve **كَرَبَ أن يفعل كذا**: yani az kalsın yaptı.

Ve **كَرَبْتُ الأرضَ**: onu sürmek için altüst ettiğim zaman.

Ve **كَرَبَ الشيءُ**: yani yaklaştı.

Ve **إناءٌ كَرْبانُ**: dolmaya az kaldığı zaman.

Ve **كَرَبَت الشمسُ**: yani batmaya yaklaştı.

Denir: **كَرَبَت حياةُ النارِ**; yani sönmesi yaklaştı.

Ve dedi ki:
أبُنَيَّ إنَّ أبـاكَ كـارِبُ يومـهفإذا دُعيت إلى المكارم فاعْجَلِ

Ve **كَرَبْتُ الناقةَ**: onu yükledim.

Ve **كَرَبُ النخلِ**: yaprak saplarının kökleridir.

Ve meselde:
متى كان حكم الله في كَرَبِ النخل

Ve **الكَرَبُ**: **العَراقيّ**’nin ortasında bağlanan, sonra ikiye ve üçe katlanan iptir; suya bitişik olan o olsun da büyük ip çürümesin diye. Ondan şöyle dersin: **أكْرَبْتُ الدَلْوَ**; o da **مُكْرَبَةٌ**’dir.

Ve **الكَرْبَةُ** ayrıca: **الكِرابِ**’ın bir tanesidir; o da su yollarıdır.

Ve **المُكْرَبُ**: hayvanlardan bağı şiddetli olan.

Ve dersin: evde şeddeli olarak **كَرَّابٌ** yok; yani hiç kimse.

Ve **أكْرَبَ**: yani hızlandı. Dersin: yürüyüşte hızlanmasını emrettiğin zaman, **خُذْ رجليك بإكْرابٍ**.

Ve **الكُرابَةُ** (ötre ile): kesildikten sonra yaprak saplarının köklerinde hurmadan toplanan şey.
