# كرفأ (ك-ر-ف-أ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%81%D8%A3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B1%D9%81%D8%A3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ر - ف - أ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: كرفء

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%81%D8%A3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الكِرْفِئ: السحاب المرتفع الذي بعضه فوق بعض، والقطعة منه كِرْفِئَةٌ. قال الشاعر يصف جيشاً:
كَكِرْفِئَةِ الغَيْثِ ذاتِ الصَّبـيرِ تَرمي السَّحابَ ويُرْمى بها
والكِرْفِئُ: قشرُ البيض الأعلى. وكرْفأتِ القدرُ: أزْبدتْ للغلي.

##### Türkçe

**الكِرْفِئ**: bir kısmı bir kısmının üstünde olan yükselmiş bulut; ondan bir parça da **كِرْفِئَةٌ**’dir. Şair, bir orduyu vasfederek dedi ki:
كَكِرْفِئَةِ الغَيْثِ ذاتِ الصَّبـيرِ تَرمي السَّحابَ ويُرْمى بها
Ve **الكِرْفِئُ**: yumurtanın üst kabuğu. Ve **كرْفأتِ القدرُ**: kaynaması için köpürdü.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%81%D8%A3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الكِرْفِئُ: سَحابٌ مُتَراكِمٌ، واحدته كِرْفِئةٌ. وفي الصحاح: الكِرْفِئُ: السّحابُ الـمُرْتَفِعُ الذي بعضه فوق بعض، والقِطْعةُ منه كِرْفِئةٌ. قالت الخنساءُ:
كَكِرْفِئةِ الغَيْثِ، ذاتِ الصَّبِيـ *  ـرِ، تَرْمِي السَّحابَ، ويَرْمي لَها وقد جاءَ أَيضاً في شعر عامر بن جُوَيْنٍ الطائي يَصِف جارِيةً: وَجارِيةٍ مِنْ بَناتِ الـمُلو *  كِ،قَعْقَعْتُ، بالخَيْلِ، خَلْخالَها كَكِرْفِئةِ الغَيْثِ، ذاتِ الصَّبِيـ *  ـرِ، تَأْتِي السَّحابَ وتَأْتالَها ومعنى تَأْتَالُ: تُصْلِحُ، وأَصْلُه تَأْتَوِلُ، ونصبه باضمار أَن، ومثله بيت لَبيد:
بِصَبُوحِ صافِيةٍ، وجَذْبِ كَرِينةٍ *  بِمُوَتَّرٍ، تَأْتالُه إِبْهامُها أَي تُصْلِحُه، وهو تَفْتَعِلُ مِنْ آلَ يَؤُول. ويروى: تَأْتالَه إِبْهامُها، بفتحِ اللام، من تَأْتالَه، على أَن يكون أَراد تَأْتِي له، فأَبدَلَ من الياءِ أَلفاً، كقولهم في بَقِيَ بَقا، وفي رَضِيَ رَضا. وتَكَرْفَأَ السَّحابُ: كَتَكَرْثَأَ.
والكِرْفِئُ: قشْر البيض الأَعلى، والكِرْفِئة: قشرة البَيضْةِ العُلْيا اليابِسةُ. ونظر أَبو الغوث \<ص:138>
الأَعرابي إِلى قِرْطاسٍ رقيق فقال: غِرْقِئٌ تحت كُرْفِئٍ، وهمزته زائدة. والكِرْفِئُ من السَّحاب مِثْلُ الكِرْثِئِ، وقد يجوز أَن يكون ثلاثياً. وكَرْفَأَتِ القِدْرُ: أَزْبَدَتْ لِلْغَلي.

##### Türkçe

**الكِرْفِئُ**: üst üste yığılmış bulut; onun bir tanesi **كِرْفِئةٌ**’dir. Ve Sıhâh’ta:
**الكِرْفِئُ**: bir kısmı bir kısmının üstünde olan yükselmiş bulut; ondan bir parça **كِرْفِئةٌ**’dir. Hansâ dedi:
كَكِرْفِئةِ الغَيْثِ، ذاتِ الصَّبِيـ *  ـرِ، تَرْمِي السَّحابَ، ويَرْمي لَها

Ve ayrıca Tâî Âmir b. Cüveyn’in bir câriyeyi vasfettiği şiirinde de gelmiştir:
وَجارِيةٍ مِنْ بَناتِ الـمُلو *  كِ،قَعْقَعْتُ، بالخَيْلِ، خَلْخالَها
كَكِرْفِئةِ الغَيْثِ، ذاتِ الصَّبِيـ *  ـرِ، تَأْتِي السَّحابَ وتَأْتالَها

Ve **تَأْتَالُ**’un manası: düzeltir; aslı **تَأْتَوِلُ**’dür; **أَن**’ın gizli kılınmasıyla nasb edilmiştir. Bunun benzeri Lebîd’in beytidir:
بِصَبُوحِ صافِيةٍ، وجَذْبِ كَرِينةٍ *  بِمُوَتَّرٍ، تَأْتالُه إِبْهامُها

Yani onu düzeltir; o, **آلَ يَؤُول**’den **تَفْتَعِلُ** veznindedir. Şöyle de rivayet edilir: **تَأْتالَه إِبْهامُها**; lâmın fethasıyla; **تَأْتالَه**’den; şu üzere ki “ona gelir” (**تَأْتِي له**) demek istemiş de, yâ’dan bedel olarak bir elif getirmiştir; onların **بَقِيَ** hakkında **بَقا** demeleri ve **رَضِيَ** hakkında **رَضا** demeleri gibi.

Ve **تَكَرْفَأَ السَّحابُ**: **كَتَكَرْثَأَ** gibidir.

Ve **الكِرْفِئُ**: yumurtanın üst kabuğu; **الكِرْفِئة**: yumurtanın üst, kuru kabuğudur. Ebû’l-Ğavs el-A‘râbî ince bir kâğıda baktı da dedi: **غِرْقِئٌ** bir **كُرْفِئٍ**’in altında; hemzesi ziyadedir. Ve **الكِرْفِئُ** buluttan, **الكِرْثِئِ** gibidir; üç harfli olması da caiz olabilir.

Ve **كَرْفَأَتِ القِدْرُ**: kaynamadan dolayı köpürdü.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%81%D8%A3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الكرفئ كزبرج هو الكرثئ بالثاء المثلثة: سحاب متراكم، واحدته بهاء، وفي الصحاح: الكرفئ: السحاب المرتفع الذي بعضه فوق بعض والقطعة منه كرفئة، قالت الخنساء:
  ككرفئة الغيث ذات الصبـي                      ر ترمي السحاب ويرمى لها وقد جاء أيضا في شعر عامر بن جوين الطائي يصف جارية، وقال شيخنا: جيشا:
  وجارية من بنات المـلـو                      ك قعقعت بالخيل خلخالها

  ككرفئة الغيث ذات الصبي                      ر تأتي السحاب وتأتالهـا ومعنى تأتال: تصلحه، وأصله تأتول، ونصبه بإضمار أن، ومثله بيت لبيد:
  بصبوح صافية وجذب كرينة                      بمؤثل تأتاله إبـهـامـهـا أي تصلحه، وهي تفتعل من آل يؤول، ويروى: تأتاله إبهامها، على أن يكون أراد تأتي له فأبدل من الياء ألفا، كقولهم في بقي بقا، وفي رضي رضا. وكرفأت القدر إذا أزبدت للغلي. وتكرفأ السحاب بمعنى تكرثأ، والكرفأة: الكرثأة وقد أعاده المؤلف في كرف، وتبع هنا الجوهري، غير منبه عليه، فإن الذي قاله أئمة اللغة إن التاء مبدلة من الفاء. والكرفئة بالكسر: شجرة الشفلح كعملس، وثمرها كأنه رأس زنجي أسود. ويقال: كرفئوا إذا اختلطوا. ومما يستدرك عليه: الكرفئة: قشرة البيض العليا اليابسة، ونظر أبو الغوث الأعرابي إلى قرطاس رقيق فقال: غرقئ تحت كرفئ، وهمزته زائدة. والكرفأة: الضخم والكثرة، وكرفأ: استكثف. وتكرفأ الناس: مثل كرفئوا.

##### Türkçe

**الكرفئ** ( **زبرج** gibi) **الكرثئ**’dir; **الثاء المثلثة** ile: üst üste yığılmış bulut; onun bir tanesi **هاء** iledir. Ve **الصحاح**’ta: **الكرفئ**: bir kısmı bir kısmının üstünde olan yükselmiş bulut; ondan bir parça **كرفئة**’dir. **الخنساء** dedi ki:

  Yağmurun **ككرفئة**’si gibi, **ذات الصبـي**                      ر bulutu atar ve ona atılır. Ve ayrıca **عامر بن جوين الطائي**’nin bir cariyeyi vasfettiği şiirinde de geldi; ve şeyhimiz dedi ki: bir ordu:

  **وجارية من بنات المـلـو**                      ك atlarla şıngırdattı halhalını

  Yağmurun **ككرفئة**’si gibi, **ذات الصبي**                      ر buluta gelir ve onu **تأتالهـا**. Ve **تأتال**’ın manası: onu ıslah eder; aslı **تأتول**’dür. Ve onu, gizli bir **أن** ile nasb etti. Ve onun benzeri **لبيد**’in beytidir:

  Saf bir sabah içkisiyle ve bir **كرينة** çekişiyle                      bir **مؤثل** ile, **تأتاله** onun **إبـهـامـهـا**’sı

Yani onu ıslah eder; ve o, **آل يؤول**’dan **تفتعل** babındandır. Ve şöyle rivayet olunur: **تأتاله إبهامها**; şu üzere ki, **تأتي له**’yi kastetmiş olsun da **الياء**’dan bir **ألف** bedel kılmış olsun; onların **بقي** hakkında **بقا** demeleri gibi ve **رضي** hakkında **رضا** (demeleri gibi). Ve **كرفأت** tencereyi; kaynamadan dolayı köpürdüğü zaman. Ve **تكرفأ** bulut, **تكرثأ** manasınadır. Ve **الكرفأة**: **الكرثأة**’dir; müellif onu **كرف**’te iade etmiştir; ve burada **الجوهري**’ye tâbi olmuştur, ona tenbih etmeksizin; çünkü dil imamlarının söylediği şudur ki **التاء**, **الفاء**’dan بدل edilmiştir. Ve **الكرفئة** (kesra ile): **الشفلح** ağacıdır, **عملس** gibi; ve meyvesi sanki siyah bir zenci başıdır. Ve denilir: **كرفئوا**; karıştıkları zaman. Ve onun üzerine istidrâk olunacaklardandır: **الكرفئة**: yumurtanın üst kuru kabuğu. Ve **أبو الغوث الأعرابي** ince bir kâğıda baktı da dedi ki: **غرقئ** altında **كرفئ**; ve onun hemzesi زائدedir. Ve **الكرفأة**: irilik ve çokluktur. Ve **كرفأ**: yoğunlaştı. Ve **تكرفأ** insanlar: **كرفئوا** gibidir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%81%D8%A3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

كَرْفَأَتِ القِدْرُ
Q. 1 كَرْفَأَتِ القِدْرُ ذ The pot frothed, or raised a scum, when about to boil. (S, K.) -A2- كَرْفَأَ, inf. n. كَرْفَأَةٌ; and ↓ تكرفأ; (like كرثأ and تكرثأ, K, which are said to be changed from the former; TA;) It (a collection of clouds) became large in quantity, and confused, and heaped up. (K.) ― -b2- كَرْفَؤُوا They became mixed together. (K.)

Q. 2 تَكَرْفَاَ see 1.

كِرْفِئٌ
كِرْفِئٌ ذ i. q. كِرْثِئٌ; (K;) Clouds high and piled up, one upon another. (S) And كِرْفِئَةٌ A portion of such clouds. (S.) ― -b2- كِرْفِئٌ An egg-shell. (A'Obeyd, S.) It occurs again in art. كرف. (TA.)

كِرْفِئَةٌ
كِرْفِئَةٌ ذ A ceratin tree, also called شَفَلَّحٌ. (K.)

##### Türkçe

كَرْفَأَتِ **القِدْرُ**
Q. 1 **كَرْفَأَتِ القِدْرُ** ذ Tencere, kaynamak üzereyken köpürdü yahut bir köpük/tabaka yükseltti. (S, K.) -A2- **كَرْفَأَ**, mastar ismi **كَرْفَأَةٌ**; ve ↓ **تكرفأ**; (**كرثأ** ve **تكرثأ** gibi; K; bunların, ilkinin değiştirilmişi olduğu söylenir; TA;) O (bulutlardan bir topluluk) miktarca büyük oldu, ve karışık oldu, ve yığılıp birikti. (K.) ― -b2- **كَرْفَؤُوا** Birbirine karıştılar. (K.)

Q. 2 **تَكَرْفَاَ** 1’e bak.

**كِرْفِئٌ**
**كِرْفِئٌ** ذ **كِرْثِئٌ** ile aynı (i. q.); (K;) Üst üste, biri diğerinin üzerine, yüksek ve yığılmış bulutlar. (S) Ve **كِرْفِئَةٌ**: böyle bulutlardan bir parça. (S.) ― -b2- **كِرْفِئٌ** Bir yumurta kabuğu. (A'Obeyd, S.) Tekrar **كرف** maddesinde geçer. (TA.)

**كِرْفِئَةٌ**
**كِرْفِئَةٌ** ذ Bir ağaç türü; ayrıca **شَفَلَّحٌ** diye de adlandırılır. (K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%81%D8%A3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: كرفء

كَرْفَأَ
كَرْفَأَ
a.  Frothed, threw up scum ( cookingpot ).

b.  Was mixed up; was heaped up, piled together.

تَكَرْفَأَ
تَكَرْفَأَ II ,
a.  see I (b) .

كِرْفِئ
كِرْفِئ [ 53 ],
a.  Mass of clouds.

b.  Egg-shell.

كِرْفِئَة
كِرْفِئَة [ 53t ],
a.  see 53 (a) .

b.  A certain tree.

##### Türkçe

كَرْفَأَ
كَرْفَأَ
a. Köpürdü, köpük (yemek tenceresi) fışkırttı.

b. Karışmış oldu; yığılmış oldu, bir araya yığılmış oldu, üst üste yığılmış oldu.

تَكَرْفَأَ
تَكَرْفَأَ II ,
a. I (b)’ye bak.

كِرْفِئ
كِرْفِئ [ 53 ],
a. Bulut kütlesi.

b. Yumurta kabuğu.

كِرْفِئَة
كِرْفِئَة [ 53t ],
a. 53 (a)’ya bak.

b. Belli bir ağaç.
