# كركدن (ك-ر-ك-د-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%83%D8%AF%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B1%D9%83%D8%AF%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ر - ك - د - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%83%D8%AF%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ابن الأََعرابي: الكَرْكَدَّنُ دابة عظيمة الخَلْقِ يقال إِنها تحمل الفِيلَ على قرْنِها، ثَقَّلَ الدال من الكَرْكَدَّنِ.

##### Türkçe

İbnü’l-A‘râbî: **الكَرْكَدَّنُ** büyük yaratılışlı bir dabbedir; denilir ki o, fili boynuzu üzerinde taşır; **الدال**’ı **الكَرْكَدَّنِ**’den ağırlaştırdı (şeddeli kıldı).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%83%D8%AF%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( الكَرْكَدَّنُ ، مُشَدَّدَةَ الَّدالِ والعامَّةُ تُشَدِّدُ النُّون :
أَهْمَلَه الجوْهرِيُّ .
وقالَ ابنُ الأَعْرابيِّ : ( دابَّةٌ عَظيمَةُ الخَلْقِ ، يقالُ : إنَّها ( تَحْمِلُ الفِيلَ على قَرْنِها .
يقالُ : إنَّها تَتَولَّدُ بينَ الفَرَسِ والفِيلِ ، وقَرْنُها مصمت قَوِيُّ الأصْلِ حادُّ الرأْسِ ، إذا نُشِرَ طولاً خَرَجَ منه صور بياض في سَوادٍ كالطَّاوس والغِزْلان وغيرِهِما ، تُتَّخَذُ منه مَناطِقُ ومَقابِضُ للسُّيُوفِ والسَّكَاكِين ، يتغالَى فيها ، ومَنافِعُه جمَّةٌ .
ثم إنَّ تَشْديدَ النونِ الَّذي

نَسَبَه إلى العامَّةِ قد ارْتَكَبَه المتنبِّي في شِعْرِه في قصِيدَةٍ أَوَّلها :
الأكل ماشية الخوزلان فقيلَ : لأنَّه لا يُعْتَدُّ به لكوْنِه من المُولّدِين ، وتَشْديد الدالِ نُقِلَ عن ابنِ الأعْرابيِّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه .

##### Türkçe

: (**الكَرْكَدَّنُ**; **الدال**’i şeddeli; avam ise **النُّون**’u şeddeler):
Cevherî onu ihmal etti.
İbnü’l-A‘râbî dedi ki: “Yaratılışı büyük bir dabbe; denilir ki: ‘O, fili boynuzu üzerinde taşır.’
Denilir ki: O, at ile fil arasında doğar; boynuzu dolu, kökü kuvvetli, ucu sivri; uzunlamasına testereyle kesilirse ondan siyahlık içinde beyazlık suretleri çıkar; tavus ve ceylanlar ve başkaları gibi; ondan kemerler ve kılıçlar ile bıçaklar için kabzalar yapılır; onda pahalılaşılır; faydaları pek çoktur.
Sonra, avama nispet ettiği **النون**’un şeddelenmesini Mütenebbî şiirinde, evveli şu olan bir kasidede işlemiştir:
الأكل ماشية الخوزلان
Bundan dolayı denildi ki: Müvelledlerden olması sebebiyle ona itibar edilmez; **الدال**’in şeddelenmesi ise İbnü’l-A‘râbî’den nakledildi.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır.
