# كسد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B3%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B3%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B3%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: كسد

كسد المتاع وغيره، كنصر وكرثم، اللغة الأولى هي المتداولة المشهورة والفعل يكسد، كسادا، بالفتح، وكسودا، بالضم: لم ينفق، وفي التهذيب: أصل معنى الكساد هو الفساد، ثم استعملوه في عدم نفاق السل والأسواق، فهو كاسد وكسيد وسلعة كاسدة كسدت السوق تكسد كسادا، وسوق كاسد، بلا هاء، وكأنهم قصدوا النسب، أي ذات كساد، وأكسد في سائر النسخ بالرفع، بناء على أنه معطوف على ما قبله، والصواب أنه جملة مستقلة مستأنفة، أي وأكسد القوم: كسدت سوقهم، كذا في اللسان، وعبارة ابن القطاع: أكسد القوم: صاروا إلى الكساد، كذا قولهم أكسدت سوقهم وهذا خلاف ما عليه الأئمة، فإنهم صرحوا: أكسد القوم رباعيا، وكسدت سوقهم ثلاثي. والكسيد: الدون، وبه فسر قول الشاعر.

  إذ كل حي نابت بـأرومة                      بنت العضاه فماجد وكسيد قال ابن بري: البيت لمعود الحكماء. والكسد بالضم: القسط، لغة فيه، عن الصاغاني. وانكسدت الغنم إلى الغنم: رجعت إليها، عن الصاغاني.

### Türkçe

**كسد** meta ve başkası; **نصر** ve **كرثم** gibi. Birinci lugat, dolaşımda olan meşhur olandır; fiil **يكسد**; **كسادا** (fetha ile) ve **كسودا** (damme ile): satılmadı. **التهذيب**’de: **الكساد**’ın aslî mânası **الفساد**’dır; sonra onu, malların ve pazarların sürümünün olmamasında kullandılar; o hâlde o **كاسد** ve **كسيد**’dir; ve **سلعة كاسدة**. **كسدت السوق**: **تكسد** **كسادا**. Ve **سوق كاسد**; **هاء**sız. Sanki onlar nisbeti kastettiler; yani **ذات كساد**. Ve **أكسد** diğer nüshalarda ref‘ ile (gelmiştir); kendisinden öncekine atfedilmiş olduğuna binaen. Doğrusu ise onun, müstakil, yeniden başlayan bir cümle olmasıdır; yani: ve **أكسد القوم**: onların pazarı **كسدت**; **اللسان**’da böyle. İbnü’l-Kattâ‘ın ibaresi: **أكسد القوم**: **الكساد**’a vardılar; onların “**أكسدت سوقهم**” demeleri gibi. Bu, imamların üzerinde bulunduğu şeye aykırıdır; çünkü onlar açıkça söylediler: **أكسد القوم** dörtlü (fiil) olarak; ve “**كسدت سوقهم**” üçlü (fiil). Ve **الكسيد**: aşağı (olan). Ve onunla şairin sözü tefsir edildi:

إذ كل حي نابت بـأرومة
بنت العضاه فماجد وكسيد

İbn Berrî dedi: Beyit, **لمعود الحكماء**’ındır. Ve **الكسد** (damme ile): **القسط**; onda bir lugat, Sâgânî’den. Ve **انكسدت الغنم إلى الغنم**: ona döndü; Sâgânî’den.
