# كشط — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D8%B7/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B4%D8%B7/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كشط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D8%B7.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: كشط

ك ش ط
كشط : ( مستعمل ) .
كشط : قال الله جل وعز : ( نُشِرَتْ وَإِذَا السَّمَآءُ كُشِطَتْ ) ( التكوير : 11 ) .
قال الفراء : يعني نُزعت فطُويتْ ، وفي قراءة عبد الله ( قُشِطَتْ ) بالقاف والمعنى واحد ، والعرب تقول : القافور والكافور ، والقُسْطُ والكُسْطُ ، وإذا تقاربَ الحرفان في المخرَج تعاقبا في اللغات .
وقال الزَّجاج : معنى كُشِطَتْ وقُشِطَتْ : قُلِعَتْ كما يُقْلَعُ السَّقْفُ .
وقال الليث : الكَشْطُ : رَفْعُكَ شيئاً عن شَيْءٍ قد غطاهُ وغَشِيهُ من فوقِه ، كما يُقْشَطُ الجِلْدُ عن السَّنامِ وعن المسلوخةِ .
قال : وإذا كُشِطَ الجِلْدُ عن الجَزُورِ سُمِّي الجلدُ كِشَاطاً بعد أن يُكْشَطَ . ثمَّ رُبَّمَا غُطّى عليها به فيقولُ القائلُ : ارفع عنها كِشَاطَها لأنظُرَ إلى لحمها ، يقال : هذا في الجَزورِ خَاصَّةً .
قال : والكَشَطَةُ : أَرْبابُ الجَزُورِ المكْشُوطَةِ ، وانتهى أعرابيٌّ إلى قومٍ قد سلخوا جزُوراً وقد غَطَّوها بكِشَاطِها فقال : مَنِ الكَشَطَةُ ؟ وهو يريدُ أَن يستَوْهِبَهمْ . فقال بعض القومِ : وعاءُ المَرَامِي ومثَابِتُ الأفرانِ وأَدنى الجزاءِ من الصدقةِ يعني فيما يُجْزِىء من الصدقةِ ، فقال الأعرابيّ : يا كِنَانَةُ ويَا أَسدُ ويا بكرُ أَطْعِموا من لحمِ الجَزُورِ .
وقال ابن السكّيت : كَشَط فلانٌ عنْ فرسهِ الجُلَّ وقَشَطَهُ ونضاهُ بِمعنىً واحدٍ .

### Türkçe

ك ش ط
**كشط**: (kullanılan).
**كشط**: Allah (aziz ve celil) dedi: (**نُشِرَتْ وَإِذَا السَّمَآءُ كُشِطَتْ**) (Tekvîr: 11).
Ferrâ dedi: yani söküldü de dürüldü; Abdullah’ın kıraatinde (**قُشِطَتْ**) **القاف** ile (vardır) ve mânâ birdir. Araplar der: **القافور** ve **الكافور**; **القُسْطُ** ve **الكُسْطُ**; iki harf mahreçte birbirine yaklaştığında, dillerde birbirinin yerine geçerler.
Zeccâc dedi: **كُشِطَتْ** ve **قُشِطَتْ**’in mânâsı: tavanın sökülmesi gibi söküldü.
Leys dedi: **الكَشْطُ**: senin, üstünden onu örtmüş ve bürümüş olan bir şeyin üzerinden bir şeyi kaldırmandır; **الجِلْدُ**’ün **السَّنامِ**’dan ve **المسلوخةِ**’dan soyulması gibi.
Dedi: **الجِلْدُ** **الجَزُورِ**’dan soyulunca, soyulduktan sonra deriye **كِشَاطاً** adı verilir. Sonra belki onunla onun üzerine örtülür de söyleyen şöyle der: “Etine bakayım diye onun **كِشَاطَها**’sını kaldır”; denir ki: bu, özellikle **الجَزورِ** hakkındadır.
Dedi: **الكَشَطَةُ**: soyulmuş **الجَزُورِ**’un sahipleridir. Bir bedevî, bir topluluğa vardı; bir **جزُوراً** yüzmüşlerdi ve onu **كِشَاطِها**’sıyla örtmüşlerdi; dedi ki: “**الكَشَطَةُ** kim?”; onlardan bağış olarak istemeyi kastediyordu. Topluluktan biri dedi ki: “**وعاءُ المَرَامِي** ve **مثَابِتُ الأفرانِ** ve sadakadan en aşağı karşılık”; yani sadakadan yeterli gelen şey hakkında. Bedevî dedi ki: “Ey **كِنَانَةُ** ve ey **أَسدُ** ve ey **بكرُ**, **الجَزُورِ** etinden yedirin.”
İbnü’s-Sikkît dedi: Falan, atından **الجُلَّ**’u **كَشَط** etti; ve onu **قَشَطَهُ** ve **نضاهُ**; mânâca birdir.
