# كشي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B4%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كشي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: كشي

: ( ي *!الكُشْيَةُ ، بالضَّمِّ : شَحْمَةُ بَطْنِ الضَّبِّ ) .
( وفي كتابِ القالِي : شَحْمَةُ كلى الضَّبِّ .
( أَو ) هي شَحْمَةٌ صَفْراءُ مِن ( أَصْلِ ذَنَبِهِ )

حتى تَبْلُغ إلى أَصْلِ حَلْقِه ، وهُما *!كُشْيَتانِ ، وقيلَ : هُما على مَوْضِعِ الكُلْيَتَيْنِ ؛ وقيلَ : شَحْمَةٌ مُسْتَطِيلَةٌ في الجَنْبَيْنِ مِنْ العُنُقِ إلى أصْلِ الفَخِذ .
وفي حديثِ عُمَر : أَنَّه وَضَعَ يَدَهُ في *!كُشْيَةِ ضَبَ وقالَ : إنَّ نَبيَّ اللَّهِ لم يُحَرِّمْه ولكن قَذِرَهُ . ووَضْعُ اليَدِ كِنَايَةٌ عن الأَكْلِ منه . قالَ ابنُ الأثيرِ : هكذا رَواهُ القتيبيُّ في حديثِ عُمَر ، والذي جاءَ في غرِيبِ الحرْبي عن مجاهدٍ : أَنَّ رجُلاً أَهْدَى النبيَّ صلى الله عليه وسلم ضبًّا فقَذِرَهُ فوضَعَ يَدَهُ في *!كُشْيَتِي الضَّبِّ ، قالَ : ولعلَّه حديثٌ آخرُ . قال الشاعرُ :
فلو كانَ هذا الضبُّ لا ذَنَبٌ له
ولا *!كُشْيةٌ ما مَسَّهُ الدَّهْرَ لامِسُولكنَّه من أَجْلِ طِيبِ ذُنَيْبِه
*!وكُشْيَتِه دَبَّتْ إليه الدَّهارِسُ ويقالُ : كُشَّةٌ *!وكُشْيَةٌ بمعْنًى واحِدٍ ، والجَمْعُ *!الكُشَى .
ومِن سَجَعَاتِ الأساسِ : ما الأَعْرابُ *!بالكُشَى أَوْلَع مِن القُضاةِ بالرُّشا .
قالَ القالِي : وأَنْشَدَ الفرَّاءُ :
إنَّكَ لو ذُقْتَ *!الكُشَى بالأكْبادِ
لم تُرْسِل الضبَّةَ أَعْداء الوَادْقالَ : وَأَنْشَدَني ابنُ دُرَيْدٍ :
لمَا تَرَكْتَ الضَّبَّ يَعْدُو بالوَادْ ( و ) قوْلُهم : ( أَطْعِمْ أَخَاكَ مِن *!كُشْيَةِ الضَّبِّ : حَثٌّ عَلى

المُواساةِ ؛ وقيلَ : بل يُهْزَأُ به ) ؛ ) كذا في المُحُكم .

### Türkçe

: ( **الكُشْيَةُ** , damme iledir: **الضَّبِّ**’in karnının yağıdır ) .
( **القَالِي**’nin kitabında: **الضَّبِّ**’in böbreğinin yağıdır .
( veya ) o, ( onun kuyruğunun aslından ) sarı bir yağdır

ta ki boğazının aslına ulaşıncaya kadar; ve onlar iki **كُشْيَة**’dir; ve denildi: onlar iki böbreğin yeri üzerindedir; ve denildi: boynun (iki) yanlarında, boyundan uyluğun aslına kadar (uzanan) uzunlamasına bir yağdır .
**عُمَر** hadîsinde: onun **ضَبّ**’ın **كُشْيَة**’sine elini koyduğu ve dediği: “Şüphesiz Allah’ın peygamberi onu haram kılmadı; fakat onu tiksindi.” Elin konulması, ondan yemekten kinayedir. **ابنُ الأثير** dedi: **عُمَر** hadîsinde **القتيبيُّ** onu böyle rivayet etti; **الحَرْبي**’nin garîbinde **مُجاهد**’den gelen ise: “Bir adam Peygamber’e صلى الله عليه وسلم bir **ضَبّ** hediye etti; o da onu tiksindi; bunun üzerine **الضَّبِّ**’ın iki **كُشْيَة**’sine elini koydu.” dedi: “Belki o başka bir hadîstir.” Şair dedi:
Eğer bu **ضبّ**’ın kuyruğu olmasaydı
ve **كُشْيةٌ** (da olmasaydı), ona zaman boyunca dokunan dokunmazdı
Fakat onun kuyruğunun ucunun hoşluğundan dolayı
ve **كُشْيَتِه**’sinden dolayı, ona **الدَّهارِسُ** sürünerek geldi
Ve denilir: **كُشَّةٌ** ve **كُشْيَةٌ** tek bir mânâdadır; cem‘i **الكُشَى**’dır .
**الأساس**’ın sec‘lerinden: “Bedevîler **الكُشَى**’ya, kadıların **الرُّشا**’ya düşkünlüğünden daha düşkün değildir.”
**القَالِي** dedi: ve **الفرَّاءُ** inşâd etti:
Şüphesiz sen **الكُشَى**’yı ciğerlerle tatsaydın
**الضبَّةَ**’yı vâdinin düşmanlarına göndermezdin
Dedi: ve bana **ابنُ دُرَيْدٍ** inşâd etti:
**الضَّبَّ**’ı vâdide koşar hâlde bırakmazdın ( ve ) onların sözü: ( **أَطْعِمْ أَخَاكَ مِن كُشْيَةِ الضَّبِّ** : yardımlaşmaya teşviktir; ve denildi: bilakis onunla alay edilir ) ; ) **المُحُكم**’de böyledir .
