# كظم — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B8%D9%85/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D8%B8%D9%85/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B8%D9%85.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: كظم

ك ظ م
كظم البعير جِرّته‏:‏ ازدردها وكفّ عن الاجترار وباتت الإبل كوظوماً وكواظم‏.‏
وحفروا كظامةً وكظيمةً وكظائم‏.‏
وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ أتى كظامة قومٍ فتوضّأ ‏"‏ وهي الفقير يحفر من بئر إلى بئر والسقاية والحوض‏.‏
قال طرفة‏:‏ يشربن من فضلة العقار كما اس - توجر ماء الكظيمة الشرب جمع شروب‏.‏
ويقال لأنهار الكرم‏:‏ الكظائم‏.‏
وعقد الخيوط في كظامتي الميزان وهما الحلقتان في طرفي العمود‏.‏
ويقال‏:‏ كظم القربة‏:‏ ملأها وسدّ رأسها‏.‏
وكظم الباب‏:‏ سدّه وهو كظام الباب‏:‏ لسداده‏.‏
ومن المجاز‏:‏ كظم الغيظ وعلى الغيظ وهو كاظم وكظمه الغيظ والغمّ‏:‏ أخذ بنفسه فهو مكظوم وكظيم ‏"‏ إذ نادى وهو مكظومٌ ‏"‏ ‏"‏ ظلّ وجهه مسوداً وهو كظيم ‏"‏ وما كظم فلان على جرّته إذا لم يسكت على ما في جوفه حتى تكلّم به وغمذّني‏.‏
وأخذ بكظمي وهو مخرج النفس وبأكظامي‏.‏
وأخذت بكظام الأمر إذا أخذت بالثقة‏.‏
وإن خلخالها لكظيم وغنها لكظيمة الخلخال وكظيمه‏.‏
قال الهذليّ‏:‏ كظيم الحجل واضحة المحيا عديلة حسن خلقٍ في تمام وجاء فكظم الباب إذا قام عليه فسدّه بنفسه‏.‏

### Türkçe

ك ظ م
**كظم البعير جِرّته**: onu yuttu ve geviş getirmekten geri durdu; develer **كوظوماً** ve **كواظم** olarak geceledi.
Ve **كظامةً** ve **كظيمةً** ve **كظائم** kazdılar.
Hadiste: “**أتى كظامة قومٍ فتوضّأ**” (vardır); o, fakirdir: bir kuyudan bir kuyuya, ve sulamaya ve havuza (kadar) kazar.
Tarafe dedi:
“**يشربن من فضلة العقار كما اس - توجر ماء الكظيمة الشرب**”
**الشرب**: **شروب**’un cem‘idir.
Ve kerem (üzüm bağı) ırmakları için denilir: **الكظائم**.
Ve iplerin düğümlenmesi, terazinin iki **كظامتي**’sinde; ikisi, direğin iki ucundaki iki halkadır.
Ve denilir: **كظم القربة**: onu doldurdu ve başını kapattı.
Ve **كظم الباب**: onu kapattı; ve o, kapının **كظام**’ıdır: onun kapatması içindir.
Mecazdan: **كظم الغيظ** ve öfke üzerine; o **كاظم**’dir; ve onu öfke ve keder **كظمه**: nefesini tuttu; böylece o **مكظوم** ve **كظيم**’dir: “**إذ نادى وهو مكظومٌ**”, “**ظلّ وجهه مسوداً وهو كظيم**”. Ve falan kimse, içinde olanı konuşuncaya kadar susmadığında, **جرّته**’si üzerine **كظم** etmedi; ve beni **غمذّني**.
Ve **كظمي**’den tuttu; o, nefesin çıkış yeridir; ve **أكظامي**’den (tuttu).
Ve işi **كظام**’ından tuttum; güvene sarıldığımda.
Ve onun halhalı elbette **كظيم**’dir; ve onun şarkısı elbette halhalın **كظيمة**’sidir; ve onun **كظيم**’i.
Hüzeli dedi:
“**كظيم الحجل واضحة المحيا عديلة حسن خلقٍ في تمام وجاء**”
Ve **كظم الباب**: onun üzerinde durduğunda; böylece onu kendi nefsiyle kapattı.
