# كفف — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D9%81/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%81%D9%81/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D9%81.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: كفف

الكاف والفاء
ك ف، ف ك مستعملان كف: الكَفُّ: كفّ اليد، وثلاث أكُفّ، والجميع: كُفُوف.
وكُفَّةُ اللثة: ما انحدر منها على أصول الثغر.
وكِفّة السحاب وكفافه: نواحيه.
وكِفّة الميزان: التي توضع فيها الدراهم.
والكِفّة: ما يصاد به الظبي.
ولقيته كَفّةً لِكَفَّةٍ، وكَفَّةً عن كَفَّةٍ، أي: مفاجأة مواجهة.
واستْكفّ القوم بالشيء: أحدقوا به. واسْتَكفّ السائل: بسط يده.
وكفّ الرجل عن أمر كذا يكُفُّ كَفّاً، وكَفَفْته كَفّاً، اللازم والمجاوز مستويان.
والمكفوف: الذاهب البصر.
والمكفوف في علل العروض: مفاعيل كان أصله: مفاعيلن، فلما ذهبت النون، قال الخليل: هو مكفوف.
وكِفافُ الثَّوْب: نواحيه.
والخياط يكُفُّ الدخريص إذا كفّه بعد خياطته مرة.
والناس كافّة، كلهم داخل فيه، أي: في الكافّة.
والكفكفة: كفك الشيء، أي: ردك الشيء عن الشيء.
وكعكفتُ دمع العين: وكففته أيضاً.
فك: فكَكْتُ الشيء فانفكّ. ككتاب مختوم تَفُكُّ خاتمه، وكما تفُكّ الحنكين تفصل بينهما.
والفكَان: مُلْتَقَى الشِّدقين من الجانبين. وفي فلان فَكَكٌ، أي: أناثة واسترخاء.
والأَفَكُّ: مجمع الخطم، على تقدير أفعل، وهو مجمع الفكَّيْنِ.
والفكَّةُ: النجوم المستديرة، التي إلى جانب بنات نعش، وهي التي يسميها الصبيان: قصعة المساكين.
والفِكَاكُ: الشيء الذي تفك به رهناً أو أسيراً.. فككت الأسير فَكّاً وفِكَاكاً، كما قال زهير:
وفارقتك برهن لا فِـكَـاك لـه		يوم الوداع فأمسى الرهن قد غلقا
وفككْتُ رقبة فلان: أعتقته.
والفَكَكُ: انفراج المنكب عن مفصله ضعفاً أو استرخاء، والنعت: أفك، وفي فلان فكك قال:
أبد يمشي مشية الأفك

### Türkçe

**الكاف** ve **الفاء**

**ك ف**، **ف ك** kullanımdadır: **كف**: **الكَفُّ**: elin **كفّ**’i; üç **أكُفّ**; hepsi: **كُفُوف**.

Ve **كُفَّةُ اللثة**: ondan dişlerin kökleri üzerine doğru inen şey.

Ve **وكِفّة السحاب** ve **كفافه**: onun yanları.

Ve **وكِفّة الميزان**: dirhemlerin içine konulduğu şey.

Ve **والكِفّة**: ceylanın avlandığı şey.

Ve ona **كَفّةً لِكَفَّةٍ**, ve **كَفَّةً عن كَفَّةٍ** olarak rastladım; yani: yüz yüze ansızın.

Ve kavim şey ile **استْكفّ** etti: onu çepeçevre kuşattılar. Ve dilenci **اسْتَكفّ** etti: elini açtı.

Ve adam falan işten **كفّ** etti, **يكُفُّ كَفّاً**; ve ben onu **كَفَفْته كَفّاً** (ettirdim); lâzım ve müteaddî eşittir.

Ve **المكفوف**: görmesi gitmiş olan.

Ve arûz illetlerinde **المكفوف**: **مفاعيل**’dir; aslı: **مفاعيلن** idi; **النون** gidince, **الخليل** dedi ki: o **مكفوف**tur.

Ve **كِفافُ الثَّوْب**: onun yanları.

Ve terzi, onu dikişinden sonra bir kere kıvırıp bastırdığında **الدخريص**’i **يكُفُّ** eder.

Ve insanlar **كافّة**dir; hepsi onun içine dahildir; yani: **الكافّة**’nin içine.

Ve **الكفكفة**: şeyin **كفك**’i; yani: senin şeyi şeyden geri çevirmen.

Ve gözün yaşını **كعكفتُ**: ve onu ayrıca **كففته** de ettim.

**فك**: şeyi **فكَكْتُ** ettim de o **انفكّ** etti. Mühürlü bir kitap gibi; mührünü **تَفُكُّ** edersin; ve iki çeneyi **تفُكّ** ettiğin gibi, ikisini birbirinden ayırırsın.

Ve **الفكَان**: iki yandan iki yanağın birleşme yeridir. Ve falancada **فَكَكٌ** vardır; yani: dişilik ve gevşeklik.

Ve **الأَفَكُّ**: **أفعل** takdiri üzere, burun-önü birleşim yeridir; ve o, iki çenenin birleşim yeridir.

Ve **الفكَّةُ**: yuvarlak yıldızlar; **بنات نعش**’in yanında olanlar; ve onlar, oğlanların “yoksulların çanağı” diye adlandırdığıdır.

Ve **الفِكَاكُ**: onunla bir rehni veya bir esiri çözdüğün şeydir.. Esiri **فَكّاً** ve **فِكَاكاً** olarak çözdüm; **زهير**’in dediği gibi:
وفارقتك برهن لا فِـكَـاك لـه		يوم الوداع فأمسى الرهن قد غلقا

Ve falancanın boynunu **فككْتُ**: onu azat ettim.

Ve **الفَكَكُ**: zayıflık veya gevşeklik sebebiyle omuzun ekleminden ayrılıp açılmasıdır; sıfat: **أفك**; ve falancada **فكك** vardır; dedi ki:
أبد يمشي مشية الأفك
