# كف — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%81/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: كف

- الكف: كف الإنسان، وهي ما بها يقبض ويبسط، وكففته: أصبت كفه، وكففته: أصبته بالكف ودفعته بها. وتعورف الكف بالدفع على أي وجه كان؛ بالكف كان أو غيرها حتى قيل: رجل مكفوف لمن قبض بصره، وقوله تعالى: ﴿وما أرسلناك إلا كافة للناس﴾ [سبأ/28] أي: كافا لهم عن المعاصي، والهاء فيه للمبالغة كقولهم: رواية، وعلامة، ونسابة، وقوله: ﴿وقاتلوا المشركين كافة كما يقاتلونكم كافة﴾ [التوبة/36] قيل: معناه: كافين لهم كما يقاتلونكم كافين (قال الزجاج في الآية: وهذا مشتق من كفة الشيء، وهي حرفه، وإنما أخذ من أن الشيء إذا انتهى إلى ذلك كف عن الزيادة، ولا يجوز أن يثنى ولا يجمع، ولا يقال: قاتلوهم كافات ولا كافين، كما أنك إذا قلت: قاتلوهم عامة لم تثن ولم تجمع، وكذلك خاصة. هذا مذهب النحويين. انظر: معاني القرآن وإعرابه للزجاج 2/446)، وقيل: معناه جماعة كما يقاتلونكم جماعة، وذلك أن الجماعة يقال لهم الكافة، كما يقال لهم الوازعة لقوتهم باجتماعهم، وعلى هذا قوله: ﴿يا أيها الذين آمنوا ادخلوا في السلم كافة﴾ [البقرة/208]، وقوله: ﴿فأصبح يقلب كفيه على ما أنفق فيها﴾ [الكهف/ 42] فإشارة إلى حال النادم وما يتعاطاه في حال ندمه. وتكفف الرجل: إذا مد يده سائلا، واستكف: إذا مد كفه سائلا أو دافعا، واستكف الشمس: دفعها بكفه، وهو أن يضع كفه على حاجبه مستظلا من الشمس ليرى ما يطلبه، وكفة الميزان تشبيه بالكف في كفها ما يوزن بها، وكذا كفة الحبالة، وكففت الثوب: إذا خطت نواحيه بعد الخياطة الأولى.

### Türkçe

- **الكف**: insanın **كف**’i; o, onunla tutar ve açar. Ve **كففته**: onun **كف**’ine isabet ettim. Ve **كففته**: ona **الكف** ile isabet ettim ve onu onunla ittim. Ve **الكف** her ne suretle olursa olsun itme ile örfleşti; **الكف** ile olsun veya başkasıyla, hatta şöyle denildi: görmesi tutulmuş kimseye “**مكفوف** adam”. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿وما أرسلناك إلا **كافة** للناس﴾ [سبأ/28], yani: onları masiyetlerden alıkoyan. Ve ondaki **الهاء** mübalağa içindir; onların “**رواية**”, “**علامة**” ve “**نسابة**” demeleri gibi. Ve O’nun sözü: ﴿وقاتلوا المشركين **كافة** كما يقاتلونكم **كافة**﴾ [التوبة/36]; denildi ki: manası: onlara karşı alıkoyanlar olarak, size karşı alıkoyanlar olarak savaştıkları gibi. (Zeccâc âyette dedi ki: Bu, şeyin **كفة**’sinden türemiştir; o da onun kenarıdır. Ancak, şey oraya vardığında artmadan alıkonduğu için ondan alınmıştır. İkilenmesi ve çoğullanması caiz değildir; “**كافات**” ve “**كافين**” denilmez. Nitekim sen “**عامة**” dedin mi ikilemez ve çoğul yapmazsın; aynı şekilde “**خاصة**”. Bu, nahivcilerin mezhebidir. Bak: Zeccâc’ın *Maʿânî’l-Kur’ân ve İʿrâbuhu* 2/446). Ve denildi ki: manası “cemaat”tir; size cemaat olarak savaştıkları gibi, cemaat olarak. Şu da var ki, cemaate **الكافة** denir; onların, birleşmeleriyle kuvvetleri sebebiyle **الوازعة** diye adlandırılmaları gibi. Ve bunun üzerine O’nun sözü: ﴿يا أيها الذين آمنوا ادخلوا في السلم **كافة**﴾ [البقرة/208]. Ve O’nun sözü: ﴿فأصبح يقلب **كفيه** على ما أنفق فيها﴾ [الكهف/ 42]; bu, pişmanın hâline ve pişmanlığı hâlinde giriştiği şeye bir işarettir. Ve **تكفف** adam: elini dilenerek uzattığı zaman. Ve **استكف**: **كف**’ini dilenerek yahut iterek uzattığı zaman. Ve **استكف** güneşi: onu **كف**’iyle itti; bu, aradığını görmek için güneşten gölgelenerek **كف**’ini kaşının üzerine koymasıdır. Ve terazinin **كفة**’si, onunla tartılanı içine alması bakımından **الكف**’e benzetmedir. Ve aynı şekilde ağın **كفة**’si. Ve **كففت** elbiseyi: ilk dikimden sonra onun kenarlarını diktiğin zaman.
