# ككب (ك-ك-ب) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%83%D8%A8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%83%D8%A8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ك - ب
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%83%D8%A8/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الكوكب: النجم. يقال: كوكب وكوكبة. وكوكب الشيء: معظمُه. وكوكب الروضَة: نَوْرُها. وكوكب الحديد: بريقه وتوقُّده. وقد كَوْكَبَ. قال الأعشى يذكر ناقته:
تَقْطَعُ الأمْعَزَ المُكَوْكِبَ وخَدابنَـواج سـريعةِ الإِيغـالِ
أبو عبيدة: ذهب القوم تحت كلّ كوكب، أي تفرَّقوا.

##### Türkçe

**الكوكب**: yıldız. Denilir: **كوكب** ve **كوكبة**. Ve **كوكب** (bir) şey(in): onun çoğu/büyük kısmı. Ve **كوكب الروضَة**: onun çiçeği. Ve **كوكب الحديد**: onun parıltısı ve alevlenmesi. Ve muhakkak **كَوْكَبَ**. A‘şâ, devesini anarak dedi:
تَقْطَعُ الأمْعَزَ المُكَوْكِبَ وخَدابنَـواج سـريعةِ الإِيغـالِ
Ebû Ubeyde: Kavim her **كوكب** altında gitti; yani dağıldılar.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%83%D8%A8/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ك ك ب * * الكَوْكَبُ * النجم يقال * كَوْكَبٌ * و * كَوْكَبَةُ * كما قالوا بياض وبياضة وعجوز وعجوزة و * كَوْكَبُ * الروضة نورها وكوكب الشيء معظمه

##### Türkçe

* ك ك ب * * **الكَوْكَبُ** * yıldızdır; şöyle denir: **كَوْكَبٌ** ve **كَوْكَبَةُ**; tıpkı onların “بياض ve بياضة” ve “عجوز ve عجوزة” dedikleri gibi. Ve **كَوْكَبُ** الروضة: onun nuru. Ve **كَوْكَبُ** الشيء: onun çoğu (en büyük kısmı).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%83%D8%A8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الكوكب: ذكره الليث في باب الرباعي، ذهب إلى أن الواو أصلية، قال الأزهري: وهو عند حذاق النحويين من باب و ك ب صدر بكاف زائدة، والأصل: وكب، أو: كوب، ونلقه الصاغاني ايضا هكذا، وسلمه. قلت الكاف ليست من حروف الزيادة، ولذا صرح جماعة بأصالته فلا بد من تقييد أنها زائدة على خلاف الأصل. ثم قال الصاغاني إلا أني تبعت الجوهري في إيراده هنا غير راض به، ولعله تبع فيه الليث فإنه ذكرها في الرباعي، ذاهبا إلى أن الواو الأصلية. فتأمل. وهو معروف من كواكب السماء. وفي الصحاح والمحكم الكوكب: النجم، اللام فيه للجنس، وكذا لأم الكوكب، أي: كل منها يطلق على اللأخر. وكون الكوكب علما بالغلبة على الزهرة، غير معتد به، وإنما هي الكوكبة كم يأتي، فلا يرد البحث الذي قواه شيخنا وعضده كالكوكبة، كما قالوا: عجوز وعجوزة، وبياض وبياض. قال الأزهري وسمعت غير واحد يقول الزهرة من بين النجوم الكوكبة، يؤنثوها، وسائر الكواكب تذكر، فتقول: هذا كوكب كذا وكذا. والكوكب، والكوكبة: بياض في العين، وعن أبي زيد: الكوكب: البياض في سواد العين، ذهب البصر له أو لم يذهب. الكوكب: ما طال من النبات. الكوكب: سيد القوم وفارسهم. الكوكب: شدة الحر ومعظمه قال ذو الرمة:
  ويوم يظل الفرح في بيت غـيره                      له كوكب فوق الحداب الظواهر الكوكب: السيف الكوكب: الماء، وهذان عن المؤرج. الكوكب: المحبس كمجلس الكوكب: المسمار. الكوكب: الخطة بالكسر يخالف لونها أرضها، كان أخضر. والطلق من الأودية: كوكب الأرض. وهذه الأربعة نقلها الصاغاني. الكوكب: الرجل بسلاحه. الكوكب: الجبل، أو معظمه. الكوكب: الغلام المراهق، يقال: غلام كوكب: ممتلئ إذا ترعرع وحسن وجهه، هذا كقولهم له: بدر. الكوكب: الفطر بالضم، عن أبي حنفية، قال: ولا أذكره عن عالم، إنما الكوكب اسم لنبات م، أي: معروف، ولم يحل، يقال له: كوكب الأرض. كذا في لسان العرب. ونقله شيخنا عن المقدسي في حواشيه - ويمكن التوفيق - بأنه نوع من الفطر. فتأمل انتهى الكوكب من الشيء: معظمه مثل: كوكب العشب، وكوكب الماء، وكوكب الجيش؛ قال الشاعر يصف كتيبة:
  وملمومة لا يخرق الطرف عرضها                      لها كوكب فخم شديد وضوحـهـا الكوكب، من الروضة: نورها، بالفتح وفي التهذيب: ويشبه به النور، فيسمى كوكبا قال الأعشى:
  يضاحك الشمس منها كوكب شرق                      مؤزر بعميم النبت مـكـتـهـل الكوكب من الحديد: بريقه، وتوقده. وقد كوكب. قال الأعشى يذكر ناقته:
  نقطع الأمعز المكوكب وخدا                      بنـواج سـريعة الإيغـال

  ويقال للأمعز إذا توقد حصاه ضحى: مكوكب. الكوكب من البئر: عينها الذي ينبع الماء منه. الكوكب: قلعة مطلة على طبرية، تعرف بقلعة الكوكب. كوكب: علم امرأة. الكوكب: قطرات من الجليد تقع بالليل على الحشيش، فتصير مثل الكواكب. والكوكبة: الجماعة من الناس. قال ابن جني: لم يستعمل كل ذلك إلا مزيدا؛ لأنا لا نعرف في الكلام مثل كبكبة. وقال الخفاجي في العناية: هو مجاز من قولهم: كوكب الشيء: معظمه وأكثره، وحمله غيره على الحقيقة والإشتراك، وآخرون على المجاز من الكوكب للنبات، ولكل وجه. قاله شيخنا. وكوكبان: حصن على جبل قريب من صنعاء باليمن، فيه قصر كان رصع داخله بالياقوت والجوهر، وخارجه بالفضة والحجارة، فكان يلمع ذلك الياقوت والجوهر بالليل كالكوكب، فسمى بذلك. كذا في المراصد والمعجم. قول الشاعر:
  بئس طعام الصبية السواغـب                      كبداء جاءت من ذرى كواكب أراد بالكبداء: رحى تدار باليد، نحتت من كواكب، وهو بالضم جبل بعينه، تنحت منه الأرحية،وهو جمع رحى، وسيأتي في المعتل: أن الأرحية نادرة. والكوكبية: ة ظلم أهلها عامل بها، فدعوا عليه دعوة، فلم يلبث أن مات عقبها. ومنه المثل. دعوة، ولفظ المثل: دعا دعوة كوكبية؛ وقال الشاعر:
  فيارب سعد دعوة كـوكـبـية                      تصادف سعدا أو يصادفها سعد كوكب: اسم موضع، قال الأخطل:
  شوقا إليهم ووجدا يوم أتبـعـهـم                      طرفي ومنهم بجنبي كوكب زمر والذي في التهذيب: كوكبي، على فوعلي، كخوزلي: ع، وأنشد:
  بجنبي كوكبي زمر وكويكب ، مصغرا: مسجد بين تبوك والمدينة المشرفة للنبي ، صلى الله عليه وسلم. يقال:كوكب الحديد كوكبة :برق، وتوقد .وقد تقدم ذكر مصدره آنفا والفرق بين المصدر والفعل في الذكر تشتيت للذهن.
 يقال يوم ذو كواكب بالفتح: أي ذو شدائد، كأنه أظلم بما فيه من الشدائد، حتى رئي كواكب السماء، قال:
  تريه الكواكب ظهرا وبيصا عن أبي عبيدة: ذهبوا تحت كل كوكب، أي: تفرقوا. والذي فات المصنف من هذه المادة: كوكب: اسم رجل، أضيف إليه الحش، وهو البستان. ومنه الحديث  أن عثمان دفن بحش كوكب. وكوكب أيضا: اسم فرس لرجل جاء يطوف عليه بالبيت، فكتب فيه إلى عمر، رضي الله عنه، فقال: امنعوه والكوكبة: موضع في رأس جبل، كان منقوبا لبني نمير، فيه معدن وفضة. والقاسم الكوكبي، من آل البيت. وأبو الكواكب، زهرة، من بني الحسين.

##### Türkçe

**الكوكب**: Onu Leys rubâî bâbında zikretti; vâvın aslî olduğuna gitti. Ezherî dedi: O, nahivcilerin mahirleri katında **و ك ب** bâbındandır; başı zâid bir **كاف** ile; asl: **وكب**; yahut: **كوب**. Sâğânî de onu yine böyle nakletti ve onu teslim etti. Dedim: **الكاف** ziyâde harflerinden değildir; bu yüzden bir cemaat onun aslîliğini açıkça söyledi; öyleyse, aslın hilâfına olarak onun zâid olduğunun kayıtlanması mutlaka gerekir. Sonra Sâğânî dedi: Ancak ben onu burada îrâd etmede Cevherî’ye tâbi oldum, ondan râzı olmayarak; belki bunda Leys’e tâbi oldu; çünkü onu rubâîde zikretti, vâvın aslî olduğuna giderek. Öyleyse düşün. Ve o, göğün yıldızlarından **كواكب** ile mâruftur.

Ve **الصحاح** ve **المحكم**’de: **الكوكب**: **النجم**; ondaki **اللام** cins içindir; yine **لأم الكوكب** için de böyledir; yani her biri ötekine ıtlak olunur. Ve **الكوكب**’in galebe ile **الزهرة** üzerine alem olması, itibar edilir değildir; ancak o **الكوكبة**’dir, geleceği gibi; böylece şeyhimizin kuvvetlendirdiği ve **الكوكبة** gibi desteklediği bahis vârid olmaz; nitekim dediler: **عجوز** ve **عجوزة**, ve **بياض** ve **بياض**. Ezherî dedi: Birden fazlasını işittim ki şöyle der: yıldızlar arasından **الزهرة** **الكوكبة**’dir; onu müennes yaparlar; diğer **الكواكب** ise müzekkerdir; böylece dersin: bu, şu ve şu **كوكب**’tur.

**الكوكب**, ve **الكوكبة**: gözde beyazlık. Ebû Zeyd’den: **الكوكب**: gözün siyahlığında beyazlıktır; görme gitmiş olsun yahut gitmemiş olsun.

**الكوكب**: bitkiden uzayan şey.

**الكوكب**: kavmin efendisi ve süvarisi.

**الكوكب**: sıcağın şiddeti ve onun çoğu. Zû’r-Rumme dedi:
  ويوم يظل الفرح في بيت غـيره                      له كوكب فوق الحداب الظواهر

**الكوكب**: kılıç.

**الكوكب**: su. Bu ikisi Müerric’dendir.

**الكوكب**: **المحبس**; **كمجلس**.

**الكوكب**: çivi.

**الكوكب**: **الخطة** (kesre ile); rengi toprağının rengine muhalif olan; yeşil idi. Ve vadilerden **الطلق**: yerin **كوكب**’udur. Bu dört taneyi Sâğânî nakletti.

**الكوكب**: silahıyla birlikte adam.

**الكوكب**: dağ; yahut onun çoğu.

**الكوكب**: ergenliğe yaklaşan oğlan; denir: **غلام كوكب**: dolgun; büyüyüp serpilince ve yüzü güzelleşince; bu, onların ona “**بدر**” demeleri gibidir.

**الكوكب**: **الفطر** (damme ile); Ebû Hanîfe’den. Dedi: Onu bir âlimden hatırlamıyorum; ancak **الكوكب** bir bitkinin ismidir; yani mâruf; helâl kılınmadı; ona “**كوكب الأرض**” denir. **لسان العرب**’da böyledir. Şeyhimiz onu haşiyelerinde Makdisî’den nakletti – ve telif mümkün olur – onun **الفطر**’dan bir tür olduğuyla. Öyleyse düşün. Bitti.

**الكوكب** şeyden: onun çoğu; misal: **كوكب العشب**, ve **كوكب الماء**, ve **كوكب الجيش**. Şair bir bölüğü vasfederek dedi:
  وملمومة لا يخرق الطرف عرضها                      لها كوكب فخم شديد وضوحـهـا

**الكوكب**, **الروضة**’dan: onun nuru; fetih ile. Ve **التهذيب**’de: nur ile benzetilir; böylece **كوكبا** diye adlandırılır. A‘şâ dedi:
  يضاحك الشمس منها كوكب شرق                      مؤزر بعميم النبت مـكـتـهـل

**الكوكب** demirden: onun parıltısı ve tutuşması. Ve **كوكب** etti. A‘şâ devesini zikrederek dedi:
  نقطع الأمعز المكوكب وخدا                      بنـواج سـريعة الإيغـال

Ve **الأمعز**’a, taşları kuşluk vakti tutuştuğu zaman: **مكوكب** denir.

**الكوكب** kuyudan: onun gözü; suyun ondan kaynadığı yer.

**الكوكب**: Taberiyye’ye nazır bir kale; **قلعة الكوكب** diye bilinir.

**كوكب**: bir kadının alemidir.

**الكوكب**: geceleri çimen üzerine düşen buz damlaları; böylece yıldızlar gibi olur.

Ve **الكوكبة**: insanlardan cemaat. İbn Cinnî dedi: Bütün bunlar ancak mezîd olarak kullanıldı; çünkü sözde **كبكبة** gibi bir şeyi bilmiyoruz. Hufâcî **العناية**’de dedi: O, onların “**كوكب الشيء**: onun çoğu ve ekserisi” sözünden mecazdır. Başkası onu hakikat ve iştirâk üzerine hamletti; diğerleri onu bitki için **الكوكب**’den mecaz üzerine; ve her birinin bir vechi vardır. Bunu şeyhimiz söyledi.

Ve **كوكبان**: Yemen’de San‘â’ya yakın bir dağ üzerinde bir hisar; onda bir kasır vardı; içi yakut ve cevherle kakmalı idi; dışı gümüş ve taşlarla; böylece o yakut ve cevher geceleyin **الكوكب** gibi parıldardı; bu sebeple onunla adlandırıldı. **المراصد** ve **المعجم**’da böyledir.

Şairin sözü:
  بئس طعام الصبية السواغـب                      كبداء جاءت من ذرى كواكب

**الكبداء** ile murad etti: elle döndürülen bir değirmen taşı; **كواكب**’den yontuldu; ve o (yani **كواكب**) damme ile, bizzat bir dağdır; ondan değirmen taşları yontulur; ve o, **رحى**’nın cem‘idir; ve **المعتل**’de gelecektir: **الأرحية** nâdirdir.

Ve **الكوكبية**: halkı zulme uğramış bir belde; ona bir âmille muamele edildi; böylece ona karşı bir beddua ettiler; onun ardından çok geçmeden öldü. Ve ondan mesel. Bir beddua; ve meselin lafzı: “**دعا دعوة كوكبية**”. Şair dedi:
  فيارب سعد دعوة كـوكـبـية                      تصادف سعدا أو يصادفها سعد

**كوكب**: bir yerin ismidir. Ahtal dedi:
  شوقا إليهم ووجدا يوم أتبـعـهـم                      طرفي ومنهم بجنبي كوكب زمر

Ve **التهذيب**’de olan: **كوكبي**; **فوعلي** üzere; **كخوزلي**: **ع**. Ve inşad etti:
  بجنبي كوكبي زمر

Ve **كويكب**, küçültme olarak: Tebûk ile Nebî’ye ait şerefli Medine arasında bir mescid; Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun.

Denir: **كوكب الحديد** **كوكبة**: parıltı ve tutuşma. Ve onun masdarının zikri az önce geçti; ve masdar ile fiil arasında zikirde fark, zihni dağıtmaktır.

Denir: fetih ile “**يوم ذو كواكب**”: yani şiddetler sahibi; sanki içindeki şiddetler sebebiyle karardı; ta ki göğün **كواكب**’i görüldü. Dedi:
  تريه الكواكب ظهرا وبيصا

Ebû Ubeyde’den: “**ذهبوا تحت كل كوكب**”, yani: dağıldılar.

Musannifin bu maddeden kaçırdığı: **كوكب**: bir adamın ismidir; ona **الحش** izafe edildi; ve o, bostandır. Ve ondan hadis: Osman **بحش كوكب**’ta defnedildi.

Ve **كوكب** ayrıca: bir adamın atının ismidir; o, Beyt’te onun üzerine tavaf etmeye geldi; böylece onun hakkında Ömer’e yazdı; Allah ondan razı olsun; o da dedi: “Onu men edin.”

Ve **الكوكبة**: bir dağın başında bir yer; Benî Numeyr için oyulmuş idi; onda maden ve gümüş vardır.

Ve **القاسم الكوكبي**, Ehl-i Beyt’tendir.

Ve **أبو الكواكب**, Benî’l-Hüseyn’den **زهرة**’dir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%83%D8%A8/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

Q. Q. 1  كَوْكَبَ, (S, K,) inf. n. كَوْكَبَةٌ (K) It (iron) glistened; was lustrous, or bright. (S, K.) See also مُكَوْكِبٌ.

كَوْكَبٌ
كَوْكَبٌ ذ i. q. نَجْمٌ, A star; an asterism; a constellation: as also ↓ كَوْكَبَةٌ: (S, K:) or الكوكبة is an appellation given to the planet Venus; and for the rest of the stars, the masc. word كوكب is used: (Az:) but Venus is called also الكوكب. (MF.) [Pl. كَوَاكِبُ.] ― -b2- Accord. to Lth, كوكب is a quadriliteral-radical word; the و being a radical letter: it is also said to be from وكب, or from كوب; though ك is not one of the letters of augmentation; so that here it must be augmentative contrary to rule. (TA.) [But I rather think that it is an arabicized word, from the Hebrew כוֹכָב; and that ignorance of its being so has caused the Arabs to dispute respecting its formation.] ― -b3- ذَهَبُوا تَحْتَ كُلِّ كَوْكَبٍ They became dispersed [as though under every tract of heaven]. (AO, S, K.) ― -b4- كَوْكَبٌ (assumed tropical:) Drops [of dew] that fall upon herbage in the night, (K,) and become like stars. (TA.) ― -b5- The source, or spring, of a well. (K.) ― -b6- Water. (El-Muنrrij, K.) ― -b7- (assumed tropical:) The lustre, or brightness, or glistening, of iron. (S, K.) ― -b8- (assumed tropical:) A sword. (K.) ― -b9- A nail: (K:) [or more probably, (assumed tropical:) its head, as in Golius] ― -b10- كَوْكَبٌ (AZ, K) and ↓ كَوْكَبَةٌ (TA) (assumed tropical:) A whiteness in the eye: (K:) a whiteness in the black part of the eye, whether the sight be gone in consequence thereof, or not. (AZ.) ― -b11- كَوْكَبٌ A tract, such as is termed خِطَّة, differing in colour from the land in which it lies. (K.) ― -b12- (assumed tropical:) A youth nearly of the age of puberty: (K:) a youth who has attained the period of adolescence, and whose face has become beautiful, is called كَوْكَبٌ مُمْتَلِئٌ (a full star), like as he is called بَدْرٌ. (TA.) [See شَادِخٌ, and مُطَبِّخُ.] ― -b13- (assumed tropical:) The chief, lord, or prince, and horseman, or cavalier, of a people. (K.) ― -b14- (assumed tropical:) A man with his arms; an armed man. (K.) ― -b15- (assumed tropical:) What is tall of plants. (K.) ― -b16- A mountain: (K [but Freytag mentions, that in some copies, for جَبَلٌ, is read خَيْلٌ, horses and horsemen, or a troop of horse:]) or the main part thereof. (TA.) ― -b17- The greater part, chief part, main, gross, mass, or bulk, of a thing: (S, K:) as of herbage, water, an army. (TA.) ― -b18- (tropical:) The flower, or flowers, of a garden, or meadow. (TS, K.) ― -b19- The فُطْر [toadstool, or mushroom], a well-known plant: (AHn, K:) I do not mention it, says AHn, from a learned man: but كوكب is [explained by lexicologists only as] the name of a well-known plant, called كوكبُ الأَرْضِ: (L:) perhaps a species of the فُطْر. (El-Mak- disee, cited by MF.) -A2- Vehemence of heat: (K:) the greater part of the heat. (TA.) ― -b2- The medicament called طَلْق, q. v., [which defends the person who is anointed therewith from the burning of fire]. (K: explained by the words الطَّلْقُ مِنَ الأَدْوِيَةِ: in some copies of the K, من الأَوْدِيَةِ. [This is wrong: كَوْكَبُ الأَرْضِ means Talc: see طَلَقٌ.]) -A3- يَوْمٌ ذُو كَوَاكِبَ A day of difficulties, distresses, or calamities. (K.) -A4- كَوْكَبٌ A place of con- finement. (K.)

كَوْكَبَةٌ
كَوْكَبَةٌ ذ see كَوْكَبٌ. -A2- An assembly; a company; a congregated body. (K.) Said by some to be figurative in this sense.

دَعَوْا دَعْوَةً كَوْكَبِيَّةً
دَعَوْا دَعْوَةً كَوْكَبِيَّةً ذ [They uttered an imprecation like that of Kowkebeeyeh]: a proverb. الكَوْكَبِيَّةُ was a town the people of which were oppressed by its governor, wherefore they uttered an imprecation against him, and he died immediately after it. (K.)

أَمْعَزُ مُكَوْكِبٌ
أَمْعَزُ مُكَوْكِبٌ ذ (assumed tropical:) A hard tract with glistening pebbles: also called ضُحًى مُكَوْكِبٌ. (TA.)

##### Türkçe

Q. Q. 1  **كَوْكَبَ**, (S, K,) mastar ismi **كَوْكَبَةٌ** (K) O (demir) parıldadı; parlak oldu, yahut aydınlık oldu. (S, K.) Ayrıca **مُكَوْكِبٌ**’e de bak.

**كَوْكَبٌ**
**كَوْكَبٌ** ذ i. q. **نَجْمٌ**, Bir yıldız; bir yıldız kümesi; bir takımyıldız: bunun gibi ↓ **كَوْكَبَةٌ** da: (S, K:) yahut **الكوكبة** Zühre gezegenine verilen bir addır; yıldızların geri kalanı için ise müzekker kelime **كوكب** kullanılır: (Az:) fakat Zühre’ye ayrıca **الكوكب** da denir. (MF.) [Çoğulu **كَوَاكِبُ**.] ― -b2- Lth’ye göre, **كوكب** dört harfli köklü bir kelimedir; **و** kök harfidir: ayrıca **وكب**’den, yahut **كوب**’dan olduğu da söylenmiştir; hâlbuki **ك** artırma harflerinden değildir; öyleyse burada kaideye aykırı olarak artırma olmalıdır. (TA.) [Fakat ben daha ziyade onun İbranice כוֹכָב’dan Arapçalaştırılmış bir kelime olduğunu; ve bunun böyle olduğunun bilinmemesinin Arapların onun türeyişi hakkında çekişmelerine sebep olduğunu düşünüyorum.] ― -b3- **ذَهَبُوا تَحْتَ كُلِّ كَوْكَبٍ** Onlar dağıldılar [sanki göğün her bir parçasının altında]. (AO, S, K.) ― -b4- **كَوْكَبٌ** (mecaz olduğu varsayılan:) Geceleyin otların üzerine düşen (çiy) damlaları, (K,) ve yıldızlar gibi olurlar. (TA.) ― -b5- Bir kuyunun kaynağı, yahut pınarı. (K.) ― -b6- Su. (El-Muنrrij, K.) ― -b7- (mecaz olduğu varsayılan:) Demirin parıltısı, yahut parlaklığı, yahut ışıldaması. (S, K.) ― -b8- (mecaz olduğu varsayılan:) Bir kılıç. (K.) ― -b9- Bir çivi: (K:) [yahut daha muhtemelen, (mecaz olduğu varsayılan:) onun başı, Golius’taki gibi] ― -b10- **كَوْكَبٌ** (AZ, K) ve ↓ **كَوْكَبَةٌ** (TA) (mecaz olduğu varsayılan:) Gözde bir beyazlık: (K:) gözün siyah kısmında bir beyazlık; bunun sebebiyle görme gitmiş olsun yahut olmasın. (AZ.) ― -b11- **كَوْكَبٌ** İçinde bulunduğu araziden renkçe farklı olan, **خِطَّة** diye adlandırılan türden bir parça. (K.) ― -b12- (mecaz olduğu varsayılan:) Buluğ yaşına yakın bir delikanlı: (K:) ergenlik dönemine ulaşmış ve yüzü güzel olmuş delikanlıya **كَوْكَبٌ مُمْتَلِئٌ** (dolu yıldız) denir; tıpkı ona **بَدْرٌ** denildiği gibi. (TA.) [**شَادِخٌ** ve **مُطَبِّخُ**’a bak.] ― -b13- (mecaz olduğu varsayılan:) Bir kavmin reisi, efendisi yahut prensi, ve süvarisi. (K.) ― -b14- (mecaz olduğu varsayılan:) Silahlarıyla bir adam; silahlı bir adam. (K.) ― -b15- (mecaz olduğu varsayılan:) Bitkilerden uzun olan şey. (K.) ― -b16- Bir dağ: (K [fakat Freytag, bazı nüshalarda **جَبَلٌ** yerine **خَيْلٌ**, atlar ve süvariler, yahut bir süvari bölüğü, okunduğunu zikreder:]) yahut onun ana kısmı. (TA.) ― -b17- Bir şeyin daha büyük kısmı, baş kısmı, ana kısmı, iri kısmı, yığını, kütlesi, yahut hacmi: (S, K:) otun, suyun, bir ordunun (büyük kısmı) gibi. (TA.) ― -b18- (mecaz:) Bir bahçenin yahut çayırın çiçeği, yahut çiçekleri. (TS, K.) ― -b19- **فُطْر** [kurbağa mantarı, yahut mantar], bilinen bir bitki: (AHn, K:) AHn der ki: onu, âlim bir adamdan (naklen) zikretmiyorum: fakat **كوكب** [lugatçılarca yalnızca] **كوكبُ الأَرْضِ** denilen, bilinen bir bitkinin adıdır diye açıklanmıştır: (L:) belki **فُطْر**’ın bir türüdür. (El-Mak- disee, MF tarafından nakledilmiştir.) -A2- Sıcağın şiddeti: (K:) sıcağın daha büyük kısmı. (TA.) ― -b2- **طَلْق** denilen ilaç, bk. o, [onunla yağlanan kimseyi ateşin yakmasından koruyan]. (K: **الطَّلْقُ مِنَ الأَدْوِيَةِ** sözleriyle açıklanmıştır: K’nin bazı nüshalarında **من الأَوْدِيَةِ**. [Bu yanlıştır: **كَوْكَبُ الأَرْضِ** Talc demektir: **طَلَقٌ**’a bak.]) -A3- **يَوْمٌ ذُو كَوَاكِبَ** Zorlukların, sıkıntıların yahut musibetlerin günü. (K.) -A4- **كَوْكَبٌ** Hapsedilme yeri. (K.)

**كَوْكَبَةٌ**
**كَوْكَبَةٌ** ذ **كَوْكَبٌ**’e bak. -A2- Bir topluluk; bir cemaat; toplanmış bir kitle. (K.) Bazıları tarafından bu mânada mecaz olduğu söylenmiştir.

**دَعَوْا دَعْوَةً كَوْكَبِيَّةً**
**دَعَوْا دَعْوَةً كَوْكَبِيَّةً** ذ [Kowkebeeyeh’inki gibi bir beddua ettiler]: bir darbımesel. **الكَوْكَبِيَّةُ** halkı valisi tarafından zulme uğratılan bir kasabaydı; bu sebeple ona karşı bir beddua ettiler ve o, onun ardından hemen öldü. (K.)

**أَمْعَزُ مُكَوْكِبٌ**
**أَمْعَزُ مُكَوْكِبٌ** ذ (mecaz olduğu varsayılan:) Parıldayan çakıl taşları bulunan sert bir yer: ayrıca **ضُحًى مُكَوْكِبٌ** diye de adlandırılır. (TA.)
