# كلأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%84%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كلأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: كلأ

كلأه كمنعه يكلؤه كلأ بفتح فسكون وكلاءة بالقصر وكلاء بكسرهما مع المد في الأخير، أي حرسه وحفظه، قال جميل:
  فكوني بخـير فـي كـلاء وغـبـطة                      وإن كنت قد أزمعت صرمي وبغضتي قال أبو الحسن: كلاء هنا يجوز أن يكون مصدرا ككلاءة، ويجوز أن يكون جمع كلاءة، ويجوز أن يكون أراد: في كلاءة، فحذف الهاء للضرورة، ويقال: اذهبوا في كلاءة الله، وقال الليث: يقال: كلأك الله كلاءة، أي حفظك وحرسك، والمفعول منه مكلوء، وأنشد:
  إن سليمى والله يكـلـؤهـا                      ضنت بزاد ما كان يرزؤها
  وفي الحديث أنه قال لبلال وهم مسافرون  اكلأ لنا وقتنا  . هو من الحفظ والحراسة، وقد تخفف همزة الكلاءة وتقلب ياء، انتهى. وقال الله عز وجل  قل من يكلؤكم بالليل والنهار  قال الفراء: هي مهموزة، ولو تركت همز مثله في غير القرآن قلت: يكلوكم، بواو ساكنة، ويكلاكم، ويكلاكم، بألف ساكنة، ومن جعلها واوا ساكنة قال كلات، بألف بترك النبرة منها، ومن قال يكلاكم قال كليت مثل قضيت، وهي من لغة قريش، وكل حسن، إلا أنهم يقولون في الوجهين: مكلو وهو أكثر ما يقولون: مكلي، ولو قيل مكلي في الذين يقولون كليت كان صوابا. قال: وسمعت بعض الأعراب ينشد:
  وما خاصم الأقوام من ذي خصومة                      كورهاء مشني إليها خلـيلـهـا فبنى على شنيت، بترك الهمزة ويقال: كلأه بالسوط كلأ، وعن الأصمعي: كلأ الرجل كلأ وسلأه سلأ بالسوط: ضربه قاله النضر بن شميل وكلأ الدين كلوءا إذا تأخر فهو كالئ وكلأت الأرض وكلئت: كثر كلؤها أي عشبها كأكلأت إكلاء، وفي نسخة: كاكتلأت. وكالأه مكالأة وكلاء: راقبه. وأكلأ بصره في الشيء إذا ردده فيه مصعدا ومصوبا ومن المجاز كلأ عمره أي انتهى إلى حده، وعبارة الأساس: طال وتأخر قال:
  تعففت عنها في العصور التي خلت                      فكيف التصابي بعد ما كلأ العمـر والكلأ كجبل، عند العرب يقع على العشب وهو الرطب، وعلى العروة والشجر والنصي والصليان، وقيل: الكلأ مقصور مهموز: ما يرعى، وقيل: الكلأ: العشب رطبه ويابسه وهو اسم للنوع ولا واحد له كلئت الأرض، بالكسر أي كثر الكلأ بها كأكلأت وكلأت، وقد تقدم ذكرهما، وذكره في المحلين يشعر بالتغاير وليس كذلك كاستكلأت صارت ذات كلإ وكلأت الناقة وأكلأت: أكلته أي الكلأ، وذكر الناقة مثال. وأرض كلئية على النسب ومكلأة كمزرعة، كلتاهما: كثيرته أي الكلإ، ويقال فيه أيضا مكلئة، كمحسنة، ذكره الجوهري وغيره، ويستوي فيه اليابس والرطب، وقيل: الكلأ يجمع النصي والصليان والحلمة والشيح والعرفج وضروب العرا، وكذلك العشب والبقل وما أشبهها. وأرض مكلئة، أي بالضم وهي التي قد شبع إبلها، وما لم يشبع الإبل لم يعدوه إعشابا ولا إكلاء وإن شبعت الغنم. قال غيره: الكلأ: البقل والشجر، وفي الحديث  لا يمنع فضل الماء ليمنع به الكلأ  وفي رواية  فضل الكلإ  معناه أن البئر تكون في البادية، ويكون قريبا منها كلأ، فإذا ورد عليها وارد فغلب على مائها ومنع من يأتي يعده من الاستقاء منها فهو بمنعه الماء مانع من الكلإ، لأنه متى ورد رجل بإبله فأرعاها ذلك الكلأ ثم لم يسقها قتلها العطش، فالذي يمنع ماء البئر يمنع النبات القريب منه. والكالئ والكلأة، بالضم: النسيئة والعربون أي السلفة، قال الشاعر
  وعينه كالكالئ المضمار أي كالنسيئة التي لا ترجى، وما أعطيت في الطعام نسيئة من الدراهم فهو الكلأة، بالضم، وفي الحديث نهى عن الكالئ بالكالئ يعني النسيئة بالنسيئة، وكان الأصمعي لا يهمز وينشد لعبيد بن الأبرص:
  وإذا تباشرك الهمو                      م فإنها كال وناجز أي منها نسيئة ومنها نقد وقال أبو عبيدة: تكلأت كلأة وكلأت تكليئا استنسأت نسيئة، أي أخذته، والنسيئة: التأخير، وكذلك استكلأت كلأة، بالضم، وجمعه كوالئ، قال أمية الهذلي:
  أسلي الهموم بـأمـثـالـهـا                      وأطوي البلاد وأقضي الكوالي
  أراد الكوالئ، فإما أن يكون أبدل، وإما أن يكون سكن ثم خفف تخفيفا قياسيا. وأكلأ في الطعام وغيره إكلاء، وكلأ تكليئا: أسلف وأسلم، أنشد ابن الأعرابي:
  فمن يحسن إليهم لا يكلئ                      إلى جاز بذاك ولا كريم وفي التهذيب: ولا شكور وأكلأ عمره: أنهاه وبلغ الله بك أكلأ العمر، أي أقصاه وآخره وأبعده، وهما من المجاز وكان الأصمعي لا يهمزه. واكتلأ كلأة وتكلأها أي تسلمها، وكلأ القوم: كان لهم ربيئة، ويقال: عين كلوء، وناقة كلوء العين ورجل كلوء العين أي شديدها لا يغلبها النوم وفي بعض النسخ لا يغلبه، بتذكير الضمير، وكذلك الأنثى، قال الأخطل:
  ومهمه مقفر تخشى غوائله                      قطعته بكلوء العين مسفار ومنه قول الأعرابي لامرأته: والله إني لأبغض المرأة كلوء الليل. وفي الأساس: ومن المجاز: كلأت النجم متى يطلع: رعيته، و
  للعين فيها مكلأ تديم النظر إليها كأنك تكلؤها لإعجابك بها، ومنه: رجل كلوء العين: ساهرها، لأن الساهر يوصف برقبة النجوم. واكتلأت عيني: سهرت، وأكلأتها: وكلأتها أسهرتها. انتهى. والكلاء، ككتان: مرفأ السفن وهو عند سيبويه فعال، مثل جبار، لأنه يكلأ السفن من الريح، وعند ثعلب فعلاء، لأن الريح تكل فيه فلا تنخرق، قال صاحب المشوف: والقول قول سيبويه ومنه سوق الكلاء، مشدود ممدود ع بالبصرة، لأنهم يكلئون سفنهم هناك، أي يحبسونها. وكلأ القوم سفينتهم تكليئا وتكلئة، على مثال تكليم وتكلمة: أدنوها من الشط وحبسوها، وهذا يؤيد مذهب سيبويه. وفي حديث أنس وذكر البصرة: إياك وسباخها وكلاءها. وفي مراصد الاطلاع: محلة مشهورة، وسوق بالبصرة. انتهى. وهو يؤنث، أي على قول ثعلب ويذكر ويصرف، وذكر أبو حاتم أنه مذكر لا يؤنثه أحد من العرب، وهذا يرجح ما ذهب إليه سيبويه، وفي التهذيب: الكلاء، بالمد: مكان ترفأ فيه السفن وهو ساحل كل نهر كالمكلأ كمعظم مهموز مقصور، وكلأت تكلئة إذا أتيت مكانا فيه مستتر من الريح، والموضع: مكلأ وكلاء. وفي الحديث: من عرض عرضنا له، ومن مشى على الكلاء ألقيناه في النهر. معناه أن من عرض بالقذف ولم يصرح عرضنا له، بتأديب لا يبلغ الحد، ومن صرح بالقذف فركب نهر الحدود ووسطه ألقيناه في نهر الحد فحددناه، وذلك أن الكلاء مرفأ السفن عند الساحل، وهذا مثل ضربه لمن عرض بالقذف، شبهه في مقاربته للتصريح، بالماشي على شاطئ النهر، وإلقاؤه في الماء إيجاب القذف عليه وإلزامه بالحد قلت: وهو مجاز، كما يرشده كلام الأساس، ويثنى الكلاء فيقال كلاءان ويجمع فيقال كلاؤون وقال أبو النجم:
  يرى بكلاويه منه عسكرا
  قوما يدقون الصفا المكسرا وصف الهنيء والمريء، وهما نهران حفرهما هشام بن عبد الملك، يقول يرى بكلاوي هذا النهر قوما يحفرون ويدقون حجارة موضع الحفر منه ويكسرونه، وعن ابن السكيت: الكلاء: مجتمع السفن، ومن هذا سمي كلاء البصرة كلاء لاجتماع سفنه. واكتلأ منه: احترس، قال كعب بن زهير:
  أنخت بعيري واكتلأت بعينـه                      وآمرت نفسي أي أمري أفعل
  واكتلأت عيني اكتلاء، إذا لم تنم وحذرت أمرا فسهرت. وكلأ سفينته تكليئا على مثال تكليم وتكلئة على مثال تكلمة: أدناها من الشط وحبسها، قال صاحب المشوف: وهذا مما يقوي أنه فعال كما ذهب إليه سيبويه. وكلأ فلانا: حبسه، وكأنه أخذ من كلاء السفينة كما فسره به غير واحد من أئمة اللغة، فيكون مجازا وقال الأزهري: التكلئة: التقدم إلى المكان والوقوف به، ومنه يقال كلأ فلان إليه في الأمر تكليئا أي تقدم وأنشد الفراء:
  فمن يحسن إليهم لا يكلئ ويقال: كلأت في أمرك تكليئا، أي تأملت ونظرت فيه وكلأ فيه أي فلان: نظر إليه متأملا فأعجبه حسنه، قال أبو وجزة:
  فإن تبدلت أو كلأت في رجل                      فلا يغرنك ذو ألفين مغمور أراد بذي ألفين من له ألفان من المال، وسبق الإيماء إلى أنه من المجاز نقلا عن الأساس.

### Türkçe

**كلأه** **كمنعه**: onu gözetti; onu **يكلؤه** **كلأ** (fetha sonra sükûn ile) ve **كلاءة** (kasr ile) ve **كلاء** (ikisinin kesresiyle; sonuncuda med ile); yani onu korudu ve muhafaza etti. Cemîl dedi:
  “İyilik içinde ol, **كلاء** ve sevinç içinde;                      her ne kadar benden kopmayı ve buğzumu azmetmiş olsan da.”
Ebû’l-Hasen dedi: Buradaki **كلاء** caizdir ki **كلاءة** gibi bir mastar olsun; ve caizdir ki **كلاءة**’nın cemi olsun; ve caizdir ki muradı “**كلاءة** içinde” olsun da zaruret için **الهاء**’yı hazfetmiş olsun. Ve denir: “Allah’ın **كلاءة**’sinde gidiniz.” Leys dedi: Denir: “Allah seni **كلاءة** ile **كلأك**”; yani seni muhafaza etti ve seni gözetti. Bunun mef‘ûlü **مكلوء**’dur. Ve şu beyit okunmuştur:
  “Şüphesiz Süleymâ’yı—Allah’a yemin olsun—Allah **يكـلـؤهـا**;                      o, onu eksiltecek bir azıktan esirgedi.”
Ve hadiste: Bilâl’e—onlar yolcu iken—şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Bize vaktimizi **اكلأ**.” Bu, muhafaza ve gözetmedendir. **الكلاءة**’nın hemzesi hafifletilebilir ve **ياء**’ya çevrilebilir. Bitti. Ve Allah عز وجل dedi: “Gece ve gündüz sizi kim **يكلؤكم**?” Ferrâ dedi: Bu hemzelidir; Kur’ân dışında bunun benzerinin hemzesini terk etseydin “**يكلوكم**” derdin; sâkin **واو** ile. Ve “**يكلاكم**” ve “**يكلاكم**” (sâkin **ألف** ile). Onu sâkin **واو** yapan “**كلات**” dedi; **النبرة**’sini terk ederek **ألف** ile. “**يكلاكم**” diyen “**كليت**” dedi; “**قضيت**” gibi. Bu, Kureyş’in dilindendir. Hepsi güzeldir; ancak iki vecihte de “**مكلو**” derler; onların en çok söyledikleri “**مكلي**”dir. “**كليت**” diyenlerin yanında “**مكلي**” denilse doğru olurdu. Dedi: Bazı bedevîlerin şu beyiti okuduğunu işittim:
  “Kavimlerle, bir husumet sahibi olarak çekişen olmadı                      **كورهاء** gibi; ona dostu **مشني**.”
Bunu **شنيت** üzerine bina etti; hemzeyi terk ederek. Ve denir: Onu kamçıyla **كلأه**: **كلأ**. Asma‘î’den: Adamı kamçıyla **كلأ** etti: **كلأ**; ve onu **سلأه** etti: **سلأ**; yani onu dövdü. Bunu Nadr b. Şümeyl söyledi. Ve borç **كلأ** etti: **كلوءا**; geciktiğinde; o hâlde o **كالئ**’dir. Ve yer **كلأت** ve **كلئت**: **كلؤها**—yani otu—çoğaldı; **أكلأت** gibi: **إكلاء**. Bir nüshada: **كاكتلأت**. Ve onu **مكالأة** ve **كلاء** ile: onu gözetledi. Ve gözünü bir şeyde **أكلأ** etti: onu onda yukarı çıkarıp aşağı indirerek tekrar tekrar çevirdi. Mecazdan: Ömrünü **كلأ** etti; yani sınırına vardı. Ve **الأساس**’ın ibaresi: uzadı ve gecikti. Dedi:
  “Geçmiş asırlarda ondan iffet ettim;                      ömür **كلأ** ettikten sonra nasıl gençlik hevesi?”
Ve **الكلأ** (dağ gibi): Araplarda hem ota—ki o tazedir—vâki olur; hem de **العروة**’ya, ağaca, **النصي**’ye ve **الصليان**’a. Ve denildi: **الكلأ** (maksûr, hemzeli): otlatılan şeydir. Ve denildi: **الكلأ**: tazesi ve kurusuyla ottur; türün adıdır; onun tekili yoktur. Yer **كلئت** (kesre ile): onda **الكلأ** çoğaldı; **أكلأت** ve **كلأت** gibi; ikisinin zikri geçmişti. Onu iki yerde zikretmesi farklılığa işaret eder; öyle değildir. **استكلأت** gibi: **كلإ** sahibi oldu. Ve deve **كلأت** ve **أكلأت**: onu yedi; yani **الكلأ**’yı. Deveyi örnek olarak zikretti. Ve nisbetle **كلئية** yer; ve **مكلأة** (mezraa gibi); ikisi de: onun çoğu; yani **الكلإ**. Onda ayrıca **مكلئة** de denir; **محسنة** gibi. Bunu Cevherî ve başkaları zikretti. Kurusu ve tazesi onda eşittir. Ve denildi: **الكلأ**; **النصي**’yi, **الصليان**’ı, **الحلمة**’yi, **الشيح**’ı, **العرفج**’ı ve **العرا**’nın türlerini toplar; aynı şekilde ot, sebze ve benzerleri. Ve **مكلئة** yer; yani damme ile: develeri doymuş olan yerdir. Develeri doymayanı—koyun doysa bile—**إعشاب** ve **إكلاء** saymazlardı. Başkası dedi: **الكلأ**: sebze ve ağaçtır. Hadiste: “**فضل الماء**’ı men etmesin ki onunla **الكلأ**’yı men etmiş olsun.” Bir rivayette: “**فضل الكلإ**.” Manası: çölde bir kuyu olur; ona yakın **كلأ** bulunur; bir gelen gelip onun suyuna galip olur ve ondan su çekmeye geleni men ederse, suyu men etmesiyle **الكلإ**’yi men etmiş olur; çünkü bir adam develeriyle gelip o **كلأ**’yı otlatır da sonra onları sulamazsa susuzluk onları öldürür. Öyleyse kuyu suyunu men eden, ona yakın bitkiyi men eder.

Ve **الكالئ** ve **الكلأة** (damme ile): **النسيئة** ve **العربون**; yani avans. Şair dedi:
  “Gözü, yarışın **الكالئ**’i gibidir”; yani ümit edilmeyen **النسيئة** gibi. Yiyecekte dirhemlerden **نسيئة** olarak verdiğin şey **الكلأة**’dir (damme ile). Hadiste: “**الكالئ** ile **الكالئ**’den nehyetti”; yani **النسيئة** ile **النسيئة**’yi. Asma‘î hemzelemezdi ve Ubeyd b. el-Ebras’tan şu beyiti okurdu:
  “Kederler sana müjde verirse,                      onlar **كال** ve **ناجز** gibidir”;
yani onlardan bir kısmı **نسيئة**, bir kısmı peşindir. Ebû Ubeyde dedi: **تكلأت**: **كلأة** ve **كلأت**: **تكليئا**; **استنسأت**: **نسيئة**; yani onu aldım. **النسيئة**: ertelemedir. Aynı şekilde **استكلأت**: **كلأة** (damme ile). Bunun cemi **كوالئ**’dir. Ümeyye el-Hüzelî dedi:
  “Kederleri benzerleriyle avutuyorum,                      beldeleri kat ediyor ve **الكوالي**’yi ödüyorum.”
**الكوالئ**’yi kastetti; ya bedel yaptı, ya da sükûn verdi sonra kıyasî bir hafifletmeyle hafifletti. Ve yiyecekte ve başkasında **أكلأ** etti: **إكلاء**; ve **كلأ** etti: **تكليئا**: avans verdi ve selem yaptı. İbnü’l-A‘râbî şu beyiti okudu:
  “Kim onlara iyilik ederse **يكلئ** etmez;                      buna karşılık ne mükâfatlandırılan ne de kerim.”
Ve **التهذيب**’de: “ne de şükreden.” Ve ömrünü **أكلأ** etti: onu bitirdi. “Allah seni **أكلأ العمر**’e ulaştırsın”; yani onun en uç noktasına, sonuna ve en uzak kısmına. İkisi de mecazdandır. Asma‘î onu hemzelemezdi. Ve **اكتلأ**: **كلأة** ve onu **تكلأها**: yani onu teslim aldı. Ve kavim **كلأ** etti: onlar için bir **ربيئة** oldu. Ve denir: **عين كلوء**; ve **ناقة كلوء العين**; ve **رجل كلوء العين**: yani onunki şiddetlidir; uyku ona galip gelmez. Bazı nüshalarda “ona galip gelmez” (zamiri müzekker kılarak). Dişide de böyledir. Ahtal dedi:
  “Issız bir çöl; tehlikeleri korkulur;                      onu **كلوء العين** bir seyyah olarak kat ettim.”
Ve ondan, bedevînin karısına sözü: “Allah’a yemin olsun, ben **كلوء الليل** kadından nefret ederim.” **الأساس**’ta: Mecazdan: “Yıldızı ne zaman doğacak diye **كلأت** ettim”: onu gözetledim. Ve:
  “Göz için onda bir **مكلأ** vardır; ona bakışı sürdürürsün; sanki onu, ona hayranlığından dolayı **تكلؤها** ediyorsun.”
Ve ondan: **رجل كلوء العين**: onun uykusuzu; çünkü uykusuz, yıldızları gözetlemekle vasfedilir. Ve “Gözüm **اكتلأت**”: uykusuz kaldım. Ve onu **أكلأتها**: ve onu **وكلأتها**: onu uykusuz bıraktım. Bitti.

Ve **الكلاء** (keten gibi): gemilerin sığınağıdır; Sîbeveyh’e göre **فعال**’dır; **جبار** gibi; çünkü o, gemileri rüzgârdan **يكلأ** eder. Sa‘leb’e göre **فعلاء**’dır; çünkü rüzgâr onda durulur da yarıp geçmez. **المشوف** sahibinin dediği: söz Sîbeveyh’in sözüdür. Ondandır: **سوق الكلاء**; şeddeli, medli; Basra’da. Çünkü onlar gemilerini orada **يكلئون** ederler; yani onları hapsederler. Ve kavim gemilerini **كلأ** etti: **تكليئا** ve **تكلئة**; **تكليم** ve **تكلمة** misali: onu kıyıya yaklaştırdılar ve onu hapsettiler. Bu, Sîbeveyh’in mezhebini destekler. Enes hadîsinde—Basra’yı zikredip—: “Onun **سباخ**’ından ve **كلاء**’sından sakın.” **مراصد الاطلاع**’da: meşhur bir mahalle ve Basra’da bir pazar. Bitti. O müennestir; yani Sa‘leb’in sözüne göre. Ve müzekker olur ve munsarif olur. Ebû Hâtim zikretti ki o müzekkerdir; Araplardan hiç kimse onu müennes yapmaz. Bu, Sîbeveyh’in gittiği şeyi tercih ettirir. **التهذيب**’de: **الكلاء** (med ile): gemilerin yanaştığı yer; her nehrin sahilidir; **المكلأ** gibi; **معظم** gibi; hemzeli, maksûr. Ve **كلأت**: **تكلئة**; rüzgârdan örtülü bir yer bulunan bir mekâna geldiğinde. Yer: **مكلأ** ve **كلاء**. Hadiste: “Kim üstü kapalı söylerse ona üstü kapalı söyleriz; kim **الكلاء** üzerinde yürürse onu nehre atarız.” Manası: kim kazfi üstü kapalı söyler ve açıkça söylemezse, ona hadd’e varmayan bir terbiye ile karşılık veririz. Kim kazfi açıkça söylerse, hudûd nehrine biner ve ortasına girer; onu hadd nehrine atarız; böylece ona hadd uygularız. Çünkü **الكلاء**, sahil yanında gemilerin sığınağıdır. Bu, kazfi üstü kapalı söyleyen için vurulmuş bir misaldir: onu, tasrihe yaklaşmasında, nehir kıyısında yürüyene benzetti; onu suya atmak, kazfi ona vacip kılmak ve ona hadd’i ilzam etmektir. Dedim: O mecazdır; **الأساس**’ın sözü ona delalet eder. Ve **الكلاء** tesniye edilir: **كلاءان** denir; ve cem‘ edilir: **كلاؤون** denir. Ebû’n-Necm dedi:
  “Onun **بكلاويه**’inde bir ordu görür;
  kırılmış kayayı döven bir kavim.”
**الهنيء** ve **المريء**’yi vasfetti; ikisi, Hişâm b. Abdülmelik’in kazdırdığı iki nehirdir. Diyor ki: Bu nehrin **كلاوي**’sinde, kazıp çıkaran ve kazı yerinin taşlarını dövüp kıran bir kavim görür. İbnü’s-Sikkît’ten: **الكلاء**: gemilerin toplandığı yer. Bundan dolayı Basra’nın **كلاء**’sına, gemilerinin toplanmasından ötürü **كلاء** adı verildi.

Ve ondan **اكتلأ** etti: sakındı. Ka‘b b. Züheyr dedi:
  “Deve(mi) çöktürdüm ve onun gözüyle **اكتلأت** ettim;                      ve kendime danıştım: hangi işi yapayım?”
Ve gözüm **اكتلأت**: **اكتلاء**; uyumadığında ve bir şeyden sakındığında; böylece uykusuz kaldığında. Ve gemisini **كلأ** etti: **تكليئا** (**تكليم** misali) ve **تكلئة** (**تكلمة** misali): onu kıyıya yaklaştırdı ve onu hapsetti. **المشوف** sahibi dedi: Bu, onun Sîbeveyh’in gittiği gibi **فعال** olduğunu kuvvetlendiren şeylerdendir. Ve birini **كلأ** etti: onu hapsetti. Sanki geminin **كلاء**’ından alınmıştır; dil imamlarından birden fazlası onu bununla tefsir etti; böylece mecaz olur. Ezherî dedi: **التكلئة**: mekâna ilerlemek ve orada durmaktır. Ondan: “Falanca, işte ona doğru **تكليئا** ile **كلأ** etti”; yani ilerledi. Ferrâ şu beyiti okudu:
  “Kim onlara iyilik ederse **يكلئ** etmez.”
Ve denir: “İşinde **تكليئا** ile **كلأت**”; yani onda düşündün ve baktın. Ve “Onda **كلأ** etti”; yani falanca: ona düşünerek baktı; onun güzelliği hoşuna gitti. Ebû Vecze dedi:
  “Eğer değişirsen yahut bir adamda **كلأت** edersen,                      iki bin sahibi olan bir **مغمور** seni aldatmasın.”
“İki bin sahibi” ile, maldan iki bini olanı kastetti. **الأساس**’tan naklen, bunun mecazdan olduğuna işaret daha önce geçti.
