# كل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: كل

كَلَّ
1 كَلَّ ذ It (the sight) was, or became, dim, dull, or hebetated. (K.) ― -b2- He (a camel) was, or became, fatigued, tired, or wearied. (MA.) ― -b3- كَلَّتِ الأَيْدِى The hands, or arms, became weak; syn. ضعفت [i. e. ضَعَُفَتْ]. (Ham, 296.) [كَلَّ عَنْ فِعْلٍ He was fatigued, or weak, and so disabled, or incapacitated, from doing a thing; like أَعْيَا عَنْهُ, and ضَعَُفَ عَنْهُ: see نُخِبَ and عَرِسَ.] ― -b4- كَلَّتْ أَسْنَانُهُ, (K, art. ضرس,) inf. n. كَلَالٌ, (S, in that art.,) His teeth were set on edge, (TK, in that art.,) by eating, or drinking, what was acid, or sour. (S, K, in that art.) ― -b5- كَلَّ It (a sword, &c.) was blunt, and would not cut. (K, &c.) ― -b6- كُلَّتُهُنَّ for كُلُّهُنَّ: see Bd xxxi., last verse.

كَلَّلَ
2 كَلَّلَ ذ He adorned a thing with gems or jewels.

أَكَلَّ أَسْنَانَهُ
4 أَكَلَّ أَسْنَانَهُ ذ [It set his teeth on edge]; said of acid, or sour, food or drink. (Ibn-'Abbلd, in TA, art. ضرس.) See 1.

كَلٌّ
كَلٌّ ذ A burden; syn. ثِقْلٌ: (S, Mgh, Msb, K:) a person, or persons, whom one has to support: syn. عَيَّلٌ, (K,) and عِيَالٌ: (S, Mgh, Msb, K:) applied to one and to more. (Msb.) See an ex. voce ذِمَّةٌ (last sentence but two).

كُلٌّ
كُلٌّ ذ when preceded by a negative and followed by an exception, means Any one; as in the Kur, xxxviii. 13, اِنْ كُلٌّ اِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ There was not any one but accused the apostles of lying. See also another ex. voce لَمَّا. ― -b2- See بَعْض. ― -b3- هُوَ العَالِمُ كُلُّ العَالِمِ [lit. He is the possessor of knowledge, the entirety of the possessor of knowledge,] means that he is one who has attained to the utmost degree of the quality thus attributed to him. (Sb, K, TA.) ― -b4- كُلَّمَا Whatever. ― -b5- كُلَّمَا Whenever; as often as; every time that; in proportion as. ― -b6- كُلَّمَنْ Whoever.

كِلَّةٌ
كِلَّةٌ ذ [musquito-curtain]: see أَبُو دِثَارٍ and بَعَضَ.

كُلِّىٌّ
كُلِّىٌّ ذ Relating to all or the whole; universal; total: and often meaning relating to the generality; general; contr. of جُزْئِىٌّ. ― -b2- And, as a subst., A universal; that which comprises all جُزْئِيَّات, or particulars: pl. كُلِّيَّاتٌ. ― -b3- كُلِّيَّةٌ The quality of relating to all or the whole; relation to all or the whole; universality; totality: and often meaning the quality of relating to the generality; generality. ― -b4- الكُلِّيَّاتُ الخَمْسُ, in logic, The Five Predicables: namely, الجِنْسُ Genus, النَّوْعُ Species, الفَصْلُ Difference, الخَلصَّةُ Property, and العَرَضُ Accident.

كَلِيلٌ
كَلِيلٌ ذ Weak, or faint, lightning [app. likened to a blunt sword]. (TA in art. عمل.) ― -b2- كَلِيلُ الظُّفْرِ: see ظُفْرٌ. ― -b3- لِسَانٌ كَلِيلٌ A dull tongue; lacking sharpness. (S. *)

وَرِثَ رَجُلًا كَلَالَةً
وَرِثَ رَجُلًا كَلَالَةً ذ , and عَنْ كَلَالَةٍ, He was heir of a man who left neither parent nor offspring (IbrD.)

الاِكْلِيلُ
الاِكْلِيلُ ذ The 17th Mansion of the Moon; (Kzw;) the head of Scorpio. (Aboo-l-Heythem, quoted in the TA, voce رَقِيبٌ.) ― -b2- الاِكْلِيلُ Three bright stars in [or rather before] the head of Scorpio, [namely g, h, and q,] disposed in a row, transversely. ― -b3- The border of flesh round the nail: (K:) in the TA, art. شظف, اِكْلِيلُ الظُّفُرِ.

مُكَلَّلٌ
مُكَلَّلٌ ذ Adorned with gems or jewels. (L, art. نجد; a common meaning.)

### Türkçe

**كَلَّ**
1 **كَلَّ** ذ It (görme) loşlaştı yahut loşlaştı; donuklaştı yahut donuklaştı; yahut uyuştu. (K.) ― -b2- O (bir deve) yoruldu yahut yoruldu; bitkin düştü yahut bitkin düştü; usanıp yıprandı. (MA.) ― -b3- **كَلَّتِ الأَيْدِى** Eller yahut kollar zayıfladı; eşanlamlısı **ضعفت** [yani **ضَعَُفَتْ**]. (Ham, 296.) [**كَلَّ عَنْ فِعْلٍ** O, bir şeyi yapmaktan yoruldu yahut zayıfladı; böylece (onu yapmaktan) alıkonuldu yahut aciz kaldı; **أَعْيَا عَنْهُ** ve **ضَعَُفَ عَنْهُ** gibi: **نُخِبَ** ve **عَرِسَ**’e bak.] ― -b4- **كَلَّتْ أَسْنَانُهُ**, (K, md. **ضرس**, ) mastarı **كَلَالٌ**, (S, o maddede,) Dişleri kamaştı, (TK, o maddede,) ekşi yahut mayhoş olanı yiyip içmek sebebiyle. (S, K, o maddede.) ― -b5- **كَلَّ** O (bir kılıç vb.) köreldi ve kesmez oldu. (K, vb.) ― -b6- **كُلَّتُهُنَّ** **كُلُّهُنَّ** yerine: Bd xxxi., son âyete bak.

**كَلَّلَ**
2 **كَلَّلَ** ذ O, bir şeyi mücevherlerle yahut cevherlerle süsledi.

**أَكَلَّ أَسْنَانَهُ**
4 **أَكَلَّ أَسْنَانَهُ** ذ [Dişlerini kamaştırdı]; ekşi yahut mayhoş yiyecek yahut içecek hakkında söylenir. (İbn-‘Abbād, TA’da, md. **ضرس**.) 1’e bak.

**كَلٌّ**
**كَلٌّ** ذ Bir yük; eşanlamlısı **ثِقْلٌ**: (S, Mgh, Msb, K:) kişinin geçindirmek zorunda olduğu bir kimse yahut kimseler: eşanlamlısı **عَيَّلٌ**, (K,) ve **عِيَالٌ**: (S, Mgh, Msb, K:) bir için de daha çok için de kullanılır. (Msb.) **ذِمَّةٌ** maddesinde (sondan ikinci cümle) bir örneğe bak.

**كُلٌّ**
**كُلٌّ** ذ bir olumsuzdan önce gelip bir istisnadan sonra geldiğinde, “herhangi biri” mânasına gelir; Kur, xxxviii. 13’teki **اِنْ كُلٌّ اِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ** gibi: Elçileri yalancılıkla itham etmeyen hiçbir kimse olmadı. **لَمَّا** maddesinde başka bir örneğe de bak. ― -b2- **بَعْض**’a bak. ― -b3- **هُوَ العَالِمُ كُلُّ العَالِمِ** [lafzen: O, bilginin sahibi, bilginin sahibinin tamamıdır,] kendisine nisbet edilen bu vasfın en uç derecesine ulaşmış bir kimse olduğu mânasına gelir. (Sb, K, TA.) ― -b4- **كُلَّمَا** Her ne. ― -b5- **كُلَّمَا** Ne zaman ki; her ne kadar; her defa ki; -dıkça. ― -b6- **كُلَّمَنْ** Her kim.

**كِلَّةٌ**
**كِلَّةٌ** ذ [sivrisinek perdesi]: **أَبُو دِثَارٍ** ve **بَعَضَ**’a bak.

**كُلِّىٌّ**
**كُلِّىٌّ** ذ Hepsine yahut bütüne ilişkin; tümel; toplam: ve çoğu kez genelliğe ilişkin mânasında; genel; **جُزْئِىٌّ**’nin zıddı. ― -b2- Ve isim olarak, Bir tümel; bütün **جُزْئِيَّات**ı yahut tikelleri içine alan şey: çoğulu **كُلِّيَّاتٌ**. ― -b3- **كُلِّيَّةٌ** Hepsine yahut bütüne ilişkin olma niteliği; hepsine yahut bütüne nisbet; tümellik; toplamlilik: ve çoğu kez genelliğe ilişkin olma niteliği; genellik. ― -b4- **الكُلِّيَّاتُ الخَمْسُ**, mantıkta, Beş Tümel: yani, **الجِنْسُ** Cins, **النَّوْعُ** Tür, **الفَصْلُ** Ayrım, **الخَلصَّةُ** Hassa, ve **العَرَضُ** Araz.

**كَلِيلٌ**
**كَلِيلٌ** ذ Zayıf yahut sönük şimşek [görünüşe göre körelmiş kılıca benzetilmiştir]. (TA, md. **عمل**.) ― -b2- **كَلِيلُ الظُّفْرِ**: **ظُفْرٌ**’a bak. ― -b3- **لِسَانٌ كَلِيلٌ** Donuk bir dil; keskinlikten yoksun. (S. *)

**وَرِثَ رَجُلًا كَلَالَةً**
**وَرِثَ رَجُلًا كَلَالَةً** ذ , ve **عَنْ كَلَالَةٍ**, O, ana-baba da evlât da bırakmayan bir adamın mirasçısı oldu. (IbrD.)

**الاِكْلِيلُ**
**الاِكْلِيلُ** ذ Ayın 17. menzili; (Kzw;) Akrep’in başı. (Aboo-l-Heythem, TA’da, **رَقِيبٌ** maddesinde nakledilmiştir.) ― -b2- **الاِكْلِيلُ** Akrep’in başında [daha doğrusu önünde] sırayla, enlemesine dizilmiş üç parlak yıldız, [yani g, h, ve q]. ― -b3- Tırnak çevresindeki et kenarı: (K:) TA’da, md. **شظف**, **اِكْلِيلُ الظُّفُرِ**.

**مُكَلَّلٌ**
**مُكَلَّلٌ** ذ Mücevherlerle yahut cevherlerle süslenmiş. (L, md. **نجد**; yaygın bir mânadır.)
