# كنز — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%86%D8%B2/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%86%D8%B2/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كنز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%86%D8%B2.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: كنز

الكاف والزاي والنون معهما
ك ن ز، ن ك ز، ز ك ن، ز ن ك، ن ز ك مستعملات كنز: يقال: كَنزَ الإنسان مالاً يكْنِزُه.
والكَنْزُ: اسم للمال الذي يكنِزُه، ولما يحرز به المال.
وكَنَزْتُ البر في الجراب فاكتنز.
وشددت كَنْزَ القربة، أي: ملأتها جداً،عن أبي الدقيش.
ورجل مُكْتَنِزُ اللحم، وكنيزُ اللحم، ولا يكاد يقال الكناز إلا للناقة. ويعنى به المكتنزة اللحم.
والكَنيز: التمر الذي يُكْتَنَزُ للشتاء في قواصر وأوعية، والفعل: الاكتناز.
كناز: من أسماء الرجال.
نكز: الحية تنكز بأنفها. والنكز كالغرز بشيء محدد الطرف.
والنَّكّاز: ضرب من الحيات لا يعض بفيه، إنما يَنْكُزَ بأنفه، لا يكاد يعرف ذنبه من أنفه لدقة رأسه.
ونكَزَ البحر نُكُوزاً، أي: غاض. والبئر أيضاً، ونكَزْته أنا. قال:
فلا ناكزٌ بحري ولا هو غائض
والنَّكْزُ: طعن بطرف سنان الرمح.
زكن: الإِزكانُ: أن تُزْكِنَ شيئاً بالظن فتصيب. تقول: أزكنته إزكاناً.
وزَكِنْتُ منه إذا حسبت منه، يقال: زَكِنْتُ منه مثل الذي زَكِنَهُ مني.
زنك: الزَّوَنَّكُ والزَّوَنْزَكُ: القصير الدميم. قال:
ليس بوزواز ولا زَوَنَّكِ
نزك: النَّزْكُ: سوء القول، تقول: نَزَكَهُ بغير ما رأى فيه.
والنَّزْكُ: الطعن بالنَّيْزَك: وهو رمح قصير.
والنِّزْكُ: ذكر الضب. وللضب نِزْكانِ، أي: ذَكَرانِ، ونزَك الضب ضبته، أي: نزاها ففعل بها.

### Türkçe

**الكاف** ve **الزاي** ve **النون** birlikte

**ك ن ز**، **ن ك ز**، **ز ك ن**، **ز ن ك**، **ن ز ك** kullanımdadır. **كنز**: denir ki: insan bir malı **كَنزَ** eder, onu **يكْنِزُه**.

Ve **الكَنْزُ**: onun **يكنِزُه** olduğu mala isimdir; ve malla onu koruduğu şeye (de).

Ve ben torbada buğdayı **كَنَزْتُ** ettim de o **فاكتنز** oldu.

Ve kırbanın **كَنْزَ**’ını şeddeli yaptım; yani: onu pek çok doldurdum; Ebû’d-Dukayş’ten.

Ve etli bir adam **مُكْتَنِزُ اللحم**dur, ve **كنيزُ اللحم**dur; ve **الكناز** denmesi neredeyse ancak deve için olur. Ve onunla etçe dolgun olan kastedilir.

Ve **الكَنيز**: kış için sandıklarda ve kaplarda **يُكْتَنَزُ** edilen hurmadır; fiil: **الاكتناز**.

**كناز**: erkek adlarındandır.

**نكز**: yılan burnuyla **تنكز** eder. Ve **النكز** sivri uçlu bir şeyle dürtme gibidir.

Ve **النَّكّاز**: yılanlardan bir türdür; ağzıyla ısırmaz, ancak burnuyla **يَنْكُزَ** eder; başının inceliğinden kuyruğu burnundan neredeyse ayırt edilmez.

Ve deniz **نَكَزَ** eder, **نُكُوزاً**; yani: çekildi. Ve kuyu da (böyledir); ve ben onu **نَكَزْته** ettim. Dedi ki:
فلا ناكزٌ بحري ولا هو غائض

Ve **النَّكْزُ**: mızrak demirinin ucuyla saplamadır.

**زكن**: **الإِزكانُ**: bir şeyi zan ile **تُزْكِنَ** etmen de isabet etmen. Dersin ki: onu **أزكنته** ettim, **إزكاناً**.

Ve ondan **زَكِنْتُ** ettim; ondan sandığım zaman; denir ki: ondan **زَكِنْتُ** ettim, benim ondan **زَكِنَهُ** ettiği şeyin benzeri.

**زنك**: **الزَّوَنَّكُ** ve **الزَّوَنْزَكُ**: kısa, çirkin. Dedi ki:
ليس بوزواز ولا زَوَنَّكِ

**نزك**: **النَّزْكُ**: sözün kötülüğü; dersin ki: onda gördüğü şeyin dışında bir şeyle onu **نَزَكَهُ** etti.

Ve **النَّزْكُ**: **النَّيْزَك** ile saplamadır; o ise kısa bir mızraktır.

Ve **النِّزْكُ**: keler erkeği. Ve kelerin **نِزْكانِ**’ı vardır; yani: iki erkek. Ve keler, dişisini **نزَك** etti; yani: onun üzerine sıçradı da onunla yaptı.
