# كنظ — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%86%D8%B8/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%86%D8%B8/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كنظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%86%D8%B8.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: كنظ

ك ظ ن
نكظ ، كنظ : ( مستعملان ) .
نكظ : ( أبو زيد ) : نَكِظَ الرَّحِيلُ نَكَظاً إذا أَزِفَ ، وقد نَكِظْتُ للخروج ، وَأَفِدْتُ له نَكَظاً وأَفَداً .
وقال الليث : النَّكَظَةُ من العَجَلة .
وأنشد :
قد تجاوَزْتُها عَلَى نَكَظِ المَيْ
طِ إذا خَبَّ لامعاتُ الآلِ
وقال الأصمعيُّ : أَنْكَظتُه إنْكَاظاً إذا أَعْجَلْتَه .
وأخبرني المنذريُّ عن ثعلبٍ عن ابن الأعرابيّ قال : إذا اشتدَّ على الرجل السفَر وبَعُد ، قيل : قد تنكَّظَ ، فإذا التَوى عليه أَمرُه فقد تعكَّظَ .
كنظ : قال الليث : الكَنْظُ : بلوغ المشقَّة من الإنسان ، يقال : إِنّهُ لمكنُوظٌ مُغْنوظٌ وقد كَنظَه الأمر يَكنِظُه كَنظاً .
وقال النضْر : غنَظه وكَنظه يَكنِظُه وهو الكرب الشديد الذي يُشفِي منه على الموت .
وقال أبو تراب : سمعت أَبا مِحْجَنٍ يقول : غَنَظه وكَنَظه إذا ملأه وغمَّه .

### Türkçe

ك ظ ن
**نكظ** , **كنظ**: (ikisi de kullanılmıştır).

**نكظ**: (Ebû Zeyd): **نَكِظَ الرَّحِيلُ نَكَظاً**: acele (yaklaşma) vakti geldiğinde; ve ben çıkış için **نَكِظْتُ**; ve onun için **نَكَظاً** ve **أَفَداً** olarak **أَفِدْتُ**.

Leys dedi: **النَّكَظَةُ** aceleden (olandır).

Şiir okudu:
Onu, **نَكَظِ** üzerinde aşmışımdır,
**المَيْطِ** (hızlı yürüyüş) ettiğinde **لامعاتُ الآلِ**.

Asmaî dedi: **أَنْكَظتُه إنْكَاظاً**: onu acele ettirdiğimde.

Münzirî bana Sa‘leb’den, o da İbnü’l-A‘râbî’den haber verdi; dedi ki: Yolculuk adama şiddetlendiğinde ve uzaklaştığında, “**قد تنكَّظَ**” denir; işi ona dolaştığında ise, “**فقد تعكَّظَ**” olmuştur.

**كنظ**: Leys dedi: **الكَنْظُ**: insandan meşakkatin ulaşmasıdır; “Şüphesiz o **لمكنُوظٌ مُغْنوظٌ**dur” denir; ve iş onu **كَنظَه**; onu **يَكنِظُه كَنظاً**.

Nadr dedi: **غنَظه** ve **كَنظه يَكنِظُه**; ve o, ondan ölümün eşiğine yaklaştıran şiddetli kederdir.

Ebû Turâb dedi: Ebû Mihcen’i şöyle derken işittim: **غَنَظه** ve **كَنَظه**: onu doldurduğunda ve onu gamlandırdığında.
