# كهد (ك-ه-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%87%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - ه - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الهاء والكاف والدال معهما
ك ه د، ك د ه مستعملان فقط
كهد:
اكْوَهَدَّ الشَّيْخُ والفَرْخُ إذا ارتعد.
كده:
الكَدْهُ: صكَّةٌ بحجرٍ ونحوه يُؤَثِّرُ أثراً شديداً. قال:
وخاف صَقْعَ القارعِاتِ الكُدَّهِ		وخَبْطَ صِهْمِيم اليَدَيْنِ عَـيْدَهِ

##### Türkçe

باب **الهاء** و**الكاف** و**الدال** onlarla birlikte

**ك ه د**، **ك د ه** yalnızca kullanılmış olan ikisidir.

**كهد**:
**اكْوَهَدَّ** yaşlı adam ve civciv, titrediği zaman.

**كده**:
**الكَدْهُ**: taşla ve benzeriyle bir vurmadır; şiddetli bir iz etkiler. Dedi ki:

Ve **الكُدَّهِ** çarpanların çarpmasını,
ve iki elin **صِهْمِيم**’inin **عَـيْدَهِ**’sini dövmeyi korktu.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

كَهَدَ الحمار كَهَداناً، أي عَدا. وأكْهَدْتُهُ أنا. واكْوَهَدَّ الفرخُ اكْوِهْداداً، وهو ارتعاده إلى أُمِّه لتَزُقَّهُ.

##### Türkçe

**كَهَدَ** eşek **كَهَداناً**; yani koştu. Ve ben onu **أكْهَدْتُهُ**. Ve yavru kuş **اكْوَهَدَّ** **اكْوِهْداداً**; o, annesine doğru titreyerek yönelmesidir ki onu gagalasın (beslesin).

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ه ك د
هكد ، كهد ، كده ، دهك : مستعملة .
أهمل الليث : هكد .
هكد : وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي يقال : هَكَدَ الرجلُ ، إذا تشدَّدَ على غريمِه .
دهك : أهمله الليث : وقال رؤبة :
رُدّتْ رَجِيعاً بين أرحاء دُهُكْ
قال أبو عمرو : الدَّهْكُ الدَّقُّ والطحن وأَرحاؤها أنيابها وأسنانها .
كهد : قال الليث : اكوَهَدّ الشيخُ والفرخ : إذا ارتعد .
ثعلب عن ابن الأعرابي : كهد إذا ألَحَّ في الطلب ، وأَكْهَدَ صاحبه إذا أَتْعَبه .
وقال الفرزدق يصف عيراً وأتانَه :
موَقَّعَةٌ ببياض الرَّكوب
كهُودُ اليدين مع المُكهِدِ
أراد بكَهُود اليدين الأَتان ، وبالمُكْهِد العَيْر ، كهُود اليدين : سريعُهُ ، والمُكْهد : المتعِب ، ويقال : أصابه جَهْد وكَهْد ، ويقيني كاهداً قد أعيا ومُكْهداً ، وقد كَهَد وأَكْهَدَ ، وكَدَه وأكده كل ذلك إذا جَهَدَه الدُّؤُبُ .
كده : قال الليث : الكَدْهُ صكَّةٌ بحجر ونحوه ، يؤثِّرُ أَثَراً شَدِيداً ، وقال رؤبة :
وخافَ صَقْعَ القارعاتِ الكُدَّه
وقال ابن السكيت : يقال في وجهه كُدوه وكُدُوحٌ أي خُمُوشٌ ، وسَقَطَ فلانٌ فَتَكَدَّهَ وتكدَّحَ ، ويقالُ : هو يكْدَحُ كعياله ويكْدَهُ لعياله أي يكْسَبُ لهم ، ويقال : كَدَهَهُ الهمُّ يكدَهُهُ كَدْهاً : إذا جهده .
وقال أُسامةُ الهذَلِيُّ يصف الخمر :
إذا نُضِحَت بالماء وازداد فَوْرُها
نجا وهو مَكْدُوهٌ من الغَمِّ ناجدُ
يقول : إذا عَرِقَتْ الخمرُ وفارتْ بالغَلْي نجَا العَيْرُ ، والناجِدُ الذي قد عَرِقَ ، ويقال : في وجهه كُدُوهٌ وكُدُوحٌ ، أي خموش ، ومنه حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( من سأل وهو غنيٌّ جاءتْ مسألتهُ يوم القيامة كُدُوحاً ) ، أي خُمُوشاً .

##### Türkçe

ه ك د
**هكد** , **كهد** , **كده** , **دهك**: kullanımdadır.
Leys ihmal etti: **هكد**.
**هكد**: ve Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti; denir ki: **هَكَدَ الرجلُ**; adam, borçlusuna karşı sıkı davrandığı zaman.
**دهك**: Leys onu ihmal etti; ve Ru’be dedi ki:
رُدّتْ رَجِيعاً بين أرحاء دُهُكْ
Ebû ‘Amr dedi ki: **الدَّهْكُ** dövme ve öğütmedir; ve onun **أَرحاؤها**’sı onun azı dişleri ve dişleridir.
**كهد**: Leys dedi ki: **اكوَهَدّ** ihtiyar ve yavru; titrediği zaman.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **كهد**; talepte ısrar ettiği zaman; ve **أَكْهَدَ صاحبه**; onu yorduğu zaman.
Ve el-Ferazdak, bir yaban eşeğini ve dişisini vasfederek dedi ki:
موَقَّعَةٌ ببياض الرَّكوب
كهُودُ اليدين مع المُكهِدِ
**كهُودُ اليدين** ile dişi eşeği, **المُكْهِد** ile yaban eşeğini kastetti; **كهُودُ اليدين**: onun süratlisi; ve **المُكْهد**: yoran; ve denir ki: ona **جَهْد** ve **كَهْد** isabet etti; ve beni, yorulmuş bir **كاهداً** ve bir **مُكْهداً**dan korur; ve **كَهَد** ve **أَكْهَدَ**; ve **كَدَه** ve **أكده**; bunların hepsi, sebat onu yorduğu zaman.
**كده**: Leys dedi ki: **الكَدْهُ** taş ve benzeriyle bir vuruştur; şiddetli bir iz bırakır; ve Ru’be dedi ki:
وخافَ صَقْعَ القارعاتِ الكُدَّه
İbnü’s-Sikkît dedi ki: yüzünde **كُدوه** ve **كُدُوحٌ** denir; yani çizikler; ve falan düştü de **فَتَكَدَّهَ** ve **تكدَّحَ**; ve denir ki: o, ailesi için **يكْدَحُ** ve ailesi için **يكْدَهُ**; yani onlar için kazanır; ve denir ki: **كَدَهَهُ الهمُّ** onu **يكدَهُهُ كَدْهاً**; onu yorduğu zaman.
Üsâme el-Hüzelî, şarabı vasfederek dedi ki:
إذا نُضِحَت بالماء وازداد فَوْرُها
نجا وهو مَكْدُوهٌ من الغَمِّ ناجدُ
Der ki: şarap terlediği ve kaynamayla kabardığı zaman yaban eşeği kurtuldu; ve **الناجِدُ** terlemiş olandır; ve denir ki: yüzünde **كُدُوهٌ** ve **كُدُوحٌ**; yani çizikler; ve ondan, Peygamber’in ( صلى الله عليه وسلم ) hadisi: ( **من سأل وهو غنيٌّ جاءتْ مسألتهُ يوم القيامة كُدُوحاً** ) yani çizikler.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الكاف والهاء وما يثلثهما)
(كها)  الكاف والهاء والحرف المعتل كلمةٌ واحدة لا تنقاس ولا يُفرَّع عنها. ويقولون للنَّاقة الضَّخمة: كَهَاةٌ. قال:
إذَا عَرَِضَتْ منها كَهَاةٌ سمينةٌ	 *** فلا تُهدِ منها واتَّشِقْ وتجَبْجَبِ([1])(كهب)  الكاف والهاء والباء كلمةٌ. يقولون للغُبرة المَشُوبةِ سواداً في الإبل كُهْبَةٌ.
(كهد)  الكاف والهاء والدال، يقولون فيه شيئاً يدلُّ على تحرُّكٍ إلى فوق. يقولون: كَهَدَ الحِمارُ، إذا رَقَص في مِشْيته. وأكهدتُه: أرقصتُه، في شِعر الفرزدق:
* يُكْهِدُون الحُمُرْ([2]) *
ويقولون: اكْوَهَدَّ الفَرْخُ، إذا تحرَّك ليرتفع.
(كهر)  الكاف والهاء والراء كلمتانِ متباعدتانِ جداً: الأولى الانتهار، يقال كَهَرَهْ يَكْهَرُه كَهْراً. وفي الحديث: "بأبي وأمي ما كَهَرَني ولا شَتَمنِي". وقرأ ناسٌ: ﴿فأمَّا اليَتِيمَ فَلاَ تَكْهَرْ([3])﴾ [الضحى 9].
والأصل الآخَر: كَهْرُ النَّهارِ، وهو ارتفاعُه، يقال كَهَرَ يَكْهَرُ. قال:
* وإذا العانة في كَهْر الضُّحى([4]) *
(كهف)  الكاف والهاء والفاء كلمةٌ واحدة، وهي غارٌ في جَبَل، وجمعه كُهوف.
(كهل)  الكاف والهاء واللام أصلٌ يدلُّ على قُوَّة في الشَّيء أو اجتماع جِبِلَّة. من ذلك الكَاهل: ما بين الكتِفين: سمِّي بذلك لقُوّته. ويقولون للرَّجُل المجتمِع إذا وَخَطه الشَّيب: كَهْل، وامرأة كَهْلة. قال:
ولا أعود بعدَها كَرِيَّا *** أُمارِسُ الكَهلة والصَّبِيَّا([5])وأمَّا قولُهم للنَّبات: اكتَهَلَ، فإنما [هو] تشبيه بالرّجل الكهل. واكتهالُ الروضة: أن يعمَّها النَّوْر. قال الأعشى:
* مُؤزَّر بعَميم النبتِ مكتهلُ([6]) *
(كهم)  الكاف والهاء والميم أُصَيلٌ يدلُّ على كَلالٍ وبُطْء. من ذلك الفَرس الكَهَام: البَطيء. والسَّيف الكَهام: الكليل. واللِّسان الكَهام:العييّ. ثم يقولون للمُسِنّ كَهْكَمٌ. ويقولون: أكْهَمَ بَصرُه، إذا رَقَّ.
(كهن)  الكاف والهاء والنون كلمةٌ واحدة. وهي الكاهن، وقد تكهَّنَ يَتَكهَّن. والله أعلم.
--------------ـــ
([1]) البيت لخمام بن زيد مناة اليربوعي، كما في اللسان (جبب)، وفي (كها، وشق) بدون نسبة. وقد سبق في (عرض).
([2]) في المجمل: "الحمير".
([3]) هي قراءة ابن مسعود وإبراهيم التيمي. تفسير أبي حيان (8: 486).
([4]) صدر بيت لعدي بن زيد، كما في اللسان (كهر). وعجزه:
* دونها أحقب ذو لحم زيم *
([5]) الرجز لعذافر الكندي، كما في (كرا). وأنشده في (كهل) بدون نسبة.
([6]) صدره كما في ديوانه 43 واللسان (كهل):
* يضاحك الشمس منها كوكب شرق *

ـ

##### Türkçe

(باب **الكاف** و**الهاء** وما يثلثهما)
(**كها**)  **الكاف** ve**الهاء** ve illetli harf tek bir kelimedir; kıyas edilmez ve ondan türetme yapılmaz. Ve derler ki iri deveye: **كَهَاةٌ**. Dedi ki:
إذَا عَرَِضَتْ منها **كَهَاةٌ** سمينةٌ	 *** فلا تُهدِ منها واتَّشِقْ وتجَبْجَبِ([1])(**كهب**)  **الكاف** ve**الهاء** ve**الباء** bir kelimedir. Derler ki develerde siyahlıkla karışmış toza: **كُهْبَةٌ**.
(**كهد**)  **الكاف** ve**الهاء** ve**الدال**; onda yukarıya doğru bir hareketi gösteren bir şey söylerler. Derler ki: **كَهَدَ** **الحِمارُ**, yürüyüşünde raks ettiğinde. Ve **أكهدتُه**: onu raks ettirdim; فرزدق’ın şiirinde:
* يُكْهِدُون الحُمُرْ([2]) *
Ve derler ki: **اكْوَهَدَّ** **الفَرْخُ**, yükselmek için hareket ettiğinde.
(**كهر**)  **الكاف** ve**الهاء** ve**الراء** çok uzak iki kelimedir: birincisi azarlamadır; **كَهَرَهْ** **يَكْهَرُه** **كَهْراً** denir. Ve hadiste: "Anam babam ona feda olsun, beni **كَهَرَني** etmedi ve bana sövmedi." Ve bazı kimseler okudu: ﴿فأمَّا اليَتِيمَ فَلاَ تَكْهَرْ([3])﴾ [الضحى 9].
Ve diğer asl: **كَهْرُ** **النَّهارِ**; o, onun yükselmesidir; **كَهَرَ** **يَكْهَرُ** denir. Dedi ki:
* وإذا العانة في **كَهْر** الضُّحى([4]) *
(**كهف**)  **الكاف** ve**الهاء** ve**الفاء** tek bir kelimedir; o, dağda bir mağaradır; çoğulu **كُهوف**tur.
(**كهل**)  **الكاف** ve**الهاء** ve**اللام**; bir şeyde kuvvete yahut yaratılışın toplanmasına delalet eden bir asıldır. Bundan: **الكَاهل**: iki kürek kemiği arasıdır; kuvvetinden dolayı bununla adlandırıldı. Ve derler ki saçı ağardığında derli toplu adama: **كَهْل**, ve kadına **كَهْلة**. Dedi ki:
ولا أعود بعدَها كَرِيَّا *** أُمارِسُ **الكَهلة** و**الصَّبِيَّا**([5])Ve bitki için sözleri olan: **اكتَهَلَ** ise, ancak [o] orta yaşlı adamla benzetmedir. Ve **اكتهالُ** **الروضة**: çayırın çiçekle kaplanmasıdır. الأعشى dedi ki:
* مُؤزَّر بعَميم النبتِ **مكتهلُ**([6]) *
(**كهم**)  **الكاف** ve**الهاء** ve**الميم**; yorgunluğa ve yavaşlığa delalet eden bir asılcık(tır). Bundan: **الفَرس** **الكَهَام**: yavaş olan. Ve **السَّيف** **الكَهام**: körelmiş olan. Ve **اللِّسان** **الكَهام**: tutuk olan. Sonra yaşlıya **كَهْكَمٌ** derler. Ve derler ki: **أكْهَمَ** **بَصرُه**, inceldiğinde.
(**كهن**)  **الكاف** ve**الهاء** ve**النون** tek bir kelimedir. O, **الكاهن**dir; ve **تَكهَّنَ** **يَتَكهَّن**. Ve Allah daha iyi bilir.
--------------ـــ
([1]) Beyit, لسان (جبب)’de olduğu üzere, خِمام بن زيد مناة اليربوعي’nindir; (كها، وشق)’ta nisbesizdir. (عرض)’da daha önce geçti.
([2]) المجمل’de: "الحمير".
([3]) Bu, ابن مسعود ve إبراهيم التيمي kıraatidir. تفسير أبي حيان (8: 486).
([4]) Beytin صدر’ı, لسان (كهر)’de olduğu üzere, عدي بن زيد’indir. Ve عجز’ı:
* دونها أحقب ذو لحم زيم *
([5]) Recez, (كرا)’da olduğu üzere, عذافر الكندي’nindir. Ve (كهل)’de nisbesiz olarak rivayet etti.
([6]) صدر’ı, divanında 43 ve لسان (كهل)’de olduğu üzere:
* يضاحك الشمس منها كوكب شرق *

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

كَهَدَ في المشي كَهْداً: أَسْرَع. وشيخ كَوْهَدٌ: يُرْعَشُ من الكِبَر، وقد اكْوَهَدَّ الشيخ والفَرْخُ إِذا ارْتَعَد. الجوهري: كَهَدَ الحِمارُ كَهَداناً أَي عدا،؛ وأَكْهَدْتُه أَنا. واكْوَهَدَّ الفرخُ اكْوِهْداداً، وهو ارتِعادُه إِلى أُمِّهِ لِتَزُقَّه. وكَهَدَ إِذا أَلَحَّ في الطلب. وأَكْهَدَ صاحبَه إِذا أَتعبه؛ وهو في بيت الفرزدق: مُوَقَّعَة بِبَيَاضِ الرُّكُود،
كَهُود اليَدَيْنِ مع المُكْهِدِ
أَراد بِكَهُودِ اليدين الأَتانَ، وبالمُكْهِد العَيْرَ.
كَهُودُ اليدين: سريعة. والمُكْهِدُ: المُتْعِبُ.
ويقال: أَصابه جَهْد وكَهْد. ولقيني كاهِداً قد أَعيا ومُكْهَِداً؛ وقد كَهَدَ وأَكْهَدَ وَكَدَه وأَكْدَه كل ذلك إِذا أَجْهَدَه الدُّو وب.

##### Türkçe

**كَهَدَ** yürüyüşte **كَهْداً**: hızlandı. Ve **شيخ كَوْهَدٌ**: yaşlılıktan titrer; ve şeyh ile civciv, titrediği zaman **اكْوَهَدَّ** olur. el-Cevherî: eşek **كَهَدَ** **كَهَداناً**, yani koştu; ben de onu **أَكْهَدْتُ**. Ve civciv **اكْوَهَدَّ** **اكْوِهْداداً**; bu, annesine, onu gagalayıp beslesin diye, titremesidir. Ve **كَهَدَ**: istemede ısrar ettiği zaman. Ve arkadaşını **أَكْهَدَ**: onu yorduğu zaman; ve bu, Ferazdak’ın beytindedir:

مُوَقَّعَة بِبَيَاضِ الرُّكُود،
كَهُود اليَدَيْنِ مع المُكْهِدِ

**كَهُودِ اليدين** ile dişi eşeği, **المُكْهِد** ile erkek eşeği kastetti.

**كَهُودُ اليدين**: hızlıdır. Ve **المُكْهِدُ**: yoran.

Ve denilir: ona **جَهْد** ve **كَهْد** isabet etti. Ve bana, yorulmuş olarak **كاهِداً** ve **مُكْهَِداً** olarak rastladı; ve **كَهَدَ** ve **أَكْهَدَ** ve **وَكَدَه** ve **أَكْدَه**: bunların hepsi, onu binek hayvanı yorduğu zaman (böyledir).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

كهد في المشي، كمنع، كهدا وكهدانا، الأخير محركة،: أسرع. وكهدته، هكذا في النسخ ثلاثيا، وفي الصحاح: كهد الحمار كهدانا، أي عدا، وأكهدته أنا، وهو الصواب ومنه قول الفرزدق يهجو حريرا وبني كليب:
  ولكنهم يكهدون الـحـمـير                      ردافى على العجب والقردد

  كهد، إذا ألح في الطلب، كهد إذا تعب بنفسه وأعيا. وأتان كهود اليدين: سريعة، وبه فسر قول الفرزدق:
  موقعة ببياض الركـود                      كهود اليدين مع المكهد أراد بكهود اليدين الأتان السريعة. والكوهد، كجوهر: المرتعش كبرا، يقال: شيخ كوهد. والكهداء: الأمة، لسرعتها في الخدمة، وقد كهد وأكهد. وأكهد: تعب وأتعب، ولقيني كاهدا قد أعيا ومكهدا، وأكهد وكهد، وكده، وأكده، كل ذلك إذا أجهد الدؤوب. وقد تقدم الشاهد في قول الفرزدق، وه المكهد أي المتعب وأراد به العير. واكوهد الشيخ والفرخ كاقمهد واكوهداد الفرخ: ارتعاده إلى أمه لتزقه. يقال أصابه جهد وكهد بمعنى واحد.

##### Türkçe

**كهد** yürüyüşte, **كمنع** gibi, **كهدا** ve **كهدانا** (sonuncusu harekeli): hızlandı. Ve ben onu **كهدته**; nüshalarda böyle üçlü (fiil) olarak; ve **الصحاح**’ta: **كهد الحمار كهدانا**; yani koştu; ve ben onu **أكهدته**; ve doğru olan budur. Ve ondan **الفرزدق**’ın **حريرا** ve **بني كليب**’i hicvederek sözü:
  Fakat onlar eşekleri hızlandırırlar
  sağrı üzerinde, kaba et ve **القردد** üzerinde

**كهد**: talepte ısrar ettiğinde. **كهد**: kendi nefsiyle yorulduğunda ve aciz kaldığında. Ve **أتان كهود اليدين**: hızlıdır; ve bununla **الفرزدق**’ın sözü tefsir edildi:
  **الركـود**’un beyazlığıyla vurucu
  **كهود اليدين** ile, **المكهد** ile; **كهود اليدين** ile hızlı dişi eşeği kastetti. Ve **الكوهد**, **كجوهر** gibi: yaşlılıktan titreyen; denir: **شيخ كوهد**. Ve **الكهداء**: cariye; hizmetteki süratinden dolayı; ve **كهد** ve **أكهد** olmuştur. Ve **أكهد**: yoruldu ve yordu; ve bana **كاهدا** olarak, aciz kalmış olarak ve **مكهدا** olarak rastladı. Ve **أكهد** ve **كهد** ve **كده** ve **أكده**; bütün bunlar, çalışkan olanı yorduğunda. Ve şahit, **الفرزدق**’ın sözünde daha önce geçti; ve o **المكهد** yani yorulmuş olan; ve onunla **العير**’i kastetti. Ve ihtiyar ve yavru **اكوهد** oldu, **كاقمهد** gibi; ve yavru **اكوهداد** oldu: annesine, onu gagalasın diye, titreyerek yönelmesi. Denir: ona **جهد** ve **كهد** isabet etti; tek bir mânâdadır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

كَهَدَ
1 كَهَدَ ذ , (S, K,) aor. كَهِدَ , inf. n. كَهْدٌ (K) and كَهَدَانٌ, (S, K,) He was quick; made haste; (L, K;) in his pace: (L:) he (an ass) ran; syn. عَدَا. (S, L.) ― -b2- كَهَدَ and ↓ اكهد He was quick in service. (TA.) ― -b3- كَهَدَ He was importunate, persevering, or urgent, in petitioning, or seeking, or desiring. (K.) ― -b4- كَهَدَ and ↓ اكهد He was, or became, fatigued, tired, or weary. (K.) ― -b5- كَهَدَ and ↓ اكهد He became jaded, harassed, or fatigued, by labour, or toil: as also كَدَهَ and أَكْدَهَ. (L.) ― -b6- كَهَدْتُهُ (so in the copies of the K; but differently in the S: [see 4:] TA I made him to be quick, or to hasten. (K.)

أَكْهَدْتُهُ
4 أَكْهَدْتُهُ ذ I made him (an ass) to run. (S, L.) See also 1. ― -b2- اكهد He fatigued, tired, or wearied, (L, K,) his companion. (L.)

اِكْوَهَدَّ
Q. Q. 4 اِكْوَهَدَّ ذ It (a young bird) trembled, or fluttered, before its mother, that she might feed it: (S, L:) and he (an old man) trembled: (L:) i. q. اِقْمَهَدَّ. (K.)

كَهْدٌ
كَهْدٌ ذ Distress; trouble; fatigue; weariness; i. q. جَهْدٌ. (TA.) You say أَصَابَهُ جَهْدٌ وَكَهْدٌ [Distress, &c., befell him]. (L, K.)

كَهْدَآءُ
كَهْدَآءُ ذ A female slave: (K:) so called because of her quickness in service. (TA.)

كَهُودُ اليَدَيْنِ
كَهُودُ اليَدَيْنِ ذ A she-ass quick in the fore legs. (L, K.)

كَاهِدٌ
كَاهِدٌ ذ and ↓ مُكْهَدٌ Fatigued; tired; weary. (L.)

كَوْهَدٌ
كَوْهَدٌ ذ One who trembles by reason of old age. (K.)

مُكْهَدٌ
مُكْهَدٌ ذ : see كَاهِدٌ.

##### Türkçe

كَهَدَ
1 **كَهَدَ** **ذ** , (S, K,) muzâri‘ı **كَهِدَ** , mastar ismi **كَهْدٌ** (K) ve **كَهَدَانٌ**, (S, K,) O hızlı oldu; acele etti; (L, K;) yürüyüşünde: (L:) o (bir eşek) koştu; eşanlamlısı **عَدَا**. (S, L.) ― -b2- **كَهَدَ** ve ↓ **اكهد** O hizmette hızlı oldu. (TA.) ― -b3- **كَهَدَ** O istemede, yahut aramada, yahut arzulamada ısrarcı, sebatkâr veya aceleci oldu. (K.) ― -b4- **كَهَدَ** ve ↓ **اكهد** O yoruldu, yorgun düştü veya bitkinleşti. (K.) ― -b5- **كَهَدَ** ve ↓ **اكهد** O emek, yahut zahmet sebebiyle yıprandı, hırpalandı veya yoruldu: **كَدَهَ** ve **أَكْدَهَ** da böyledir. (L.) ― -b6- **كَهَدْتُهُ** (K’nın nüshalarında böyle; fakat S’de farklıdır: [4’e bak:] TA) Ben onu hızlı olmaya, yahut acele etmeye sevk ettim. (K.)

أَكْهَدْتُهُ
4 **أَكْهَدْتُهُ** **ذ** Ben onu (bir eşeği) koşturdum. (S, L.) 1’e de bak. ― -b2- **اكهد** O, arkadaşını yordu, yorgun düşürdü veya bitkinleştirdi, (L, K,). (L.)

اِكْوَهَدَّ
Q. Q. 4 **اِكْوَهَدَّ** **ذ** O (bir yavru kuş) annesinin önünde titredi, yahut kanat çırptı; ta ki onu beslesin: (S, L:) ve o (bir ihtiyar) titredi: (L:) yani **اِقْمَهَدَّ** ile aynı. (K.)

كَهْدٌ
**كَهْدٌ** **ذ** Sıkıntı; dert; yorgunluk; bitkinlik; yani **جَهْدٌ** ile aynı. (TA.) Sen **أَصَابَهُ جَهْدٌ وَكَهْدٌ** dersin [Sıkıntı vb. ona isabet etti]. (L, K.)

كَهْدَآءُ
**كَهْدَآءُ** **ذ** Bir cariye: (K:) hizmetteki sürati sebebiyle böyle adlandırılmıştır. (TA.)

كَهُودُ اليَدَيْنِ
**كَهُودُ اليَدَيْنِ** **ذ** Ön ayaklarda hızlı bir dişi eşek. (L, K.)

كَاهِدٌ
**كَاهِدٌ** **ذ** ve ↓ **مُكْهَدٌ** Yorgun; bitkin; usanmış. (L.)

كَوْهَدٌ
**كَوْهَدٌ** **ذ** Yaşlılık sebebiyle titreyen kimse. (K.)

مُكْهَدٌ
**مُكْهَدٌ** **ذ** : **كَاهِدٌ**’e bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%AF/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

كَهَدَ
كَهَدَ A ( n. ac. كَهْد 1 ,  كَهَدَاْن 36 ),
a.  Ran fast.

b.  Was importunate.

c.  see IV (a) .

أَكْهَدَ
أَكْهَدَ IV ,
a.  Was fatigued.

b.  Tired, fatigued.

c.  Made to run.

كَهْد
كَهْد 1 ,
a.  Fatigue, weariness; trouble.

كَاْهِد
كَاْهِد 21 ,
a.  Fatigued, weary.

كَهْدَآءُ
كَهْدَآءُ 42 ,
a.  Female slave.

أَكْهَدَ
N. P. أَكْهَدَ IV ,
a.  see 21 .

اِكْوَهَدَّ
اِكْوَهَدَّ
a.  Trembled.

كَهُوْد اليَدَيْن
كَهُوْد اليَدَيْن
a.  Swift, fleet ( ass ).

كَوْهَد
كَوْهَد
a.  Tottering, decrepit.

كَهْدَب
كَهْدَب
a.  Heavy.

كَهْدَل
كَهْدَل
a.  Plump.

##### Türkçe

**كَهَدَ**
**كَهَدَ** A (n. ac. **كَهْد** 1, **كَهَدَاْن** 36),
a. Hızlı koştu.

b. Israrcı oldu.

c. IV (a)’ya bak.

**أَكْهَدَ**
**أَكْهَدَ** IV,
a. Yoruldu.

b. Yorgun, bitkin.

c. Koşturdu.

**كَهْد**
**كَهْد** 1,
a. Yorgunluk, bitkinlik; sıkıntı.

**كَاْهِد**
**كَاْهِد** 21,
a. Yorgun, bitkin.

**كَهْدَآءُ**
**كَهْدَآءُ** 42,
a. Kadın köle.

**أَكْهَدَ**
N. P. **أَكْهَدَ** IV,
a. 21’e bak.

**اِكْوَهَدَّ**
**اِكْوَهَدَّ**
a. Titredi.

**كَهُوْد اليَدَيْن**
**كَهُوْد اليَدَيْن**
a. Çevik, atik (eşek).

**كَوْهَد**
**كَوْهَد**
a. Sendeleyen, kocamış.

**كَهْدَب**
**كَهْدَب**
a. Ağır.

**كَهْدَل**
**كَهْدَل**
a. Tombul.
