# كهر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%87%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: كهر

كَهَرَ الضُّحى: ارتفع؛ قال عَدِيُّ بن زيد العَبَّادي:
مُسْتَخِفِّينَ بلا أَزْوادِنا،
ثقةً بالمُهْرِ من غيرِ عَدَمْ
فإِذا العانَةُ في كَهْرِ الضُّحى،
دُونها أَحْقَبُ ذو لَحْمٍ زِيَمْ
يصف أَنه لا يحمل معه زاداً في طريقه ثقة بما يصيده بمُهرِه. والعانة: القطيع من الوحش. والأَحقب: الحمار الذي في حِقْوَيْهِ بياض. ولحم زِيَمٌ: لحم متفرق ليس بمجتمع في مكان. وكَهَرَ النهارُ يَكْهَرُ كَهْراً: ارتفع واشتدّ حَرُّه. الأَزهري: كَهْرُ النهارِ ارتفاعُه في شدة الحر. والكَهْرُ: الضحك واللهو. وكَهَرَه يَكْهَرُه كَهْراً: زَبَرَهُ واستقبله بوجه عابسٍ وانْتَهره تَهاوناً به. والكَهْرُ: الانْتِهارُ؛ قال ابنُ دارة الثَّعْلَبيّ:
فقامَ لايَحْفِلُ ثَمَّ كَهْرا،
ولا يُبالي لو يُلاقي عَهْرا
قال: الكَهْرُ الانْتِهارُ، وكَهَرَه وقَهَره بمعنى. وفي قراءة عبد الله بن مسعود، رضي الله عنه: فأَما اليتيم فلا تَكْهَرْ؛ وزعم يعقوب أَن كافه بدل من قاف تَقْهَرْ. وفي حديث مُعَاوية بن الحَكَمِ السّلَمِيّ أَنه قال: ما رأَيت مُعَلِّماً أَحْسَنَ تعليماً من النبي، صلى الله عليه وسلم، فبأَبي هو وأُمي ما كَهَرني ولا شَتَمَني ولا ضَرَبني. وفي حديث المَسْعى: أَنهم كانوا لا يُدَعُّون عنه ولا يُكْهَرون؛ قال ابن الأَثير: هكذا يروى في كتب الغريب وبعض طرق مسلم، قال: والذي جاء في الأَكثر يُكْرَهُون بتقديم الراء من الإِكراه.
ورجل كُهْرُورَةٌ: عابس، وقيل قبيح الوجه، وقيل: ضحَّاك لعَّاب. وفي فلان كُهْرُورةٌ أَي انْتِهارٌ لمن خاطبه وتعبيس للوجه؛ قال زَبْدُ الخيل: ولستُ بذِي كُهْرورَةٍ غيرَ أَنَّني،
إِذا طَلَعَتْ أُولى المُغِيرَةِ، أَعْبَسُ
والكَهْرُ: القَهْرُ. والكَهْرُ: عُبُوسُ الوجه. والكَهْرُ: الشَّتْمُ؛ الأَزهري: الكَهْرُ المُصاهَرة؛ وأَنشد:
يُرَحَّبُ بي عند بابِ الأَمِير،
وتُكْهَرُ سَعْدٌ ويُقْضى لها
أَي تُصاهَرُ.

### Türkçe

**كَهَرَ** **الضُّحى**: yükseldi; **عَدِيُّ بن زيد العَبَّادي** dedi ki:
“Azıklarımız olmaksızın hafiflenmişler,
yokluk olmaksızın tay’a güvenerek.
Derken **العانَةُ** kuşluk vaktinin **كَهْرِ**’inde (yükselişinde),
onun önünde etli, **زِيَمْ** (dağınık etli) bir **أَحْقَبُ** (hakvelerinde beyazlık olan) (vardır).”

Azık taşımadığını, tay’ı ile avlayacağı şeye güvenerek yolunda (bunu yaptığını) vasfeder. **العانة**: vahşî (hayvan) sürüsü. **الأَحقب**: iki **حِقْو**’sunda beyazlık bulunan eşek. **لحم زِيَمٌ**: bir yerde toplanmış olmayan, dağınık et.

**كَهَرَ** **النهارُ** **يَكْهَرُ** **كَهْراً**: yükseldi ve sıcağı şiddetlendi. **الأَزهري**: **كَهْرُ النهارِ**, sıcağın şiddetinde onun yükselmesidir.

**الكَهْرُ**: gülme ve eğlence.

**كَهَرَه** **يَكْهَرُه** **كَهْراً**: onu azarladı; asık bir yüzle ona yöneldi ve onu, onu küçümseyerek azarladı.

**الكَهْرُ**: azarlama; **ابنُ دارة الثَّعْلَبيّ** dedi ki:
“Derken kalktı; orada bir **كَهْرا** (azarlamayı) umursamaz,
ve bir **عَهْرا** (kötülük/çirkinlik) ile karşılaşsa aldırmaz.”

Dedi ki: **الكَهْرُ** azarlamadır; **كَهَرَه** ve **قَهَره** anlamca birdir. **عبد الله بن مسعود**’un, رضي الله عنه, kıraatinde: “Ama yetime gelince, onu **تَكْهَرْ** etme (azarlama)”; **يعقوب**, onun **كاف**’ının, **تَقْهَرْ**’ın **قاف**’ından bedel olduğunu ileri sürdü.

**مُعَاوية بن الحَكَمِ السّلَمِيّ** hadîsinde, onun şöyle dediği (rivayet edilir): “Peygamberden, صلى الله عليه وسلم, daha güzel öğreten bir öğretmen görmedim; babam ona feda olsun, annem (de); beni ne **كَهَرني** etti (azarladı), ne bana sövdü, ne de beni dövdü.”

**المَسْعى** hadîsinde: onların ondan itilmedikleri ve **يُكْهَرون** edilmedikleri (azarlanmadıkları); **ابن الأَثير** dedi ki: garîb kitaplarında ve Müslim’in bazı tariklerinde böyle rivayet edilir; dedi ki: ekseriyette gelen, **يُكْرَهُون**’dur; **الراء**’ın, **الإِكراه**’tan (türeyen) takdim edilmesiyle.

Ve bir adam **كُهْرُورَةٌ**: asık suratlı; ve denildi ki: çirkin yüzlü; ve denildi ki: çok gülen, oyunbaz. Ve falanda **كُهْرُورةٌ** vardır; yani kendisiyle konuşanı azarlama ve yüzü asma; **زَبْدُ الخيل** dedi ki:
“Ben, **كُهْرورَةٍ** sahibi değilim; ancak ben,
**أُولى المُغِيرَةِ** (ilk akıncı bölüğü) çıktığında, asılırım.”

**الكَهْرُ**: **القَهْرُ** (kahretme). **الكَهْرُ**: yüzün asılması. **الكَهْرُ**: sövme; **الأَزهري**: **الكَهْرُ** **المُصاهَرة**’dir (hısımlık/evlilik yoluyla akrabalık); ve (şu beyti) okudu:
“Emîrin kapısında bana hoş geldin denilir,
ve **سَعْدٌ** **تُكْهَرُ** edilir ve onun için hüküm verilir.”

Yani: onunla **تُصاهَرُ** edilir (evlilik yoluyla hısımlık kurulur).
