# كهمس — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D9%85%D8%B3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%87%D9%85%D8%B3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كهمس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D9%85%D8%B3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: كهمس

الكَهْمَسُ: القصير، وقيل: القصير من الرجال. والكَهْمَسُ: الأَسد. وقال ابن الأَعرابي: هو الذئب. وكَهْمَس: من أَسماء الأَسد. وناقة كَهْمَس: عظيمة السنام. وكَهْمَس: اسم، وهو أَبو حيّ من العرب؛ أَنشد سيبويه لمَوْدُودٍ العنبريّ، وقيل هو لأَبي حُزابة الوليد بن حَنِيفة: فلِلّه عَيْنا مَنْ رَأَى من فَوارِسٍ،
أَكَرَّ على المَكْرُوه منهم وأَصْبَرا
فما بَرِحُوا حتى أَعَضُّوا سُيُوفَهُمْ
ذُرى الهامِ مِنْهُم، والحديدَ المُسَمَّرا
وكُنَّا حَسِبناهم فَوارِسَ كَهْمَسٍ،
حَيُوا بَعْدَما ماتوا من الدَّهْرِ أَعْصُرا
وكَهْمَسٌ هذا: هو كَهْمَسُ بن طَلْق الصَّريمي، وكان من جملة الخوارِج مع بِلال بن مِرْداس، وكانت الخوارج وقعت بأَسلم بن زرعة الكلابي، وهم في أَربعين رجلاً، وهو في أَلْفَي رجل، فقتلت قطعة من أَصحابه وانهزم إِلى البَصرة فقال مَوْدُود هذا الشعر في قوم من بني تميم فيهم شدة، وكانت لهم وقعة بِسِجِسْتان، فَشَبَّهَهُم في شدَّتهم بالخَوارج الذين كان فيهم كَهْمَسُ بن طَلْق، وحَيُوا يعني الخوارج أَصحاب كَهْمَس، أَي كأَنَّ هؤلاء القوم أَصحاب كَهْمَس في قُوَّتهم وشدّتهم ونُصْرتهم.

### Türkçe

**الكَهْمَسُ**: kısa boylu; ve denildi ki: erkeklerden kısa boylu olan. Ve **الكَهْمَسُ**: aslan. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: o kurttur. Ve **كَهْمَس**: aslanın adlarındandır. Ve **ناقة كَهْمَس**: hörgücü büyük (olan dişi deve). Ve **كَهْمَس**: bir isimdir; ve o, Araplardan bir kabile (hayy) babasıdır; Sîbeveyh, Mevdûd el-‘Anberî’ye ait olarak inşad etti; ve denildi ki o, Ebû Huzâbe el-Velîd b. Hanîfe’nindir:

Allah için, bir gözü (olsun da baksın) kim gördü süvarilerden,
onlardan daha çok (geri) döneni, onlardan daha sabredeni?

Artık ayrılmadılar, ta ki ısırdılar kılıçlarını,
onlardan başların tepelerini ve çivilenmiş demiri.

Ve biz onları **فَوارِسَ كَهْمَسٍ** (Kehmes’in süvarileri) sanmıştık,
yaşadılar, öldükten sonra, zamandan bir çağ(lar).

Ve şu **كَهْمَسٌ**: o, es-Sarîmî **كَهْمَسُ بن طَلْق**’tır; ve Bilâl b. Mirdâs ile birlikte Hâricîlerden bir cümle (topluluk) idi. Hâricîler, Kilâbî Eslem b. Zur‘a’ya rastlamıştı; onlar kırk adam içinde, o ise iki bin adam içinde idi; böylece ashabından bir parça öldürüldü ve Basra’ya kaçtı. Bunun üzerine Mevdûd, Benî Temîm’den, içlerinde şiddet bulunan bir kavim hakkında bu şiiri söyledi; onların Sicistân’da bir vak‘ası vardı; böylece onları şiddetlerinde, içlerinde **كَهْمَسُ بن طَلْق** bulunan Hâricîlere benzetti. Ve “yaşadılar” demek, yani **الخوارج** (Hâricîler), **أَصحاب كَهْمَس** (Kehmes’in ashabı); yani sanki şu kavim, kuvvetlerinde, şiddetlerinde ve yardımlarında Kehmes’in ashabıdır.
