# كهن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%87%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كهن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%87%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: كهن

: ( كَهَنَ له ، كمَنَعَ ونَصَرَ وكَرُمَ ، كَهانَةً ، بالفتْحِ ، وتَكَهَّنَ تَكَهُّناً وتَكْهِيناً ، الأَخيرُ نادِرٌ : ( قَضَى له بالغَيْبِ .
وقالَ الأزْهرِيُّ : قلَّما يقالُ إلاَّ تكَهَّنَ الرَّجُلُ .
وقالَ غيرُهُ : كَهَنَ ، كِهانَةً ، بالكسْرِ ؛ إذا تَكَهَّنَ ، وكَهُنَ كَهانَةً إذا صارَ كاهِناً .
وفي التَّوْشيحِ : الكَهانَةُ ، بالفتْحِ ويَجوزُ الكَسْر : ادِّعاء عِلْم الغَيْبِ ؛ ومِثْلُه في ضوْءِ النِّبْراسِ ، وأَفْعال ابنِ القَطَّاع والإرْشادِ . ( فهو كاهنٌ ج كَهَنَةٌ ، محرَّكةً ، ( وكُهَّانٌ ، كرُمَّانٍ ، ( وحِرْفَتُه الكِهانَةُ ، بالكسْرِ ، وهو على القِياسِ .
وفي الحدِيثِ : ( نَهَى عن

حُلْوانِ الكاهِنِ ) ؛ قالَ ابنُ الأثيرِ : الكاهِنُ الذي يَتَعاطَى الخبَرَ عن الكَائِناتِ في مُسْتقبلِ الزَّمانِ ، ويَدَّعِي مَعْرفَةَ الأَسْرارِ ، وقد كانَ في العَرَبِ كَهَنةٌ كشِقَ وسَطِيحٍ وغيرِهِما ، فمنهم مَنْ كانَ يَزْعُم أَنَّ له تابِعاً مِنَ الجِنِّ ورَئِيّاً يُلْقي إليه الأَخْبار ، ومنهم مَنْ كانَ يَزْعُم أَنَّه يَعْرِفُ الأُمورَ بمُقدِّمات أَسْبابٍ يستدلُّ بها على مَواقِعِها بكَلامِ مَنْ يَسْأَله أَو فِعْله أَو حَالَه ، وهذا يخُصُّونَه باسمِ العَرَّافِ كالذي يَدَّعِي مَعْرِفَةَ الشيءِ المَسْروقِ ومَكَان الضَّالَّةِ ونَحْوِها .
وفي الحدِيثِ : ( مَنْ أَتَى كاهِناً أو عَرَّافاً فقد كَفَرَ بما أُنْزِلَ على محمدٍ ، صلى الله عليه وسلم ، أَي مَن صَدَّقَهم .
وفي حدِيثِ الجَنِين : ( إنَّما هذا مِن إِخْوانِ الكُهَّان ) .
( والكَاهِنُ أَيْضاً : ( مَنْ يَقُومُ بأَمْرِ الرَّجُلِ ويَسْعَى في حاجَتِه والقِيامِ بِأَسْبابِه وأَمْرِ خُزانَتِه . وفي الحدِيث : اسْتأْذَنَه رَجُلٌ في الجِهادِ فقالَ له : هل في أَهْلِكَ من كاهَنٍ ؛ هكذا قيَّدَه الوَقشيّ بفتْحِ الهاءِ .
وقالَ ابنُ الأَعْرابيِّ : إِنَّ لَفْظَ الحدِيثِ من كاهِنٍ وغَيَّرَه الرَّاوِي .
وكاهَن الرَّجُل : مَنْ يَخْلِفُه في أَهْلِه يَقُومُ بأَمْرِهم بَعْدَه ؛ هكذا في الرَّوْض .
( والمُكاهَنَةُ : المُحابَاةُ .
( والكاهِنانِ : حَيَّانِ مِنَ العَرَبِ .
قالَ الأزْهرِيُّ : هُما قُرَيْظَة والنَّضِيرِ قَبِيلا اليَهُودِ بالمَدينَةِ ، وهم أَهْلُ كِتابٍ وفَهْمٍ وعِلْمٍ ؛ ومنه الحدِيثُ : ( يَخْرجُ من الكاهِنَيْن رجُلٌ يقْرأُ القُرْآن لا يَقْرؤُه أَحدٌ قِراءَتَه ) ؛ قيلَ : إنَّه محمدُ بنُ كَعْبٍ القُرَظِيُّ وكانَ مِن أَوْلادِهم .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

كهنَ لهم : إذا قالَ لَهُم قَوْلَ الكَهَنةِ : وكذا كلُّ مَنْ يَتَعاطَى عِلْماً دَقِيقاً .
والكهانُ : كثيرُ الكهانَةِ .

### Türkçe

: (**كَهَنَ** ona; **مَنَعَ** ve **نَصَرَ** ve **كَرُمَ** gibi; **كَهانَةً**; fetih ile; ve **تَكَهَّنَ** **تَكَهُّناً** ve **تَكْهِيناً**; sonuncusu nâdirdir): (**قَضَى** ona gayb ile (gayb hakkında hükmetti).
Ve **الأَزْهرِيُّ** dedi: Neredeyse ancak “**تَكَهَّنَ** adam” denilir.
Ve başkası dedi: **كَهَنَ**; **كِهانَةً**, kesr ile; **تَكَهَّنَ** ettiği zaman; ve **كَهُنَ** **كَهانَةً** (kâhin olduğu zaman) kâhin oldu.
Ve **التَّوْشيحِ**’te: **الكَهانَةُ**, fetih ile, ve kesr câiz olur: gayb ilmini iddia etmektir; ve bunun benzeri **ضوْءِ النِّبْراسِ**’ta ve **أَفْعال ابنِ القَطَّاع**’da ve **الإرْشادِ**’dadır. (O hâlde o **كاهنٌ**’dir; çoğulu **كَهَنَةٌ**, harekeli; (ve **كُهَّانٌ**, **رُمَّانٍ** gibi; (ve onun mesleği **الكِهانَةُ**, kesr ile; ve bu kıyasa göredir.
Ve hadiste: ( **نَهَى** عن

**حُلْوانِ الكاهِنِ** ); **ابنُ الأثيرِ** dedi: **الكاهِنُ**, gelecek zaman içinde vuku bulacak şeyler hakkında haberi üstlenen ve sırların bilgisini iddia eden kimsedir; ve Araplarda **كَهَنةٌ** vardı, **شِقَ** ve **سَطِيحٍ** ve ikisi dışındakiler gibi; onlardan kimi, kendisi için cinnden bir tâbi‘ ve kendisine haberleri bırakan bir **رَئِيّاً** bulunduğunu sanırdı; ve onlardan kimi, kendisine soranın sözüyle yahut fiiliyle yahut hâliyle onların vuku bulacak yerlerine delâlet ettiği sebeplerin mukaddimeleriyle işleri bildiğini sanırdı; ve bunu, çalınmış şeyin bilgisini ve yitiğin yerini ve benzerlerini bildiğini iddia eden gibi, **العَرَّافِ** adıyla tahsis ederler.
Ve hadiste: ( Kim bir **كاهِناً** yahut bir **عَرَّافاً**’a gelirse, Muhammed’e indirileni inkâr etmiş olur, صلى الله عليه وسلم; yani onları tasdik eden kimse.
Ve cenin hadîsinde: ( Şüphesiz bu, **إِخْوانِ الكُهَّان**’dandır ).
( Ve **الكَاهِنُ** ayrıca: ( adamın işiyle kaim olan, ihtiyacında koşan, sebeplerini ve hazinesinin işini yürütmekle kaim olan kimse. Ve hadiste: Bir adam ondan cihada izin istedi; ona dedi ki: Ehlinde **كاهَنٍ** var mı?; **الوَقشيّ** onu hâ’nın fethiyle böyle kaydetti.
Ve **ابنُ الأَعْرابيِّ** dedi: Hadisin lafzı “min **كاهِنٍ**”dir; râvî onu değiştirdi.
Ve **كاهَن** adam: Ehlinde onun yerine geçen, ondan sonra onların işiyle kaim olan kimsedir; **الرَّوْض**’da böyledir.
( Ve **المُكاهَنَةُ**: kayırmadır.
( Ve **الكاهِنانِ**: Araplardan iki haydır.
**الأَزْهرِيُّ** dedi: İkisi, Medine’deki Yahudilerin iki kabilesi olan **قُرَيْظَة** ve **النَّضِيرِ**’dir; ve onlar kitap, anlayış ve ilim ehlidir; ve ondan hadistir: ( **الكاهِنَيْن**’den bir adam çıkar; Kur’an okur, hiç kimse onun okuyuşu gibi okumaz ); denildi ki: O, **محمدُ بنُ كَعْبٍ القُرَظِيُّ**’dir; ve onların evlâtlarından idi.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

**كهنَ** onlara: onlara kâhinlerin sözü gibi söz söylediği zaman; ve bunun gibi, ince bir ilmi üstlenen her kimse.
Ve **الكهانُ**: kâhinliği çok olan (kimse).
