# كوح (ك-و-ح) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%88%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - و - ح
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والكاف وايء معهما
ح ك ء، ح ك ي، ح و ك، ح ي ك، ك و ح، ك ي ح مستعملات
حكأ:
أحكأت العُقَدَ إحكاءً، أي: شددتها، فاحتَكَأَتْ، أي: اشتدَّت.
حكي:
حكَيتُ فلاناً وحاكيتُه إذا فعلتُ مثلَ فِعْله، أو قوله سواء.
حوك:
الحُوكةُ: بقلة. والشاعر يَحوكُ الشِّعْر حوكاً، والحائك يحيك حيكاً. ويجمع حاكَة وحَوَكَة. والحِياكة: حرفته.
حيك:
الحَيْك: النَّسجُ، والحيك: أخذُ القول في القلب. يقال: ما يَحيك كلامي في قلان. ولا يَحيك الفأس في هذه الشّجرة.
والحَيَكانُ: مِشْية يحرك فيها الماشي أَلْيَتَيْه. رجلٌ حيّاكٌ وامرأة حيّاكة. وهو يتحيّك في مِشْيَته.
كوح:
كاوحت فلاناً مكاوحة فكُحْتُهُ، أي: قاتلته فغلبتُه، ورأيتهما يتكاوحان، وهما متكاوحان، والمكاوحة أيضاً في الخصومات ونحوها.
كيح:
الكِيحُ: سَفْحُ الجبل وسفحُ سنَدِ الجبل. والكِيح: صُقع الجُرف قال أبو النجم:
كلتاهما لا تَطلُعانِ الكِيحا

##### Türkçe

باب **الحاء** ve **الكاف** ve onlarla birlikte **ايء**
**ح ك ء**، **ح ك ي**، **ح و ك**، **ح ي ك**، **ك و ح**، **ك ي ح** kullanımdadırlar.

**حكأ**:
**أحكأت** düğümleri **إحكاءً**, yani: onları sıkılaştırdım; böylece **فاحتَكَأَتْ**, yani: sıkılaştı.

**حكي**:
**حكَيتُ** falancayı ve **حاكيتُه**; onun fiili gibi, yahut sözü gibi aynısını yaptığım zaman.

**حوك**:
**الحُوكةُ**: bir ot. Şair şiiri **حوكاً** dokur; dokumacı **حيكاً** dokur. **حاكَة** ve **حَوَكَة** diye çoğul yapılır. **الحِياكة**: onun zanaatı.

**حيك**:
**الحَيْك**: dokuma; **الحيك**: sözün kalpte yer etmesi. Denir ki: “Benim sözüm falancada **يَحيك** etmez.” Ve balta bu ağaçta **يَحيك** etmez.
**والحَيَكانُ**: yürüyenin, yürüyüşünde iki kalçasını hareket ettirdiği bir yürüyüş. **رجلٌ حيّاكٌ** ve **امرأة حيّاكة**. Ve o, yürüyüşünde **يتحيّك** eder.

**كوح**:
Falancayla **كاوحت** (ona) **مكاوحة**; böylece onu **فكُحْتُهُ**, yani: onunla savaştım da onu yendim. Ve ikisini **يتكاوحان** gördüm; onlar **متكاوحان**dır. **المكاوحة** ayrıca çekişmelerde ve benzerlerinde de olur.

**كيح**:
**الكِيحُ**: dağın eteği ve dağın dayanağının eteği. Ve **الكِيح**: yarın (uçurumun) tarafı. Ebû’n-Necm dedi ki:
كلتاهما لا تَطلُعانِ **الكِيحا**

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الكاحُ، والكيحُ: عُرْضُ الجبل وسَنَدُهُ. وكَوَّحْتُ الرجل تَكْويحاً: غلبته. وكاوَحْتُهُ، إذا شاتمته وجاهرته. وتَكاوَحَ الرَجُلان، إذا تمارسا وتعالجا الشرَّ بينهما.

##### Türkçe

**الكاحُ** ve **الكيحُ**: dağın eni ve dayanağıdır. Ve “**كَوَّحْتُ** adamı **تَكْويحاً**”: ona galip geldim. Ve “**كاوَحْتُهُ**”: ona sövdüğün ve ona karşı açıktan davrandığın zaman. Ve “**تَكاوَحَ** iki adam”: aralarında olan şerri karşılıklı uyguladıkları ve karşılıklı uğraştıkları zaman.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ك و ح
كاوحه مكاوحة‏.‏

##### Türkçe

ك و ح
**كاوحه**: onu **مكاوحة** ile yaptı.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهري: كاوَحْتُ فلاناً مكاوَحةً إِذا قاتلته فغلبته؛ ورأَيتهما يَتَكاوَحانِ، والمُكاوَحة أَيضاً في الخصومة وغيرها.
ابن الأَعرابي: أَكاحَ زيداً وكَوَّحه إِذا غلبه، وأَكاح زيداً إِذا أَهلكه. ابن سيده: كاوَحه فكاحَه كَوْحاً: قاتله فغلبه.
وكاحَه كَوْحاً: غَطَّه في ماء أَو تراب.
وكَوَّحَ الرجلَ: أَذَلَّه. وكَوَّحه: رَدَّه.
الأَزهري: التكويحُ التغليب؛ وأَنشد أَبو عمرو:
أَعْدَدْته للخَصْمِ ذي التَّعَدِّي،
كَوَّحْته منك بدونِ الجَهْدِ
وكَوَّحَ الزِّمامُ البعيرَ إِذا ذَلَّله؛ وقال الشاعر:
إِذا رامَ بَغْياً أَو مِراحاً أَقامَه
زِمامٌ، بمَثْناه خِشاشٌ مُكَوِّحُ
ورجع إِلى كُوحه إِذا فعل شيئاً من المعروف ثم رجع عنه. والأَكْواحُ: نواحي الجبال؛ قال ابن سيده: وسنذكره في كيح وإِنما ذكرته ههنا لظهور الواو في التكسير.
الجوهري: كاوَحْتُه إِذا شاتمته وجاهرته.
وتَكاوَحَ الرجلان إِذا تَمارَسا وتَعالَجا الشَّرَّ بينهما.

##### Türkçe

الأَزهري: **كاوَحْتُ** falancayı **مكاوَحةً** (mükâvahe) ile (yaptım), onu dövüştüğümde de ona galip geldiğimde; ve ikisini gördüm, **يَتَكاوَحانِ** (birbirleriyle mükâvahe ediyorlar), ve **المُكاوَحة** ayrıca husumette ve başkasında (da vardır).

ابن الأَعرابي: **أَكاحَ** Zeyd’i ve **كَوَّحه** (yaptı), ona galip geldiğinde; ve **أَكاح** Zeyd’i, onu helâk ettiğinde. ابن سيده: Onunla **كاوَحه** etti, sonra onu **كاحَه** etti, **كَوْحاً** (kavhan): onunla dövüştü de ona galip geldi.

Ve onu **كاحَه** etti, **كَوْحاً**: onu suya yahut toprağa batırdı.

Ve adamı **كَوَّحَ**: onu zelil kıldı. Ve onu **كَوَّحه**: onu geri çevirdi.

الأَزهري: **التكويحُ** galip getirmedir; ve Ebû Amr inşad etti:
أَعْدَدْته للخَصْمِ ذي التَّعَدِّي،
كَوَّحْته منك بدونِ الجَهْدِ

Ve **الزِّمامُ** deveyi **كَوَّحَ** eder, onu zelil kıldığında; ve şair dedi:
إِذا رامَ بَغْياً أَو مِراحاً أَقامَه
زِمامٌ، بمَثْناه خِشاشٌ مُكَوِّحُ

Ve **كُوحه**’una döndü; maruftan bir şey yaptığında sonra ondan döndüğünde. Ve **الأَكْواحُ**: dağların yanları; İbn Sîde dedi: Ve onu **كيح**’te zikredeceğiz; ancak onu burada zikrettim, kırmada vâvın zuhurundan dolayı.

الجوهري: Onunla **كاوَحْتُه** ettim; ona sövdüğümde ve ona karşı açıktan yaptığımda.

Ve iki adam **تَكاوَحَ** etti; aralarında şerri tecrübe ettiklerinde ve birbirleriyle uğraştıklarında.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ك و ح * * كاوَحَهُ * شاتمه وجاهره و * تَكَاوَحَا * تمارسا وتعالجا الشر بينهما

##### Türkçe

* ك و ح * **كاوَحَهُ**: Ona sövdü ve ona karşı açıkça yaptı; ve **تَكَاوَحَا**: İkisi, aralarındaki şerri karşılıklı olarak uyguladılar ve karşılıklı olarak tedavi ettiler.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

كاحه كوحا: قاتله فغلبه، ككاوحه، وعبارة المحكم: كاوحه فكاحه كوحا: قاتله فغلبه. وقال الأزهري: كاوحت فلانا مكاوحة، إذا قاتلته فغلبته. وعن ابن الأعرابي كوحه تكويحا وأكاحه إكاحة، إذا غلبه. وأكاح زيدا: أهلكه. وكاحه كوحا: غطه في ماء أو تراب. وكوحه تكويحا: أذله. وكوح الزمام البعير، إذا ذلله. وقال الشاعر:
  إذا رام بغيا أو مراحا أقامه                      زمام بمثناه خشاش مكوح وكوحه، إذا رده. وقال الأزهري: التكويح: التغليب. وأنشد أبو عمرو:
  أعددته للخصم ذي التعدي                      كوحته منك بدون الجهد وفي الأساس: كاوحه، إذا شاتمه وجاهره بالخصومة ورأيتهما يتكاوحان، وقد تكاوحا، أي تمارسا وتعالجا في الشر بينهما. وقال ابن سيده: الكاح: عرض الجبل، كالكيح، بالكسر. وقال غيره: عرض الجبل، وأغلظه، وقيل: هو سفحه وسفح سنده. ج أكواح. قال ابن سيده: وإنما ذكرته هنا لظهور الواو في التكسير. وجمع الكيح أكياح وكيوح، بالضم. ونقل الأزهري عن الأصمعي: الكيح: ناحية الجبل. قال: والوادي ربما كان له كيح إذا كان في حرف غليظ، فحرفه كيحه، ولا يعد الكيح إلا ما كان من أصلب الحجارة وأخشنها، وكل سند جبل غليظ كيح. والجماعة الكيحة. وهو كواح مال، بالكسر، أي إزاؤه. وما أكاحه: ما أعطاه.

##### Türkçe

**كاحه** **كوْحا**: Onunla savaştı da ona galip geldi; **ككاوحه** gibi. **المحكم**’in ibaresi: **كاوحه**; sonra **كاحه** **كوْحا**: Onunla savaştı da ona galip geldi. **الأزهري** dedi: **كاوحت** falancayı **مكاوحة** (olarak), onu savaşıp ona galip geldiğin zaman. **ابن الأعرابي**’den: **كوحه** **تكويحا** ve **أكاحه** **إكاحة**; ona galip geldiği zaman. Ve **أكاح** Zeyd’i: onu helâk etti. Ve **كاحه** **كوْحا**: onu suya veya toprağa batırdı. Ve **كوحه** **تكويحا**: onu zelil kıldı. Ve **كوح** devenin yularını; onu zelil kıldığı zaman. Şair dedi:
  Eğer bir azgınlık yahut bir otlak isterse onu dikeltir                      İkisinin kıvrımında bir yular; **خشاش** (olan) **مكوح**
Ve **كوحه**: onu geri çevirdiği zaman. **الأزهري** dedi: **التكويح**: galip getirme. **أبو عمرو** inşad etti:
  Onu, saldırgan olan hasım için hazırladım                      Onu sana karşı, zahmetsizce **كوحت**
Ve **الأساس**’ta: **كاوحه**; ona sövdüğü ve düşmanlığı açıkça ortaya koyduğu zaman. Ve onları **يتكاوحان** görürsün; ve **تكاوحا** etmişlerdir; yani aralarındaki şerde birbirleriyle çekişip uğraşmışlardır. **ابن سيده** dedi: **الكاح**: dağın eni; **كالكيح** gibi, kesre ile. Başkası dedi: dağın eni ve onun en kalını; ve denildi ki: o, onun eteği ve onun dayanağının eteğidir. Çoğulu: **أكواح**. **ابن سيده** dedi: Onu ancak burada, kırmada vav’ın görünmesinden dolayı zikrettim. Ve **الكيح**’in cem‘i: **أكياح** ve **كيوح**, damme ile. **الأزهري**, **الأصمعي**’den nakletti: **الكيح**: dağın yanı. Dedi: Vadiye, kalın bir kenarda olduğu zaman, belki bir **كيح** olur; onun kenarı onun **كيحه**’idir. Ve **الكيح** ancak en katı taşlardan ve en pürüzlüsünden olan sayılır; ve dağın her kalın dayanağı **كيح**’tir. Topluluk: **الكيحة**. Ve o, kesre ile, **كواح** maldır; yani onun karşısıdır. Ve **ما أكاحه**: ona ne verdi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

كَاحَهُ
1 كَاحَهُ ذ , [aor. يَكُوحُ,] inf. n. كَوْحٌ; and ↓ كوّحهُ, and ↓ اكاحهُ, and ↓ كاوحهُ; He fought with him and overcame him: (K:) so Az, explains كاوحهُ, inf. n. مُكَاوَحَةٌ: or, accord. to the M, ↓ كاوحهُ signifies he fought with him; and كاحه, he overcame him; (TA;) and ↓ كوّحهُ, inf. n. تَكْوِيحٌ, also has this last signification; (IAar, S, TA;) and so ↓ اكاحهُ, inf. n. اِكَاحَةٌ. (IAar, TA.)

2 كَوَّحَ See 1. ― -b2- Also كوّحهُ, (inf. n. تَكْوِيحٌ, TA,) He abased him; rendered him abject; syn. أَذَلَّهُ. (K.) ― -b3- It (the nose-rein) rendered him (a camel) submissive, or tractable. (TA.)

3 كَاْوَحَ See 1. ― -b2- Also كاوحهُ He reviled him, or vilified him, mutually; and treated him in an open manner (S, K) with opposition or altercation. (TA.)

اكاحهُ
4 اكاحهُ ذ He destroyed him. (T, in this art; and K in art. كيح.) See 1.

تَكَاوَحَا
6 تَكَاوَحَا ذ They two laboured, or strove, each with the other, to do evil, or mischief. (S, K.)

كَاحٌ
كَاحٌ ذ and ↓ كِيحٌ The foot, or base, (عُرْض,) of a mountain: (S, K:) [or] its face, or part facing the spectator, above its foot, or base; syn. سَنَدُ جَبَلٍ: (S:) or its foot, or base, (عرض) and most rugged part: or its سَفْح [i. q. عُرْض]; and the foot, or base, of its face; syn. سَفْحُ سَنَدِهِ: or كِيحٌ signifies the side (نَاحِيَة) of a mountain: and any rugged face of a mountain, above its foot, or base: and in some cases, the side of a valley, when it is rugged, but not unless consisting of the hardest and roughest of stones: (As, TA:) pl. of كَاحٌ, أَكْوَاحٌ; (M;) and (of ↓ كِيحٌ, TA,) أَكْيَاحٌ and كْيُوحٌ (K) and كِيَحَةٌ. (As, T.) ― -b2- أَكْيَحُ ↓ كِيحٌ A rough or rugged [foot, or base, or face above the foot or base, &c., of a mountain]; an expression similar to يَوْمٌ أَيْوَمُ; (K, art. كيح;) the latter word being a corroborative; for the سَنَد of a mountain is called كيح only because of its ruggedness and roughness. (TA.)

كيحٌ
كيحٌ ذ : see كَاحٌ.

##### Türkçe

**كَاحَهُ**
1 **كَاحَهُ** ذ , [muzâri‘ **يَكُوحُ**,] mastar ismi **كَوْحٌ**; ve ↓ **كوّحهُ**, ve ↓ **اكاحهُ**, ve ↓ **كاوحهُ**; Onunla savaştı ve ona galip geldi: (K:) böylece Az, **كاوحهُ**’yi, mastar ismi **مُكَاوَحَةٌ** olarak açıklar: yahut M’ye göre, ↓ **كاوحهُ** “onunla savaştı” mânâsınadır; ve **كاحه** “ona galip geldi”dir; (TA;) ve ↓ **كوّحهُ**, mastar ismi **تَكْوِيحٌ**, bu son mânâya da sahiptir; (IAar, S, TA;) ve yine ↓ **اكاحهُ**, mastar ismi **اِكَاحَةٌ**. (IAar, TA.)

2 **كَوَّحَ** Bk. 1. ― -b2- Ayrıca **كوّحهُ**, (mastar ismi **تَكْوِيحٌ**, TA,) Onu alçalttı; onu zelil kıldı; eş anlamlısı **أَذَلَّهُ**. (K.) ― -b3- O (burun yuları) onu (bir deveyi) boyun eğici, yahut uysal kıldı. (TA.)

3 **كَاْوَحَ** Bk. 1. ― -b2- Ayrıca **كاوحهُ** Ona karşılıklı olarak sövdü, yahut onu karşılıklı olarak kötüledi; ve ona açık bir tarzda (S, K) muhalefet yahut çekişme ile muamele etti. (TA.)

**اكاحهُ**
4 **اكاحهُ** ذ Onu helâk etti. (T, bu maddede; ve K, **كيح** maddesinde.) Bk. 1.

**تَكَاوَحَا**
6 **تَكَاوَحَا** ذ İkisi, birbirine karşı, kötülük yahut fesat yapmak için çalıştı, yahut çabaladı. (S, K.)

**كَاحٌ**
**كَاحٌ** ذ ve ↓ **كِيحٌ** Bir dağın ayağı, yahut tabanı, (**عُرْض,**) : (S, K:) [yahut] onun yüzü, yahut seyirciye bakan kısmı, ayağının yahut tabanının üstünde; eş anlamlısı **سَنَدُ جَبَلٍ**: (S:) yahut onun ayağı, yahut tabanı, (**عرض**) ve en sarp kısmı: yahut onun **سَفْح**’ı [yani **عُرْض**]; ve yüzünün ayağı yahut tabanı; eş anlamlısı **سَفْحُ سَنَدِهِ**: yahut **كِيحٌ** bir dağın yanı (**نَاحِيَة**) mânâsınadır: ve bir dağın, ayağının yahut tabanının üstündeki her sarp yüzü: ve bazı durumlarda, taşları en sert ve en pürüzlü olanlardan oluşmadıkça değil, sarp olduğunda bir vadinin yanı: (As, TA:) **كَاحٌ**’ın çoğulu **أَكْوَاحٌ**; (M;) ve (↓ **كِيحٌ**’in, TA,) **أَكْيَاحٌ** ve **كْيُوحٌ** (K) ve **كِيَحَةٌ**. (As, T.) ― -b2- **أَكْيَحُ** ↓ **كِيحٌ** Bir sarp yahut pürüzlü [dağın ayağı, yahut tabanı, yahut ayağın ya da tabanın üstündeki yüzü, vb.]; **يَوْمٌ أَيْوَمُ**’a benzer bir ifade; (K, **كيح** maddesi;) ikinci kelime pekiştiricidir; çünkü bir dağın **سَنَد**’ına, ancak sarplığı ve pürüzlülüğü sebebiyle **كيح** denir. (TA.)

**كيحٌ**
**كيحٌ** ذ : bk. **كَاحٌ**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AD/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

كَاحَ
كَاحَ ( w )  U ( n. ac. كَوْح 1 ),
a.  Overcame.

كَوَّحَ
كَوَّحَ II ,
a.  see I .

b.  Abased.

c.  Rendered tractable.

كَاْوَحَ
كَاْوَحَ III ,
a.  see I .

b.  Reviled.

أَكْوَحَ
أَكْوَحَ IV ,
a.  see I .

b.  Destroyed.

تَكَاْوَحَ
تَكَاْوَحَ VI ,
a.  Sought to injure one another.

كَاح
كَاح [ 1A ] , ( pl. أَكْوَاح [ 38 ] ),
a.  Slope; foot ( of a mountain ).

كِيْح
كِيْح [ 2I ] , ( pl. كِيَحَة [ 7tI ] ,  كُيُوْح [ 27I ] ,  أَكْيَاح [ 38I ] ),
a.  see 1A .

كِوَاح مَالٍ
كِوَاح مَالٍ
a.  Good herdsman.

##### Türkçe

كَاحَ
كَاحَ ( w )  U ( n. ac. **كَوْح** 1 ),
a.  Üstün geldi.

كَوَّحَ
كَوَّحَ II ,
a.  I’e bak.

b.  Alçalttı.

c.  Uysal kıldı.

كَاْوَحَ
كَاْوَحَ III ,
a.  I’e bak.

b.  Sövdü.

أَكْوَحَ
أَكْوَحَ IV ,
a.  I’e bak.

b.  Helâk etti.

تَكَاْوَحَ
تَكَاْوَحَ VI ,
a.  Birbirlerine zarar vermeye çalıştı(lar).

كَاح
كَاح [ 1A ] , ( pl. **أَكْوَاح** [ 38 ] ),
a.  Yamaç; (bir dağın) eteği.

كِيْح
كِيْح [ 2I ] , ( pl. **كِيَحَة** [ 7tI ] ,  **كُيُوْح** [ 27I ] ,  **أَكْيَاح** [ 38I ] ),
a.  1A’ya bak.

كِوَاح مَالٍ
كِوَاح مَالٍ
a.  İyi çoban.
