# كوع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%88%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: كوع

الكاعُ والكُوعُ: طرَفُ الزند الذي يلي أَصلَ الإِبْهامِ، وقيل: هو من أَصل الإِبهام إِلى الزَّنْدِ، وقيل: هما طرفا الزندين في الذراع الكوع الذي يلي الإِبهام، والكاعُ: طرَفُ الزند الذي يلي الخِنْصِر، وهو الكُرْسُوعُ، وجمعها أَكْواعٌ. قال الأصمعي: يقال كاعٌ وكُوعٌ في اليد. ورجل أَكْوَعُ: عظيمُ الكُوعِ، وقيل مُعْوَجُّه؛ قال الشاعر:
دَواحِسٌ في رُسْغِ عَيْرٍ أَكْوَعا
والمصدر الكَوَعُ، وامرأَة كَوْعاءُ بَيّنةُ الكَوعِ. وفي حديث ابن عمر، رضي الله عنهما: بعث به أبوه إِلى خيبرَ وقاسمهم الثمرةَ فَسَحَرُوه فتَكَوَّعَتْ أَصابِعُه؛ الكَوَعُ، بالتحريك: أَن تَعْوَجَّ اليدُ من قِبَلِ الكُوعِ، وهو رأْس اليد مما يلي الإِبهام، والكُرْسُوعُ رأْسه مما يلي الخنصر. وقد كَوِعَ كَوَعاً وكَوَّعه: ضربه فصيره مُعَوَّجَ الأَكْواعِ. ويقال: أَحْمَقُ يَمْتَخِطُ بكُوعِه. وفي حديث سَلَمةَ بن الأَكْوعِ: يا ثَكِلَتْه أُمُّه أَكْوَعُه بُكْرَةَ، يعني أَنت الأَكْوَعُ الذي كان قد تبعنا بُكْرة اليوم لأَنه كان أوَّل ما لحِقَهم صاحَ بهم: أَنا ابن الأَكوع، واليومُ يومُ الرُّضَّع، فلما عاد قال لهم هذا القول آخر النهار، قالوا: أَنت الذي كنت معنا بُكْرةَ فقال: نعم أَنا أَكْوَعُك بكرة؛ قال ابن الأَثير: ورأَيت الزمخشري قد ذكر الحديث هكذا: قال له المشركون بِكْرَةَ أَكْوَعِه، يعنون أَن سلمةَ بِكْرُ الأَكوع أَبيه، قال: والمروي في الصحيح ما ذكرناه أَولاً، وتصغير الكاعِ كُوَيْعٌ. والكَوَعُ في الناس: أَن تَعْوَجَّ الكفّ من قِبَلِ الكُوعِ، وقد تَكَوَّعَتْ يده. وكاعَ الكلبُ يَكُوعُ:مشَى في الرمل وتَمايَلَ على كُوعِه من شدّة الحر. وكاعَ كَوْعاً: عُقِرَ فمشى على كوعه لأَنه لا يقدر على القيام، وقيل: مشى في شِقّ.
والكَوَعُ: يُبْسٌ في الرسْغَيْنِ وإِقْبالُ إِحْدى اليدين على الأُخرى. بعير أَكْوَعُ وناقة كَوْعاءُ: يابِسا الرسْغَيْنِ. أَبو زيد: الأَكْوَعُ اليابِسُ اليدِ من الرسغ الذي أَقبلت يده نحو بطن الذراع، والأَكْوَعُ من الإِبل: الذي قد أَقبل خفه نحو الوظيف فهو يمشي على رسغه، ولا يكون الكَوَعُ إِلا في اليدين؛ وقال غيره: الكَوَعُ التواء الكُوعِ. وقال في ترجمة وكع: الكَوَعُ أَن يُقْبِلَ إِبهامُ الرجْلِ على أَخواتها إِقْبالاً شديداً حتى يظهر عظم أَصلها، قال: والكَوَعُ في اليد انْقِلابُ الكُوعِ حتى يزول فترى شخص أَصله خارجاً.
الكسائي: كِعْتُ عن الشيء أَكِيعُ وأَكاعُ لغة في كَعَعْتُ عنه أَكِعُّ إِذا هِبْتَه وجَبُنْتَ عنه؛ حكاه يعقوب.
والأَكْوَعُ: اسم رجل.

### Türkçe

**الكاعُ** ve **الكُوعُ**: **الإِبْهامِ**’ın aslına bitişik olan **الزند**’in ucu; ve denildi ki: **الإِبهام**’ın aslından **الزَّنْدِ**’e kadar olan kısımdır; ve denildi ki: ikisi, kolda iki **الزند**’in iki ucudur: **الكوع** **الإِبهام**’a bitişik olan (uç)tur; **الكاعُ** ise **الخِنْصِر**’e bitişik olan **الزند**’in ucudur; o da **الكُرْسُوعُ**’dur; bunun çoğulu **أَكْواعٌ**’dır. **الأصمعي** dedi: elde **كاعٌ** ve **كُوعٌ** denir. Ve **أَكْوَعُ** bir adam: **الكُوعِ**u büyük olan; ve denildi ki: onun eğri olanı; şair dedi:

دَواحِسٌ في رُسْغِ عَيْرٍ أَكْوَعا

Ve mastar **الكَوَعُ**’dır; ve **كَوْعاءُ** bir kadın: **الكَوعِ**u apaçık olan. Ve İbn Ömer’in hadîsinde, Allah ikisinden de razı olsun: babası onu Hayber’e gönderdi ve onlarla meyveyi paylaştırdı da onu büyülediler; bunun üzerine parmakları **تَكَوَّعَتْ**; **الكَوَعُ**, harekeli olarak: elin **الكُوعِ** tarafından eğrilmesidir; o, **الإِبهام**’a bitişik olan taraftan elin başıdır; **الكُرْسُوعُ** ise **الخنصر**’e bitişik olan taraftan onun başıdır. Ve **كَوِعَ** **كَوَعاً** (oldu) ve onu **كَوَّعه**: ona vurdu da onu **الأَكْواعِ**ı eğri kılmış olarak yaptı. Ve denir: ahmak, **كُوعِه** ile sümkürür. Ve **سَلَمةَ بن الأَكْوعِ** hadîsinde: “Anası onu yitirsin, onun **أَكْوَعُه**’u sabahleyin!” yani: sen, bugün sabahleyin bizi takip etmiş olan **الأَكْوَعُ**sın; çünkü onlara ilk yetiştiğinde onlara bağırmıştı: “Ben **ابن الأَكوع**’um, bugün emziklilerin günüdür.” Sonra dönünce günün sonunda onlara bu sözü söyledi; dediler ki: “Sen sabahleyin bizimle olan mısın?” Dedi ki: “Evet, ben sizin **أَكْوَعُك**’unuz sabahleyinim.” **ابن الأَثير** dedi: ve **الزمخشري**’yi hadîsi şöyle zikretmiş gördüm: müşrikler ona “sabahleyin onun **أَكْوَعِه**’u” dediler; yani: Seleme, babası **الأَكوع**’un ilk doğanı (bikr)dır; dedi ki: sahihte rivayet olunan, önce zikrettiğimizdir. Ve **الكاعِ**’ın küçültmesi **كُوَيْعٌ**’dir. Ve insanlarda **الكَوَعُ**: avucun **الكُوعِ** tarafından eğrilmesidir; ve onun eli **تَكَوَّعَتْ**.

Ve köpek **كاعَ** **يَكُوعُ**: kumda yürüdü ve şiddetli sıcaktan **كُوعِه** üzerinde sallanarak yürüdü. Ve **كاعَ** **كَوْعاً**: topallatıldı da **كوعه** üzerinde yürüdü; çünkü ayağa kalkmaya güç yetiremez; ve denildi ki: bir yarıkta yürüdü.

Ve **الكَوَعُ**: iki bilekte kuruluk ve iki elden birinin ötekine yönelmesidir. **أَكْوَعُ** bir deve ve **كَوْعاءُ** bir dişi deve: iki bileği kuru olan. **أَبو زيد**: **الأَكْوَعُ**, bilekten eli kuru olan, eli kolun karnına doğru yönelmiş olandır; ve develerden **الأَكْوَعُ**: tırnağı **الوظيف**’e doğru yönelmiş olan, böylece bileği üzerinde yürüyendir; ve **الكَوَعُ** ancak iki elde olur; başkası dedi: **الكَوَعُ**, **الكُوعِ**un bükülmesidir. Ve **وكع** maddesinde dedi: **الكَوَعُ**, ayağın **إِبهامُ**ının kardeşlerine şiddetli bir yönelişle yönelmesidir; ta ki aslının kemiği ortaya çıksın; dedi: ve elde **الكَوَعُ**, **الكُوعِ**un dönmesidir; ta ki yerinden kayar da aslının şahsını dışarı çıkmış görürsün.

**الكسائي**: **كِعْتُ** عن الشيء **أَكِيعُ** ve **أَكاعُ**, **كَعَعْتُ** عنه **أَكِعُّ** hakkında bir lehçedir; onu korktuğun ve ondan çekindiğin zaman; bunu Yakub rivayet etti.

Ve **الأَكْوَعُ**: bir adamın adıdır.
