# كوو (ك-و-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%88%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ك - و - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!الكَوَّةُ ) بالفتح ، ( ويُضَمُّ ) : ) لُغَةٌ نقلَهُ الجَوْهرِي ، ( *!والكَوُّ ) ، بغيرِ هاءٍ ، عن ابنِ الأنْبارِي ؛ ( الخَرْقُ في

الحائِطِ ) ونحوِهِ .
وفي الصِّحاح : ثَقْبُ البَيْتِ ؛ ( أَو التَّذْكِيرُ للكبيرِ والتَّأْنِيثُ للصَّغِيرِ ) .
( قالَ ابنُ سِيدَه : وليسَ بشيءٍ .
قال اللَّيْث : تأْسِيس بِناءِ *!الكَوّ *!والكَوَّة مِن كافٍ ووَاوَيْن ، وقيلَ : مِن كافٍ وواوٍ وياءٍ ، كأن أَصْلَها كَوًى ، ثم أُدْغِمَت الواوُ في الياءِ فجُعِلت واواً مُشدَّدةً ؛ ( ج *!كُوًى *!وكُواءٌ ) ، هكذا هو في النُّسخِ كهُدًى وغُرابٍ ولم يَزنْه ببعضِ مَوازِينِه حتى يَزُولَ الالْتباسُ .
والذي في الصِّحاح : جَمْعُ الكَوَّةِ ، بالفتح ، *!كِواءٌ ، بالمدِّ ، *!وكِوًى أَيْضاً مَقْصورٌ ، مثالُ بَدْرَةٍ وبِدَرٍ ، وجَمْعُ *!الكُوَّةِ ، بالضمِّ ، *!كُوًى .
قُلْت : وهذا الأخيرُ هو الذي اقْتَصَرَ عليهِ الفرَّاءُ واسْتَغْنَى به عن جَمْعِ المَفْتوحِ .
وفي المُحْكم : جَمْعُ *!كُوَّةٍ *!كِوًى ، بالقَصْرِ نادِرٌ ، *!وكِواءٌ ، بالمدِّ والكافِ مَكْسورَة فيهما .
وقال اللّحْياني : مَنْ فَتَحَ *!كَوَّة فجمْعُه *!كِواءٌ بالمدّ ، ومَن ضَمّ *!كُوَّة *!فكِوًى مَكْسُور ومَقْصورٌ .
قالَ ابنُ سِيدَه : ولا أَدْرِي كيفَ هذا .
( *!وتكَوَّى ) الَّرجلُ : ( دَخَلَ مَكاناً ضَيّقاً فَتَقَبَّضَ فيه ) ؛ ) كذا في المُحْكم ، كأَنَّه دَخَلَ في *!كوَةٍ مِن كُوَى البَيْتِ .
( و ) *!تَكَوَّى ( بامْرَأَتِه ) : ) إِذا ( تَدَفَّأَ واصْطَلَى بحرِّ جَسَدِها ) ؛ ) ومنه الحديث : إِنِّي لأَغْتَسِل ثم *!أَتَكَوَّى بِجَارِيَتِي ، أَي أَسْتَدْفِىءُ بها .
( *!وكُوَيٌّ ، كسُمَيَ : نَجْمٌ ) مِن الأَنواءِ ، وليسَ بَثَبْتٍ .
( *!وكاوانُ : جَزيرةٌ في بحْرِ البَصْرةِ ) ، كافُه فارِسيَّة ، والنونُ علامَةُ الجَمْعِ ، وتَفْسيرُه جَزيرَةُ الأَبْقارِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

*!كَوَّى في البيتِ *!كَوَّة ، عَمِلَها . وهو بالتَّشْديدِ .
وابنُ *!كَاوانَ : ويقالُ بالقافِ تقدَّمَ في قون .
*!والكَوَّاتُ : جَمْعُ *!كَوَّةٍ كحَبَّة وحَبَّات .
(

##### Türkçe

: ( (**الكَوَّةُ**) fetha ile, ( ve (dammelenir) ) : ) bir lugattır; onu el-Cevherî nakletmiştir; ( **والكَوُّ** ) ise, هاء olmaksızın, İbnü’l-Enbârî’den (naklen); ( duvardaki ) ( **الخَرْقُ في الحائِطِ** ) ve benzeri (şey)dir.
Ve es-Sıhâh’ta: evin deliği; ( yahut büyüğe müzekkerlik, küçüğe müenneslik ) .
( İbn Sîde dedi: Bu bir şey değildir.
el-Leys dedi: **الكَوّ** ve **الكَوَّة**’nin bina edilişi كاف ve iki واو’dandır; ve denildi ki: كاف ve واو ve ياء’dandır; sanki aslı كَوًى idi, sonra واو ياء’ya idğam edildi de şeddeli bir واو kılındı; ( çoğulu: **كُوًى** ve **كُواءٌ** ) ; nüshalarda böyledir: هُدًى ve غُراب gibi; ve iltibas zail oluncaya kadar onu bazı vezinleriyle tartmadı.
Ve es-Sıhâh’ta olan: **الكَوَّةِ**’nin, fetha ile, cem‘i **كِواءٌ**’dur, med ile; ve **كِوًى** da, ayrıca, maksûr, بَدْرَة ve بِدَر misali; ve **الكُوَّةِ**’nin, damme ile, cem‘i **كُوًى**’dır.
Ben dedim: Bu sonuncu, el-Ferrâ’nın onunla iktisar ettiği ve meftûhun cem‘inden onunla müstağni olduğu şeydir.
Ve el-Muhkem’de: **كُوَّةٍ**’nin cem‘i **كِوًى**’dır, kasr ile, nadirdir; ve **كِواءٌ**’dur, med ile; ve ikisinde de كاف kesrelidir.
el-Lihyânî dedi: Kim **كَوَّة**’yi fetha ederse onun cem‘i med ile **كِواءٌ**’dur; ve kim **كُوَّة**’yi damme ederse, **فكِوًى** kesreli ve maksûrdur.
İbn Sîde dedi: Bunun nasıl olduğunu bilmiyorum.
( **وتكَوَّى** ) adam: ( dar bir yere girdi de orada büzüldü ) ; el-Muhkem’de böyledir; sanki evin deliklerinden bir **كوَةٍ**’ye girmiştir.
( ve ) **تَكَوَّى** ( karısıyla ) : ) ( bedeninin hararetiyle ısındığı ve ısındığı zaman ) ; ) ve ondan hadis: “Şüphesiz ben yıkanırım, sonra cariyemle **أَتَكَوَّى**”; yani onunla ısınırım.
( **وكُوَيٌّ** , سُمَيَ gibi: bir yıldızdır ) enva’dan; sabit değildir.
( **وكاوانُ** : Basra denizinde bir adadır ) ; onun كاف’ı Farsçadır; ve **النون** cem‘ alametidir; ve onun tefsiri “sığırlar adası”dır.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

**كَوَّى** evde bir **كَوَّة**; onu yaptı. Ve bu teşdîd iledir.
İbn **كَاوانَ**: ve قاف ile de söylenir; قون maddesinde geçti.
**والكَوَّاتُ**: **كَوَّةٍ**’nin cem‘idir; حَبَّة ve حَبَّات gibi.
(
