# كيف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%8A%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%83%D9%8A%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [كيف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%8A%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: كيف

كيَّفَ الأَدِيم: قَطَّعه، والكِيفةُ: القِطْعة منه؛ كلاهما عن اللحياني. ويقال للخِرْقة التي يُرْقَع بها ذَيْل القميص القُدَّامُ: كِيفة، والذي يرقع بها ذيل القميص الخَلفُ: حيفةٌ.
وكيْفَ: اسم معناه الاستفهام؛ قال اللحياني: هي مؤنثة وإن ذكِّرت جاز، فأَما قولهم: كَيَّف الشيءَ فكلام مولّد. الأَزهري: كيفَ حرف أَداة ونصْبُ الفاء فراراً به من الياء الساكنة فيها لئلا يلتقي ساكنان. وقال الزجاج في قول اللّه تعالى: كيف تكفرون باللّه وكنتم أَمواتاً(الآية): تأَويل كيف استفهام في معنى التعجب، وهذا التعجب إنما هو للخلق والمؤمنين أَي اعجَبوا من هؤلاء كيف يكفرون وقد ثبتت حجة اللّه عليهم، وقال في مصدر كيف: الكَيْفِيَّة. الجوهري: كيف اسم مبهم غير متمكن وإنما حرك آخره لالتقاء الساكنين، وبني على الفتح دون الكسر لمكان الياء وهو للاستفهام عن الأَحوال، وقد يقع بمعنى التعجب، وإذا ضممت إليه ما صح أَن يجازي به تقول: كَيْفَما تَفْعَلْ أَفْعَلْ؛ قال ابن بري: في هذا المكان لا يجازى بكيفَ ولا بكيفما عند البصريين، ومن الكوفيين من يُجازي بكيفما.

### Türkçe

**كيَّفَ** **الأَدِيم**: onu parçaladı; **الكِيفةُ**: ondan parça; ikisi de el-Lihyânî’den.

Ve denilir: gömleğin ön tarafındaki eteğine yamalanan bez parçasına: **كِيفة**; gömleğin arka tarafındaki eteğine yamalanan şeye: **حيفةٌ**.

Ve **كيْفَ**: anlamı istifham olan bir isimdir; el-Lihyânî dedi: o müennestir; eğer müzekker kılınırsa câiz olur. Amma onların “**كَيَّف** şeyi” sözü ise, müvelled bir sözdür. el-Ezherî: **كيفَ** bir edat harfidir; fâ’nın nasbı, içindeki sâkin yâ’dan kaçınmak içindir; iki sâkin birleşmesin diye. Ve ez-Zeccâc, Allah’ın sözü hakkında: **كيف تكفرون باللّه وكنتم أَمواتاً** (âyet): **كيف**’in te’vîli, taaccüb mânâsında bir istifhamdır; bu taaccüb ancak halk ve müminler içindir; yani: bunlardan hayret edin, nasıl küfrediyorlar; hâlbuki Allah’ın hücceti onların aleyhine sabit olmuştur. Ve **كيف**’in masdarı hakkında dedi: **الكَيْفِيَّة**. el-Cevherî: **كيف** yerleşik olmayan müphem bir isimdir; ancak iki sâkinin buluşması sebebiyle sonu harekelendi; yâ’nın yeri sebebiyle kesre değil fetha üzere bina edildi; hâller hakkında istifham içindir; ve bazen taaccüb mânâsında vâki olur. Ve ona, onunla cezalandırma sahih olan şeyi zammettiğinde şöyle dersin: **كَيْفَما تَفْعَلْ أَفْعَلْ**; İbn Berrî dedi: bu yerde Basralılara göre **كيفَ** ile de **بكيفما** ile de cezalandırma yapılmaz; Kûfelilerden ise **بكيفما** ile cezalandırma yapan vardır.
