# لأم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A3%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%A3%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لأم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A3%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: لأم

اللَئيمُ: الدنيء الأصل الشحيح النفس. وقد لَؤُمَ الرجل بالضم لُؤْماً ومَلأَمَةً. يقال منه للرجل: يا مَلأَمانُ، خلاف قولك: يا مَكْرَمانُ. والمِلأَمُ والمِلآمُ: الذي يقوم بعذر اللِئام. قال ابن دريد: أَلأَمَ الرجل إلْئاماً، إذا صنع ما يدعوه الناس عليه لَئيماً. قال: والملآم: الذي يعْذِرُ اللِئامَ. واللُؤْمَةُ بالتحريك: جماعةُ أدانِ الفدَّانِ، وكل ما يَبْخَلُ به الإنسانُ لحسنه من متاع البيت ونحوه. والَلأْمُ: جمع لأْمَةٍ، وهي الدرعُ. وتجمع أيضاً على لُؤَمٍ، على غير قياس، كأنَّه جمع لُؤْمَةٍ. واسْتَلأَمَ الرجلُ، أي لبس الَلأْمَةَ. والمُلأّمُ بالتشديد: المُدَرَّعُ. واللُّؤَامُ: القُذَذُ الملتئمة، وهي التي بطن القُذَّةِ منها على ظهر الأخرى، وهو أجود ما يكون. تقول منه: لأَمْتُ السهم لأْماً. وسهمٌ لأْمٌ أيضاً: عليه ريشٌ لُؤَامٌ. قال أبو عبيد: ومنه قول امرئ القيس:
نَطعنهم سُلْكى ومخلوجَةًلَفْتَكَ لأْمَيْنِ على نابِـلِ

ويقال أيضاً: لأْمْتُ الجرح والصَدْعَ، إذا شددته، فالتَأَمَ. وشيءٌ لأْمٌ، أي مُلْتَئِمٌ مجتمعٌ. ولاءمْتُ بين القوم مُلاءمَةً، إذا أصلحت وجمعت. وإذا اتَّفق الشيئان فقد الْتَأَما. ومنه قولهم: هذا طعامٌ لا يُلائِمُني. واللئْمُ بالكسر: الصلح والاتِّفاق بين الناس. وأنشد ثعلبٌ:
إذا دُعِيَتْ يوماً نُمَيْرُ بن غالِبٍرأيتَ وُجوهاً قد تَبَيَّنَ لِيمُها
ولَيَّنَ الهمزة، كما يُلَيَّنُ في اللِيامِ جمع اللئيمِ.

### Türkçe

**اللَئيمُ**: aslı aşağı olan, nefsi cimri. Ve adam **لَؤُمَ** (ضم ile) **لُؤْماً** ve **مَلأَمَةً** (olarak). Ondan adam için denir: **يا مَلأَمانُ**; senin “**يا مَكْرَمانُ**” sözünün zıddı. Ve **المِلأَمُ** ve **المِلآمُ**: **اللِئام**ın özrünü üstlenen kimse. İbn Düreyd dedi: Adam **أَلأَمَ** **إلْئاماً**, insanlar kendisi hakkında onu **لَئيماً** diye çağıracak şeyi yaptığı zaman. Dedi: ve **الملآم**: **اللِئام**ı mazur gören kimse. Ve **اللُؤْمَةُ** (harekeli): **أدانِ الفدَّانِ** topluluğu; ve insanın güzelliği için ev eşyasından ve benzerinden cimrilik ettiği her şey. Ve **الَلأْمُ**: **لأْمَةٍ**’nin çoğulu; o da zırhtır. Ve ayrıca **لُؤَمٍ** üzerine de çoğul yapılır; القياس dışı olarak; sanki **لُؤْمَةٍ**’nin çoğulu gibidir. Ve adam **اسْتَلأَمَ**, yani **الَلأْمَةَ** giydi. Ve **المُلأّمُ** (teşdid ile): zırh giyinmiş olan. Ve **اللُّؤَامُ**: birbirine bitişmiş **القُذَذُ**; o, **القُذَّةِ**’nin karnının onlardan diğerinin sırtı üzerinde olmasıdır; ve o, olanın en iyisidir. Ondan dersin: oku **لأَمْتُ** **لأْماً**. Ve **سهمٌ لأْمٌ** da: üzerinde **لُؤَامٌ** tüy vardır. Ebû Ubeyd dedi: ve ondan İmru’ul-Kays’ın sözü:
نَطعنهم سُلْكى ومخلوجَةًلَفْتَكَ لأْمَيْنِ على نابِـلِ

Ve ayrıca denir: yarayı ve çatlağı **لأْمْتُ**, onu sıktığın zaman; böylece **التَأَمَ**. Ve bir şey **لأْمٌ**dur, yani bitişik, birleşik. Ve kavim arasında **مُلاءمَةً** olarak **ولاءمْتُ**, düzelttiğin ve topladığın zaman. Ve iki şey uyuştuğu zaman, gerçekten **الْتَأَما**. Ve ondan onların sözü: “Bu yemek beni **لا يُلائِمُني**.” Ve **اللئْمُ** (kesre ile): insanlar arasında sulh ve uyuşma. Sa‘leb inşad etti:
إذا دُعِيَتْ يوماً نُمَيْرُ بن غالِبٍرأيتَ وُجوهاً قد تَبَيَّنَ لِيمُها

Ve hemzeyi yumuşattı; **اللِيامِ**’da, **اللئيمِ**’in çoğulu olarak, yumuşatıldığı gibi.
