# لبب — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%A8/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%A8%D8%A8/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%A8.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: لبب

ل ب ب
هو لبّ اللوز وغيره ولبابه‏.‏
وفي حديث الحسن‏:‏ ‏"‏ لباب البر بلعاب النحل ‏"‏ ورأيته يلب اللوز‏:‏ يكسره ويستخرج لبه‏.‏
وحبب البر ولبب‏:‏ صار له حبّ ولب‏.‏
وألبّ بالمكان وأربّ‏:‏ أقام‏.‏
وامرأة واضحة اللباب وطعن في لبّة البعير وهي منحره وموضع قلادتها وألببت الفرس‏:‏ عرضت اللبب على لبته وأخذ بتلبيبه وهو ما في موضع اللبب من ثيابه‏.‏
ولبّبه فعتله‏.‏
وصرخ إليهم ولبّب‏:‏ جعل قوسه في عنقه ثم قبض على تلبيب نفسه وصرخ وهكذا يفعل صارخهم‏.‏
قال‏:‏ إنا إذا الداعي اعترى ولبباً وتلبب الرجل‏:‏ تحزم‏.‏
وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ إنه صلى في ثوب واحد متلبّباً به ‏"‏ وقال‏:‏ واستلأموا وتلّببوا إن التلبّب للمغير ولبلبت الشاة بولدها إذا لحسته وألطفته بشفتيها وتعطّفت عليه ومنه‏:‏ اللّبلاب‏:‏ لالتوائه على الغصوب‏.‏
ومن المجاز‏:‏ هو ذو لب وهو من أولي الألباب وهو لبيب من الألباء وقد لب يلب لبابةً‏.‏
وأخذ لبابه‏:‏ خالصه‏.‏
وهو من لباب الإبل‏.‏
ورجل لباب من قوم لباب‏.‏
وحسب لباب‏.‏
قال‏:‏ أليس بذي المكارم في قريش إذا عدّت وذي الحسب اللباب وأقبل عليه بلبه وببنات ألببه وألببه بالفتح والضمّ وأنا أحبك من بنات أببي أي من أصل نفسي‏.‏
وأخذوا في لبب الرمل وهو ما بين يده من الرمل الرقيق إلى جلد الأرض‏.‏
وهو بلبب الوادي ولبّبوا واستلببوا‏:‏ أخذوا فيه‏.‏
وهو رخيّ اللبب‏:‏ واسع الصدر‏.‏
وهو في لببٍ رخيٍّ‏:‏ في سعة حال‏.‏
وذاك الأمر منه في لبب رخيّ‏:‏ في بال واسع‏.‏
ولبلبت به‏:‏ أشفقت‏.‏
قال‏:‏ ومنا إذا حزبتك الأمور عليك الملبلب والمشبل وهو محبّ له بلبالب قلبه‏.‏
ومررت بحيّ ذي لبالب وظباظب‏:‏ ذي جلبتين جلبة الغنم وجلبة الإبل‏.‏
قال‏:‏ وخصفاء في عام مياسير شاؤه لها حول أطناب البيوت لبالب الخصفاء‏:‏ غنم مختلطة من ضأن ومعز والمياسير‏:‏ من يسّرت الغنم إذا ولدت وكثرت ألبانها‏.‏

### Türkçe

ل ب ب
O, bademin ve başkasının **لُبّ**’udur ve onun **لُباب**’ıdır.‏
Hasen’in hadisinde: “**لُباب** buğday, arının salyasıyladır” (vardır). Ve onu bademi **يَلُبّ** ederken gördüm: onu kırar ve **لُبّ**’ünü çıkarır.‏
Ve buğdayın **حَبَّبَ**’i ve **لَبَّبَ**’i: onun için tane ve **لُبّ** oldu.‏
Ve mekânda **أَلَبَّ** etti ve **أَرَبَّ**: ikamet etti.‏
Ve **لُباب**’ı açık bir kadın. Ve devenin **لُبَّة**’sine sapladı; o, onun boğazlanma yeri ve gerdanlığının yeri. Ve atı **أَلْبَبْتُ**: **لِبَب**’i onun **لُبَّة**’si üzerine arz ettim. Ve onun **تَلْبِيب**’inden tuttu; o, elbisenin **لِبَب** yerindeki şeydir.‏
Ve onu **لَبَّبَ**: onu çekip sürükledi.‏
Ve onlara bağırdı ve **لَبَّبَ**: yayını boynuna koydu, sonra kendi **تَلْبِيب**’ini kavradı ve bağırdı; onların bağıranı böyle yapar.‏
Dedi ki: Biz, çağıran musallat olduğunda ve **لَبَبًا** (iken)... Ve adam **تَلَبَّبَ**: kuşandı.‏
Hadiste: “O, tek bir elbiseyle, onunla **مُتَلَبِّبًا** olarak namaz kıldı” (vardır). Ve dedi ki: “Zırh giyinin ve **تَلَبَّبُوا**; çünkü **التَّلَبُّب** baskın yapan içindir.” Ve koyun, yavrusunu **لَبْلَبَتْ**: onu yaladığı ve dudaklarıyla ona yumuşak davrandığı, ona şefkatle yöneldiği zaman. Ondandır: **اللَّبْلَاب**: dallara dolanıp bükülmesinden dolayı.‏
Mecazdandır: O, **لُبّ** sahibidir; ve o, **أُولِي الأَلْبَاب**’dandır. Ve o, **الأَلْبَاء**’dan bir **لَبِيب**’dir. Ve **لَبَّ** eder: **يَلُبُّ**; **لُبَابَةً** (olarak).‏
Ve onun **لُبَاب**’ını aldı: onun hâlisini.‏
Ve o, develerin **لُبَاب**’ındandır.‏
Ve bir adam **لُبَاب** (dır), **لُبَاب** bir kavimdendir.‏
Ve bir soy **لُبَاب** (dır).‏
Dedi ki: “Kureyş’te, sayıldığında, keremler sahibi değil midir; ve **الحَسَب** sahibi, **اللُّبَاب**.” Ve ona, **لُبّ**’üyle ve **بَنَاتِ أَلْبَبِهِ** ile yöneldi. Ve **أَلْبَبُهُ** (fetha ve damme ile). Ve ben seni, “**بَنَاتِ أَبَبِي**”den severim; yani nefsimin aslından.‏
Ve kumun **لِبَب**’ine daldılar; o, ince kumdan, yerin derisine kadar, önündeki şeydir.‏
Ve o, vadinin **بِلِبَب**’indedir. Ve **لَبَّبُوا** ve **اسْتَلَبُّوا**: onun içine girdiler.‏
Ve o, **رَخِيُّ اللِّبَب**’dir: göğsü geniştir.‏
Ve o, **لِبَبٍ رَخِيٍّ** içindedir: hâl genişliğindedir.‏
Ve şu iş, ondan, **لِبَبٍ رَخِيّ** içindedir: geniş bir zihin hâlindedir.‏
Ve onunla **لَبْلَبْتُ**: acıdım.‏
Dedi ki: “Ve bizdendir; işler seni sıkıştırdığında, **المُلَبْلِب** ve **المُشْبِل**.” Ve o, kalbinin **بَلَابِل**’iyle onu seven biridir.‏
Ve **لَبَالِب** ve **ظَبَاظِب** sahibi bir mahalleden geçtim: iki gürültü sahibi; koyunun gürültüsü ve devenin gürültüsü.‏
Dedi ki: “Ve **خَصْفَاء**; **مَيَاسِير** yılında; onun koyunları için, evlerin ip kazıkları çevresinde, **لَبَالِب**.” **الخَصْفَاء**: koyun ve keçiden karışık bir sürü. Ve **المَيَاسِير**: koyunları **يَسَّرْتُ** (kolaylaştırdım) denildiğinde; doğurduğu ve sütleri çoğaldığı zaman (olanlar).‏
