# لبج — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AC/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%A8%D8%AC/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لبج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AC.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لبج

لبج به الأرض  ولبط:  صرعه  ورماه وجلد به الأرض. لبجه  بالعصا: ضربه  ، وقيل: هو الضرب المتتابع فيه رخاوة. ولبج البعير بنفسه: وقع على الأرض. قال أبو ذؤيب:
  كأن ثقال المزن بين تضارع                      وشابة برك من جذام لبـيج

  ولبج بالبعير والرجل فهو لبيج: رمى على الأرض بنفسه من مرض أو إعياء.  وبرك لبيج  : وهو إبل الحي كلهم إذا أقامت  باركة حول البيت  كالمضروب بالأرض. وقال أبو حنيفة اللبيج: المقيم. ولبج بنفسه الأرض فنام، أي ضربها بها.  واللبجة، بالضم وبضمتين وبالتحريك  ، لم يذكر منه أئمة اللغة إلا الضم والتحريك:  حديدة ذات شعب  كأنها كف بأصابعها  يصاد بها الذئب  ، وذلك أنها تفرج، فيوضع في وسطها لحم، ثم تشد إلى وتد، فإذا قبض عليها الذئب التبجت في خطمه فقبضت عليه وصرعته. والتبجت اللبجة في خطمه: دخلت وعلقت.  ج، لبج  محركة  ولبج  بضم فسكون.  واللباج، بالكسر: الأحمق الضعيف  ، فهو لم يزل كالمصروع المقيم اللاصق بالأرض، إن لم يكن مصحفا من الكياج بالكاف. قال أبو عبيد:  لبج به كعني  : إذا  صرع  به، لبجا. ولبج به ولبط: إذا صرع وسقط من قيام. وفي حديث سهل بن حنيف لما أصابه عامر بن ربيعة بعينه  فلبج به حتى ما يعقل  أي صرع به. ومما يستدرك عليه: اللبج: الشجاعة؛ حكاه الزمخشري. وفي الحديث:  تباعدت شعوب من لبج فعاش أياما  هو اسم رجل؛ كذا في اللسان.

### Türkçe

**لبج** ile yere (vurmak) ve **لبط**: onu yere serdi ve onu attı ve onu yere çarptı. **لبجه** ile değnek: onu dövdü; ve denildi ki: o, içinde gevşeklik bulunan ardışık vuruştur. Ve deve kendi kendine **لبج** etti: yere düştü. Ebû Züeyb dedi ki:
  Sanki ağır yağmur bulutları, **تضارع** ile **شابة** arasında,
  **جذام**’dan **لبـيج** bir çökmenin diz çöküşü (gibi).

Ve deveye ve adama **لبج** etti; o hâlde o **لبيج**’dir: hastalık veya yorgunluktan kendi kendine yere attı. Ve **برك لبيج**: o, evin etrafında yere çökmüş olarak ikamet ettiklerinde, yerle dövülmüş gibi, mahallenin develerinin hepsidir. Ebû Hanîfe dedi ki: **اللبيج**: ikamet eden. Ve kendi kendine yeri **لبج** etti de uyudu; yani onunla (kendisiyle) ona vurdu. Ve **اللبجة**; damme ile ve iki damme ile ve hareke ile; dil imamları ondan ancak damme ve harekeyi zikrettiler: parmaklarıyla bir el gibi olan, çatallı bir demir; onunla kurt avlanır; çünkü o açılır, ortasına et konur, sonra bir kazığa bağlanır; kurt onu yakalayınca **اللبجة** onun burnunda **التبجت** eder de onu yakalar ve onu yere serer. **التبجت** etti **اللبجة** onun burnunda: girdi ve asılı kaldı. Çoğulu: **لبج** (harekeli) ve **لبج** (damme ile sonra sükûn). Ve **اللباج** (kesra ile): ahmak zayıf; o, hâlâ yere yapışık, ikamet eden, yere serilmiş gibi olmuştur; eğer **الكياج**’dan (kâf ile) tashif edilmiş değilse. Ebû Ubeyd dedi ki: **لبج به كعني**: ona onunla yere serdiği zaman; **لبجا** (eder). Ve **لبج به** ve **لبط**: yere serdiği ve ayakta duruştan düştüğü zaman. Ve Sehl b. Huneyf hadîsinde, Âmir b. Rebîa onu gözüyle vurunca, onunla **فلبج به حتى ما يعقل**; yani onunla yere serdi. Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **اللبج**: yiğitlik; Zemahşerî onu nakletti. Ve hadîste: **تباعدت شعوب من لبج فعاش أياما**; o, bir adamın adıdır; Lisân’da böyle (geçer).
